در کشمکش بر سر اورشلیم، اسرائيل و ترکیه پای امپراطوری عثمانی را به میان کشیدند
ترکیه به اسرائیل معترض شد که چرا چنین القا نموده است که در دوران امپراطوری عثمانی رواداری مذهبی در اورشلیم رعایت نمیشد.
تداوم تنشها در تپهی معبد مقدس روابط دو کشور را به آزمون گذاشت اما کارشناسان معتقدند توافق ۲۰۱۶ به از سرگیری روابط، فسخ نخواهد شد.
روز چهارشنبه، با تشدید تنشهای میان دو کشور، ترکیه، اسرائیل را بر سر انتقاد از حملهی پرزیدنت رجب طیب اردوغان به اقدامات اخیر کشور یهود در تپهی معبد مقدس محکوم نمود، موجب اعتراض دوبارهی اسرائیل شد، و دعوای کلامی میان متحدان سابق به روز دوم کشید.
در سخنان رد و بدل شدهی چهارشنبه، ترکیه همچنین به اسرائیل معترض شد که چرا چنین القا نموده است که در دوران امپراطوری عثمانی رواداری مذهبی در اورشلیم رعایت نمیشد.
وزارت خارجهی ترکیه در بیانیهای گفت «در دوران عثمانی، جوامع متعلق به ادیان و مذاهب گوناگون با یکدیگر همزیستی مسالمتآمیز داشتند و در طول قرون از آزادی عبادت برخوردار بودند.
این عبارات در پاسخ وزارت خارجهی اسرائيل ابراز شد که روز پیش به آنکارا به خاطر حمله به مقررات امنیتی اسرائيل در تپهی معبد مقدس شهر قدیم اورشلیم انتقاد کرده بود.
در بیانیهی روز سهشنبه، اسرائيل چنین القا نموده است که با توجه به آن که ترکیه در هزارهی پیشین، به مدت ۴۰۰ سال ورود به این زیارتگاه را محدود و مشروط نموده بوده، اکنون نمیبایست به نصیحت اسرائیل بپردازد.
منطقهای که امروز اسرائیل نامیده میشود، در فاصلهی ۱۵۱۷ تا ۱۹۱۷ قلمرو امپراطوری عثمانی به شمار میرفت.
اندکی پس از بیانیهی ترکیه در روز چهارشنبه، اسرائیل در حملهی لفظی تازهای، اشغال قبرس شمالی و سرکوب کوردها و روزنامهنگاران از سوی ترکیه را به میان کشید.
وزیر خارجه در بیانیهای در اشاره به بیانیهی شدیدالحن سهشنبه گفت «جالب است که دولت ترکیه، که قبرس شمالی را اشغال کرده و اقلیت کورد و روزنامهنگاران را وحشیانه سرکوب میکند، حالا میخواهد به اسرائیل، تنها دموکراسی منطقه، درس بدهد. دوران امپراطوری عثمانی به سر آمده است».
دعوای کلامی، روز سهشنبه هنگامی آغاز شد که پس از تهاجم تروریستی ۱۴ ژوئیه که طی آن سه عرب اسرائيلی دو پلیس اسرائیل را با تفنگهایی که مخفیانه به داخل مجتمع برده بودند به قتل رساندند، و در پی نصب دستگاههای بازرسی فلزیاب، اردوغان مسلمانان را فراخواند تا برای «دفاع» از مسجد الاقصا به اسرائیل بروند.
وی به اعضای آکپارتی در جلسهای در پارلمان ترکیه گفت «اگر امروز سربازان یهودی مجازند بیپروا الاقصا را آلوده به پوتینهای خود کنند، و اگر آنجا خون مسلمانان به این سهولت به زمین میریزد، گناه ماست که با قدرت کافی از قدس (اورشلیم) دفاع نمیکنیم.
وی به تشویق چنین گفت که «نیمی از قلب ما مکه و نیمی مدینه است و قدس چون ابری است که بر این دو سایهی خود را افکنده؛ میبایست دست در دست از قدس دفاع کنیم. چنان دفاع کنیم که انگار از مکه و مدینه دفاع میکنیم».
در این سخنرانی، اردوغان تأکید داشت که امپراطوری عثمانی چهار قرن بر الاقصا، سومین مکان مقدس مسلمانان حکم راند. «نیاکان ما با چنان دقت و ظرافت و حساسیتی عمل کردند که در مقایسه با ظلم حاکم بر جهان امروز، غیرممکن است از آنها بدون تقدیر و احترام یاد کرد».
سلطان سلیمان کبیر دروازه جفا را مرمت کرد و معمار سنان «محوطهای را در امتداد دیوار غربی به عبادت یهودیان اختصاص داد». «مسیحیان مشکلاتی که در شهر میان شاخههای گوناگون مسیحیت برمیخاست را نزد رهبر مذهبی مسلمانان، مفتی ایالت در القدس، میبردند. نیاکان ما در دوران حکومت ۴۰۰ سالهی خود هرگز به انکار حق حیات دیگر مذاهب دست نزدند».
وی سپس به مقایسه آن دوران با «منع مسلمانان» از عبادت در مکان مقدس پرداخت و هشدار داد که «صبر وی دارد به سر میرسد».
اسرائیل با خشم پاسخ گفت.
دفتر بنیامین نتانیاهو نخست وزیر گفت «جالب است بدانیم پاسخ اردوغان به ساکنان قبرس شمالی و کوردها چیست».
وزرات خارجهی اسرائیل نیز روز سهشنبه در بیانیهای جداگانه سخنان رئیس جمهور ترکیه را «بیمعنا، بیاساس، و مخدوش» خواند.
در این بیانیه آمده است که «بهتر است او به مشکلات بغرنجی که کشور خودش با آن مواجه است بپردازد. دوران امپراطوری عثمانی به سر آمده است. اورشلیم از ازل تا ابد پایتخت قوم یهود بوده و خواهد بود».
متن کامل را در لینک زیر مطالعه کنید