پایان همه پرسیِ «استقلال کُردستان»؛ آغاز جشن و پایکوبی کُردها در شهرهای مختلف ایران و جهان
با پایان زمان رأیگیری و بسته شدن صندوقها، همهپرسی استقلال در اقلیم کردستان عراق به پایان رسید و شمارش آرا آغاز شد. گزارشها از جشن و پایکوبی در شهرهای مختلف اقلیم کردستان عراق، و همچنین شهرهای کردنشین ایران و ترکیه حکایت دارد.
با پایان زمان رأیگیری و بسته شدن صندوقها، همهپرسی استقلال در اقلیم کردستان عراق به پایان رسید و شمارش آرا آغاز شده است. مقامهای اقلیم میگویند که بیش از ۷۵ درصد واجدان شرایط در این همهپرسی شرکت کردهاند. گزارشها از جشن و پایکوبی در شهرهای مختلف اقلیم حکایت دارد. همچنین شهرهای کردنشین ایران و ترکیه و برخی شهرهای اروپا نیز، جشن ها و پایکوبی ها شروع شده است.
به گزارش بی بی سی، در این حال نیروهای امنیتی عراق به دستور حیدر عبادی، نخستوزیر این کشور در خیابانهای کرکوک مستقر شدهاند و مقامهای امنیتی کرد اعلام کردهاند که پس از پایان رأیگیری رفتوآمد خودروها تا اطلاع بعدی در این شهر ممنوع خواهد بود. شهر نفتخیز کرکوک رسما جزو اقلیم کردستان نیست، اما کردها، این شهر را بخشی جدانشدنی از کردستان میدانند و همهپرسی را در این شهر هم برگزار کردند.
عبادی به نیروهای امنیتی تحت فرمان دولت مرکزی دستور داده که برای اقدام نظامی برای «حفاظت از شهروندان» در مناطق مورد مناقشه از جمله کرکوک آماده باشند.
شبه نظامیان عمدتا شیعه حشدالشعبی هم که همپیمان دولت مرکزی عراق هستند، با صدور بیانیهای ادعا کردهاند که حاضرند برای «حفاظت از شهروندان» در کرکوک و سایر مناطق مورد مناقشه با پیشمرگههای کرد وارد نبرد شوند.
نجم الدین کریم، فرماندار کرکوک این اقدام دولت مرکزی عراق را محکوم کرده و خواستار خویشتنداری شده است.
خبرگزاری روداو، نزدیک به حکومت اقلیم گزارش داده که مردم در کرکوک برای جشن به خیابان ها آمده اند. فرماندار کرکوک از مردم خواسته از تیراندازی هوایی برای شادمانی خودداری کنند تا تنش ایجاد نشود.
مخالفت های منطقه ای و جهانی
همهپرسی استقلال اقلیم کردستان با وجود مخالفت شدید دولت عراق و کشورهای همسایه به ویژه ترکیه و ایران برگزار شد. آمریکا، اتحادیه اروپا و شورای امنیت سازمان ملل متحد هم خواهان توقف این همهپرسی شده بودند.
در روزهای اخیر فشار سیاسی و بینالمللی زیادی بر حکومت اقلیم کردستان و رئیس آن، مسعود بارزانی اعمال شد تا جلوی برگزاری همهپرسی گرفته شود.
آقای بارزانی دیروز یکشنبه ۲۴ سپتامبر (۲ مهر) در یک نشست خبری گفت که تنها از طریق استقلال است که کردها می توانند امنیت آینده خود را تضمین کنند.
با این حال مقامات اقلیم گفتهاند که اگر استقلال از عراق در این همهپرسی رأی بیاورد، قرار نیست بلافاصله اجرا شود.
گزارش بی بی سی از حال و هوای کردستان عراق اعلام کرده بود که از صبح دوشنبه جلوى ساختمانها و بر سر در بیشتر خانهها و روى اتومبیلها پرچم کردستان عراق آویخته شده است. خیلیها اینجا درست مثل اینکه آماده عروسى رفتن مىشوند، لباس کردى مخصوص جشن به تن کردهاند… نتیجه از همین حالا قابل پیش بینى است. راى بله با درصد بسیار بالا. بخصوص که شب گذشته احزاب کردى که مخالف این همهپرسى بودند یعنى حزب گوران یا تغییر و حزب اسلامى کردستان عراق هم از مردم خواستند تا در این رأىگیرى شرکت کنند و رأى مثبت بدهند.»
بر اساساین گزارش، برگه هاى رأىگیری به چهار زبان، کردى، عربى، سریانى و ترکى تهیه شده بود. ظاهرا مقامات کردستان عراق مىخواهند این پیام را بدهند که با این که همهپرسى براى استقلال کردهاى عراق است، بقیه ساکنان این نواحى هم در آن شریک خواهند بود.»
همچنین تصاویر ویدیویی و گزارشهایی هم از شهرهای کردنشین ایران در شبکههای اجتماعی منتشر شده که نشان دهنده حضور شهروندان کرد در خیابانها و شادی آنها از برگزاری همهپرسی در کردستان عراق است.
آقای بارزانی در کنفرانس خبری دیروز خود مشارکت اقلیم کردستان با دولت مرکزی عراق را تجربهای شکست خورده خواند و گفت که اقلیم کردستان نمیخواهد این تجربه تکرار شود. آقای بارزانی بغداد را متهم کرد که کردها را از حقوقشان محروم و آنها را تحقیر میکند.
آقای بارزانی همچنین نگرانی کشورهای همسایه، ترکیه و ایران را در این مورد که همهپرسی باعث بی ثباتی منطقه میشود، رد کرد. او گفت: «ما خواستار برقراری روابط خوب با ترکیه و ایران هستیم… ما به جامعه بینالمللی ثابت میکنیم که تهدیدی برای ثبات منطقه نخواهیم بود.»
روز گذشته همچنین گزارش شد که حسن روحانی و رجب طیب اردوغان روسای جمهور ایران و ترکیه در تماسی تلفنی با همه پرسی استقلال کردستان عراق مخالفت کردند. هر دو کشور با کردستان عراق مرز مشترک دارند و با شورشیان کرد می جنگند.
روحانی امروز هم تلفنی با نخست وزیر عراق گفت و گو و بر حمایت ایران از یکپارچگی عراق تأکید کرد و بر اساس گزارش ایرنا، روحانی در این مکالمه گفت: «از نظر ما قانون اساسی عراق باید مورد احترام همه باشد و تخلف از آن به معنای انجام اقدامات غیرقانونی است… در این مسئله مهم عراق، ما کنار همسایه خود و دولت عراق خواهیم بود.»
گفتنی است؛ ایران و ترکیه در روزهای اخیر در نزدیکی مرزهایشان با اقلیم کردستان مانور نظامی برگزار کردند.
آخرین گزارش حاکی از آن است که نتایج اولیه ۲۴ ساعت پس از رأیگیری اعلام شود؛ اما اکثریت رای دهندگان، خواهان استقلال بوده اند.
جشن کردها در ایران
برخلاف موضع رسمی جمهوری اسلامی ایران مبنی بر مخالفت شدید با همهپرسی در کردستان عراق، هزاران نفر از مردم شهرهای کردنشین ایران علیرغم حضور گسترده نیروهای امنیتی همزمان با برگزاری همهپرسی استقلال کردستان عراق به خیابانها آمده و به جشن و پایکوبی پرداختند.
تصاویر منتشر شده در فضای مجازی نشان میدهد کردهای ایران از روزها پیش و به ویژه در روز قبل از برگزاری همهپرسی به خیابانها آمده و با خواندن اشعار و سرودهای حماسی، در شادی مردم کردستان عراق سهیم شدند.
در همین حال تصاویر نشان میدهد نیروهای امنیتی و یگانهای ویژه ایران حضور پررنگی در مناطق کردنشین دارند.
کردها در شهرهای شمال غرب ایران سکونت دارند و علیرغم نبود آمار تفکیکی بر اساس قومیت در ایران، تعداد کردها در این کشور حدود 8 میلیون نفر تخمین زده میشود.
براساس اعلام منابع کردی، مردم کرد شهرستان بانه روز دوشنبه 25 سپتامبر 2017 جشن مفصلی در این شهر به مناسبت برگزاری همهپرسی استقلال کردستان عراق برگزار کردند. هزاران تن از مردم سنندج نیز در میدان آزادی این شهر تجمع کرده و به شادی و پایکوبی پرداختند.
در شهرهای مریوان، سقز و دیگر مناطق کردنشین ایران نیز مردم به شادی و پایکوبی پرداختند.