افشای اطلاعات پارچین میتواند بر افرادی که هنوز تصمیم نگرفتهاند، تاثیر بگذارد؟
مخالفان توافق هستهای با رژیم ایران چهارشنبه بعد از ظهر عنوان کردند که افشاگری در مورد اینکه تهران، خود به بازرسی از سایت مرتبط با انرژی اتمی مورد ظن بپردازد، میتواند اعضایی از کنگره را که هنوز تصمیم نگرفتهاند، از حمایت توافق در رایگیری ماه آینده منصرف کند.
چند ساعت پس از اینکه آسوشیتدپرس، اسناد لو رفتهای را منتشر کرد که به نظر میرسد به تهران اجازه داده میشود تا بازرسان و تجهیزات را مقرر کند، همچنین میتواند تعیین کند که کدام مناطق برای ورود و بررسی آژانس بینالمللی انرژی اتمی از تاسیسات نظامی پرچین ممنوع هستند؛ منتقدان درخواست خود را مجددا برای اینکه تمام توافق- توافقی که توسط برخی در واشنگتن به عنوان بخشی از “توافق جنبی پنهان” با ناظر سازمان ملل توصیف میشود- بین آژانس بینالمللی انرژی اتمی و ایران برای کنگره افشا شود، اعلام کردهاند.
عمری سرن، مدیر اجرایی پروژه اسرائیل که با شرایط فعلی توافق مخالف است، گفت: دولت اوباما تلاش کرد تا این اطلاعات را مخفی نگه دارد. آسوشیتدپرس میبایست این اطلاعات را از خارج از کشور به دست میآورد و به این شکل افشا میکرد. حالا که تمام اطلاعات عمومی شده، واکنش عمومی هم به دنبال خواهد داشت که این امر دقیقا همان چیزی است که دولت امیدوار بود مانع آن شود. حتی قانونگزارانی که از توافق حمایت کرده بودند، ممکن است با در نظر گرفتن اینکه چقدر احمقانه خواهد بود که اجازه دهند ایرانیها خودشان بر نقض توافق هستهای خود نظارت کنند، تجدید نظر کنند.
اطلاعات این سند در مورد دسترسی محدود بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی به تاسیسات نگرانیهایی ایجاد کرده است، چراکه ایران این اختیار را خواهد داشت که دسترسی به مناطقی را که خودش تعیین میکند که به دلیل ملاحظات نظامی ممنوع هستند، منع کند.
عقیدهها بر این است که ایران اقدامات مخفیانهای را در جهت تسلیحاتی کردن برنامه هستهای خود در سایت پرچین اجرا کرده است. بازرسی از تاسیسات، یکی از جنبههای مذاکرات مستقل بین آژانس بینالمللی انرژی اتمی و ایران، به عنوان بخشی از تبعیت از “برجام” بوده است.
اعضای کنگره چندین هفته است که از دولت خواستهاند جزییات توافق حاصل شده بین ایران و آژانس را در اختیار آنها قرار دهد. قانون فعلی دولت را ملزم میکند که تمام اسناد مربوط به برجام را در اختیار کنگره قرار دهد، اما هم آژانس بینالمللی انرژی اتمی و هم کاخ سفید اعلام کردهاند که توافقی جداگانه بین ایران و بدنه نظارتی اتمی صورت گرفته که محرمانه است.
در عوض، مقامات دولت به قانونگزاران در مورد محتوای توافق در جلسات محرمانه گزارش دادهاند، اما در حقیقت آنها را مشاهده نکردهاند.
تبعیت ایران از توافق محرمانه، یکی از شروط توافق هستهای با ایران است که در حال حاضر توسط کنگره در حال بازبینی است. پرزیدنت باراک اوباما برای جلب حمایت قانونگزاران دموکرات از توافق به شدت مبارزه کرده است، و در حالی که کمتر از یک ماه باقی مانده است، تقریبا بیش از بیست سناتور دموکرات هنوز بیطرف هستند که این رقم بالایی را به خود اختصاص میدهد.
بن کاردین سناتور مریلند، یکی از افراد کلیدی که هنوز تصمیم نگرفته است، پیش از این در خواست کرده بود که دولت محتوای به اصطلاح توافق جنبی را برای بازبینی کنگره فراهم کند.
تا چهارشنبه بعدازظهر، آنهایی که در کنگره مخالف توافق بودند، به اطلاعات لو رفته به عنوان مدرک بیشتری استناد کردند که نظام بازرسی و رسیدگی شرح داده شده در توافق هستهای که بین قدرتهای جهان و تهران در 14 جولای به امضا رسید، برای منع ایران از تبدیل شدن به یک قدرت اتمی کافی نیست.
سناتور باب کورکر، رییس کمیته روابط خارجی مجلس سنا، اعتراض کرد که این نوع توافق نامتعارف و غیرقانونی پیش از این توسط آژانس بینالمللی اتمی انجام نشده بود و همچنین در مورد مدت زمان طولانی که مذاکره کنندگان ما صرف کردند تا آیت الله (علی خامنهای) را همساز کنند، علی رغم قولهای مکرر دولت مبنی بر اینکه این توافق بر پایه اعتماد نیست، تذکر میدهد.
حتی پیش از آنکه پروتکل بازرسیهای غیرقانونی و غیرمتعارف افشا شود، کورکر مخالفت خود را با توافق اعلام کرده بود و در سرمقاله واشنگتن پست هشدار داده بود که فرآیند بازرسیها به شدت دارای نقص است.
کورکر در این مقاله نوشت: از طریق سخنرانی راجع به ابعاد نظامی احتمالی، بسیاری از نمایندگان در کنگره از تمهیدات نامتعارفی که توسط آژانس بینالمللی انرژی اتمی مورد موافقت قرار گرفته، مطلع هستند و دولت و شرکای مذاکره کننده ما مانع ناراحت شدن آیت الله علی خامنهای میشوند. توافقهای واقعی مخفی باقی خواهند ماند، اما ما میدانیم که در بهترین شرایط، این غیرمعمولترین توافق است و تعهد پایین گروه 1+5 برای اعمال فشار به ایران را تذکر میدهد.
مارک دوبوویتز، مدیر اجرایی بنیاد «دفاع از دمکراسی» و شرکت کننده دائم در جلسات کاپیتول هیل در خصوص توافق، پارامترهای شرح داده شده در اسناد لورفته را به عنوان “راه و رسومی خطرناک” توصیف کرد.
وی ادامه داد: اکنون ما متوجه میشویم که رسیدگی و بازرسی از سایتهای نظامی که در آنها ایران به فعالیتهای تسلیحاتی مشغول بوده است، به نظر میرسد که بر پایه رسیدگی و بازرسی خودشان استوار است. این یک راه و رسوم خطرناک است و با ادعاهای مکرر ایران مبنی بر اینکه هیچ بازرسی به سایتهای نظامی ورود نخواهد کرد، سازگار است.