مقامات ارشد اسرائیل میگویند دست نشاندههای ایران در سوریه موجب نگرانیهای امنیتی در اسرائيل است
خاگای تزوریئل، مدیر کل وزارت اطلاعات به تایمز اسرائیل گفت «مهمترین مسألهی استراتژیک که ما اکنون با آن مواجهیم، به خصوص پس از سرنگونی حلب، تقویت دستنشاندههای شیعی ایران در سوریه است».
رئیس اداره اطلاعات اسرائیل از ترامپ برای موضع خشن در مقابل ایران تقدیر کرد، و گفت اورشلیم امیدوار است ایالات متحده در تشنجات سوریه نقشی پیگیر داشته باشد.
بنا به گفته ی مقامات ارشد امنیتی، با وجود نگرانیهای مدام بر سر جاهطلبیهای هستهای ایران، مقابله با تهدیدهای کنونی درامای جنگ سوریه، در رأس دستور کار بدنهی امنیتی اسرائیل قرار دارد.
خاگای تزوریئل، مدیر کل وزارت اطلاعات به تایمز اسرائیل گفت «مهمترین مسألهی استراتژیک که ما اکنون با آن مواجهیم، به خصوص پس از سرنگونی حلب، تقویت دستنشاندههای شیعی ایران در سوریه است».
در اواسط ماه دسامبر، نیروهای هوادار دولت شهر جنگزدهی حلب را از کنترل شورشیان خارج کردند.
تزوریئل در گزارشی در هفتهی گذشته از دفتر خود در اورشلیم گفت «سوریه منطقهای کلیدی است زیرا در مرکز همه چیز قرار دارد: قدرتهای جهانی از جمله روسیه و ایالات؛ نقشآفرینان منطقه از جمله ایران و ترکیه؛ و گروههای رقیب داخل کشور، نظیر رژیم اسد، مخالفانش، کردها، و داعش». «هرچه امروز در سوریه روی دهد، تا سالیان سال بر تمام منطقه و ورای آن تأثیر خواهد گذاشت».
وی گفت این جنگ نشان میدهد که اکنون تمام جهان از کشورهایی تشکیل شده که «دوسشمنان» هم هستند و تداخل منافع دارند، و عبارت را هم به انگلیسی و به عبری پورتمانتئو، که خودش ساخته است، بکار برد، که ترکیبی است از امیت به معنای دوست و تورفیم به معنای مهاجم/درنده.
وی گفت «این یک مضحکه نیست»، امروزه دنیا به همین روال میچرخد.
تزوریئل اضافه کرد که روابط حسنهی فعلی با ترکیه، میتواند نمونهای از همین «دوسشمنی» به شمار آید. دو کشور شدیدا در مورد مسألهی حماس و فلسطینیان اختلاف نظر دارند، اما در مورد تهدید ایران، کاملا همنظرند.
سوریه، روسیه، ایران
تزوریئل، قد بلند با چشمهای درخشان آبی و موهای خاکستری، در مه ۲۰۱۶ مقام وزارت اطلاعات را از رام بن-باراک تحویل گرفت که پس از شکست در تلاش خود برای ریاست موساد، مقام خود را ترک گفت. و مانند وی، پیشینهی تزوریل در آژانس سری جاسوسی موساد است و ۲۸ سال در این سازمان خدمت کرده است.
نقشهی تهران بر دیوار پشت سر وی به دیوار است، و کلاهی با آرم رسمی جمهوری اسلامی در جاکتابی اتاق جا گرفته است، اما گفت که ذهن وی را سوریه و جنگ این کشور مشغول کرده است.
تزوریئل گفت به عبارتی، جنگ شش سالهی سوریه هماکنون نیز بر جهان تأثیری عمیق به جای نهاده، و اشاره کرد به شمار زیاد تروریستها و میلیونها مهاجری که از کشور خارج شده و رد پای خود را بر سراسر جهان باقی گذاشتهاند. وی گفت «از این نظر، زیادهگویی نیست اگر بگوییم که جنگ داخلی سوریه، به لحاظی، باعث تحولات بسیاری در خارج از مرزهای خود شد، نظیر بریکزیت، و حتی انتخابات ایالات متحده».
تزوریئل گفت تحولات اخیر سوریه منجر به «عدم توازنی شدید به سود ایران در منطقه شده است».
با اینحال، از آنجایی که مسکو تصمیم گرفت نقشی عمیقتر در این جنگ بگیرد، و رژیم اسد را به شکلی فعال حمایت کند، نقش ایران به عنوان حامی دمشق، کمرنگ شده است.
وی گفت «روسیه بدل به قدرت مسلط در سوریه شده»، و اضافه کرد روسیه این قدرت را در حالی به دست آورده که منابع اندکی صرف این جنگ کرد. «روسها توانستند با هزینهی تنها چند هواپیمای جنگی، نقشآفرین اصلی جنگ بشوند. این نشان میدهد که ارادهی سیاسی و آمادگی برای مداخلهی نظامی، کلید کار است».
روز سهشنبه، روسیه، همراه با چین و بولیوی، یک قطعنامهی شورای امنیت سازمان ملل متحد را که میتوانست منجر به تحریم مقامات سوری به دلیل استفاده از تسلیحات شیمیایی علیه مردم خود بشود، وتو کرد. ایالات متحده و دیگر قدرتهای غربی شورا در حمایت از این قطعنامه رأی دادند و از مسکو برای مخالفت با آن انتقاد کردند.
گذشته از مداوای غیرنظامیان زخمی در مرز، و حمله به محمولههای تسلیحاتی که تهدید استراتژیک به شمار میآیند، اسرائيل تا کنون در این جنگ مداخلهای نکرده است. با این وجود، تزوریل گفت تداوم دخالت ایالات متحده در این جنگ برای منافع اسرائیل در منطقه اهمیتی اساسی دارد تا مانع از توسعهی قدرت ایران در سوریه شده و نگذارد جمهوری اسلامی تهران را به بیروت بپیوندد.
وی گفت «برای اسرائیل، مهم است که ببیند ایالات متحده در سوریه و منطقه فعال باقی میماند».
وی که از دولت پیشین ایالات متحده انتقاد میکرد، گفت در ۲۰۱۳، تصمیم پرزیدنت باراک اوباما به عدم استفاده از نیروی نظامی علیه رژیم اسد، با وجود آن که اسد از تسلیحات شیمایی استفاده کرده بود «لحظهای حساس برای سراسر منطقه بود».
تزوریئل که چند سال پیش نمایندهی موساد در ایالات متحده بود گفت «این لحظهای بود که همه چیز را متغیر کرد». «به [پرزیدنت روسیه ولادیمیر] پوتین نشان داد ایالات متحده مایل به استفاده از نیروی نظامی و زور نیست. و راه گرفتن نقش کلیدی در صحنه، برای روسیه باز شد».
از نقطه نظر اسرائیل، مهمترین مسأله در سوریه آن است که بداند ایران و دستنشاندگانش قادر نیستند از این محل، پایگاهی برای حمله اسرائیل ایجاد کنند».
بنیامین نتانیاهو نخست وزیر قرار است در روزهای آینده برای ادامهی هماهنگیّهای اسرائیل-روسیه در خصوص سوریه به مسکو سفر کند. وی گفته است که اسرائیل هر گونه قرارداد صلحه که به ایران و دستنشاندگان شیعیاش اجازهی هرگونه جاپایی در این کشور بدهد، مخالفت میکند.
تزوریئل توضیح داد که «اگر ایران و حزبالله قادر به ایجاد پایگاهی برای خود در سوریه باشند، منبع دائم بیثباتی کل منطقه خواهند بود». اشارهی وی به خصوص به تهدید به پایگاه دریایی ایران در مدیترانه بود. «و همچنین منجر به بیثباتی در مناطق بیرون از خاورمیانه، که اقلیت سنی دارند، خواهد شد».
اوباما ایران را بخشی از مشکل به حساب نمیآورد. ترامپ، میآورد.
تزوریئل گفت علیرغم توجه شدید به سوریه، برنامهی هستهای ایران همچنان در صدر دستور کار اسرائیل است. با تأکید بر مخالفت عمومی اورشلیم با قرارداد هستهای ایران و شش قدرت جهان که در ۲۰۱۵ امضا شد، وی شدیدا مدعی شد که تا کنون، ایران «مفاد قرارداد را کاملا رعایت کرده است».
و گفت «اما شاید جهان اکنون را با آینده تاخت زده باشد».
وی گفت «مشکل اصلی قرارداد این است که به رژیم اجازه میدهد سانترفیوژ پیشرفته بسازد. این سانتریفیوژها تهران را قادر میسازد چندین بمب هستهای در مدتی بسیار کمتر از زمانی که پیش از قرارداد و با سانتریفیوژهای قدیمی داشتند، بسازد».
وی که کم مانده بود خواهان لغو این قرارداد شود، گفت خوب است اگر «راهی بود که مفاد قرارداد اصلاح میشد و پیشگیریهایی دیگری در برابر برنامهی هستهای ایران و حمایت از سازمانهای تروریستی در نظر گرفته میشد ».
بر خلاف دولت اوباما، ترامپ موضعی سخت در مقابل تهران دارد. تزوریئل گفت شایان ذکر است که رئیس جمهور جدید گفته است وی «هرگز» به ایران اجازهی دستیابی به شرایط ساخت تسلیحات هستهای نخواهد داد».
«احساسی که بر اسرائيل سایه انداخت این بود که اوباما ایران را بخشی از مشکل به شمار نمیآورد. اما ترامپ به نظر میآید که ایران را بخشی از مشکل به شمار میآورد».