از تداوم هلاکت فرماندهان سپاه در سوریه تا هشدار بازیگران منطقه ای به ادامه مداخلات
گزارش پیش رو، اهم و گزیده اخبار منطقه ای، داخلی و سیاست خارجی ایران در هفته ای که گذشت است.
گزارش پیش رو ارائه دهنده ی گزیده اخباری ست پیرامون سیاست های خارجی و داخلی ایران و مسائلی که جمهوری اسلامی در منطقه به وجود آورده، که واکنش ها و اعتراضات جامعه جهانی را در پی داشته و در رسانه ها و شبکه های اجتماعی مورد بحث واقع شده است.
*ديدار رئيس پارلمان اتحاديه اروپا با رئيس مجلس شورای اسلامی در تهران
شنبه ۱۶آبان ماه، پارلمان اروپا به منظور تقویت گفتوگو میان اتحادیه اروپا و ایران وارد تهران شد. طی این ملاقات قرار بود شولتس با رئيسجمهور، وزیر خارجه و رئیس مجلس شورای اسلامی و همچنین “نمایندگان جامعه مدنی” ایران دیدار و گفتوگو کند.
طبق اعلام پارلمان اروپا، شولتس دیدار با نمایندگان جامعه مدنی ایران را نیز در برنامه خود داشته. بخش مطبوعاتی پارلمان اروپا هدف از این سفر را تقویت گفتوگو میان اتحادیه اروپا و تهران بعد از گذشت ۴ ماه از دستیابی به توافق اتمی نامیده است.
در گزارشی در این مورد اعلام شده است شولتس با محمدجواد لاریجانی، رئیس کمیسیون حقوق بشر قوه قضائیه و کاظم جلالی، رئیس مرکز پژوهشهای مجلس نیز دیدار و تبادل نظر کرده.
توافق اتمی میان ایران و طرفهای بینالمللی در ۲۳ تیرماه سال جاری بهدست آمده است. این نخستین دیدار یکی از رؤسای نهادهای اروپایی از ایران است.
*کشته شدن یکی دیگر از فرماندهان ارشد سپاه پاسداران در درگیری های سوریه
شنبه ۱۶ آبان ماه، منابع خبری ایران از کشته شدن یکی دیگر از فرماندهان سپاه پاسداران بنام «علی شالیکار» در سوریه خبر دادند. به گزارش منابع مطلع از زمان دخالت نظامی ایران در سوریه تاکنون تعداد کشتههای سپاه پاسداران در حال افزایش است. سپاه پاسداران پس از کشته شدن حسین همدانی در سوریه٬ از ابتدای ماه محرم عملیات گستردهای را علیه مخالفان بشار اسد آغاز کرده است.
فرماندهان ارشد سپاه اعلام کردهاند علت افزایش آمار کشتههای آنها در جنگ سوریه «ضرورت حضور نیروهای سپاه در میدان جنگ به منظور ارائه مشاورههای دقیق» است.
اما کارشناسان معتقد اند که تلاش جمهوری اسلامی برای ایجاد تعادل در نفوذ با روسیه باعث شده که ایران حضور زمینی بیشتری را داشته باشد و این باعث تلفات بیشتر نظامیان در سوریه شده است.
*بیانیه جدید الازهر در مورد جمهوری اسلامی
شنبه ۱۶ آبان ماه، الازهر با انتشار بیانیهای مدعی شدند که تهران قصد دارد جوانان مصر را به پیروی تشیع درآورد و در این راه نیز هزینه بسیاری صرف کرده است. شیوخ الازهر مصر مدعی شدند که جمهوری اسلامی برای تغییر مذهب جوانان اهل سنت در مصر مبالغی را هزینه کرده است.
به گزارش هافینگتن پست، شیوخ الازهر مصر با انتشار بیانیهای اعلام کردهاند که این اقدامات ایران به فتنهافروزی و خونریزی در «کشورهای اهل سنت» منجر خواهد شد. احمد الطیب شیخ الازهر نیز مدعی شد، این گروه در مصر با اقدامت ضد تشیع خود در پی مقابله با تلاشهایی هستند که برای به بازی گرفتن اتحاد امت اسلامی صورت میگیرد.
وی همچنین ادعا کرد که سیاستمداران ایران باید دین را از بازیهای سیاسی خارج کنند و دارایی خود را صرف رفع نیاز فقیران و نیازمندان کنند.
* کمک نظامی عربستان به مخالفین اسد برای مقابله با حملات سپاه پاسداران و حزب الله لبنان
یکشنبه ۱۷ آبان ماه، در نتیجه کمکهای نظامی فزاینده عربستان سعودی به مخالفان بشار اسد، حملات اخیر ارتش رژیم دمشق و متحدانش یعنی حزب الله لبنان، سپاه پاسداران جمهوری اسلامی و نیروی هوایی روسیه، به نتیجه مطلوب نرسیدهاند.
به نقل از سازمان دیده بان حقوق بشرسوریه: گروه اسلامگرای “احرارالشام” موفق شد جمعه ٦ نوامبر کنترل روستای “آچان” و اطراف آن را در استان “حماه” از قوای دولتی سوریه بازپس بگیرد.
حملات مشترک ارتش سوریه، حزب الله لبنان و سپاه پاسداران جمهوري اسلامي به کنترل مناطق ساحلی سوریه منجر نشده است، در حالی که این مناطق از اهمیت حیاتی برای استمرار و بقای رژیم بشار اسد برخوردارند.
به گزارش خبرگزاری رویترز، تنها موفقیت ناچیزی که رژیم دمشق و متحدانش در جریان حملات اخیرشان به دست آورده اند به بخش های کوچکی از جنوب حلب محدود می شود. سرویس های اطلاعاتی آمریکا نیز این اخبار را تأیید می کنند، در حالی که مخالفان بشار اسد حتا از پیشروی در برخی عرصهها سخن میگویند.
دو مقام نزدیک به رژیم دمشق می گویند که علت ناکامی ارتش سوریه و متحدانش کمک های وسیع نظامی عربستان به ویژه موشکهای ضدتانک “تاو” است که دولت ریاض در رقابت با حکومت ایران وسیعاً در اختیار مخالفان مسلح بشار اسد قرار داده است. همین منابع می افزایند که نه فقط پشتیبانی های نظامی عربستان از مخالفان بشار اسد متوقف نشده، بلکه به طور بیسابقهای نیز افزایش یافته است و همین منجر به ناکامی تلاشها و حملات نظامی رژیم دمشق و متحدانش شده است.
* توقف جمعآوری سانتریفیوژها بدلیل تضاد با یکی از سخنان علی خامنه ای
یکشنبه ۱۷ آبان ماه، علیرضا زاکانی، نماینده مجلس شورای اسلامی که از مخالفین توافق هستهای است خبر داد که جمعآوری سانتریفیوژها در تأسیسات هستهای متوقف شده است. وی اظهار داشت که جمعآوری این سانتریفیوژها با «تذکر به مسئولان»، دستکم در فردو و نطنز متوقف شده اما توضیح نداد که چه کسی این تذکر را داده است.
به گفته وی کاهش تعداد سانتریفیوژها در تأسیسات هستهای با بند یک فرمان علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی در تضاد بوده است.
پس از تصویب برجام در مجلس و تأیید آن از سوی شورای نگهبان، رهبر جمهوری اسلامی در ۲۹ مهرماه گذشته در نامهای ۹ بندی به حسن روحانی، الزاماتی را برای اجرای این قانون تعیین کرد. با این حال در بند یک این فرمان، موضوعی که نشان دهد سانتریفیوژها نباید جمعآوری شود، وجود ندارد. علیرضا زاکانی گفت که جمعآوری سانتریفیوژها «اقدامی نادرست» بود و مجلس آن را پیگیری میکند.
جواد کریمیقدوسی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاستخارجی مجلس شورای اسلامی گفته بود جمعآوری این سانتریفیوژها «با رسیدن دستور از جایی» متوقف شده است.
* واکنش دو مقام ارشد نظامی جمهوری اسلامی به سخنان کارتر
یکشنبه ۱۷ آبان ماه، دو مقام ارشد نظامی جمهوری اسلامی به سخنان وزیر دفاع آمریکا که دلیل نفوذ ایران در منطقه را “حضور زمینی” خوانده بود، واکنش نشان داده و به شدت از او انتقاد کردند.
حسین دهقان، وزیر دفاع ایران از اشتون کارتر، همتای آمریکایی خود خواسته که دست از موضعگیریهای “قلدرمآبانه” بردارد. همچنین سرلشکر حسن فیروزآبادی، رئیس ستادکل نیروهای مسلح هم آقای کارتر را به “زیادهگویی” متهم کرده است.
وزیر دفاع آمریکا به تازگی در مصاحبهای گفته بود که دلیل نفوذ ایران در منطقه، حضور نظامی زمینی است و از کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس انتقاد کرده بود که به اندازه کافی برای گسترش نفوذشان در سوریه و عراق تلاش نمیکنند.
وزیر دفاع جمهوری اسلامی از اشتون کارتر خواست که “عاقلانهتر و محتاطتر” حرف بزند و “به تحریک احساسات کشورهای منطقه از موضع تحقیر نپردازد”.
* تظاهرات در استرالیا برای مرگ مشکوک یک پناهجوی ایرانی در جزیره کریسمس
یکشنبه ۱۷ آبان ماه، رسانههای بینالمللی گزارش دادهاند مرگ یک پناهجوی ایرانی در «جزیره کریسمس» در جنوب شرق آسیا موجب شورش در بازداشتگاه این جزیره شد. گزارش رسانههای بینالمللی، از جمله پایگاه «ایبیسی نیوز» در روز یکشنبه حاکی ست که این پناهجو به نام فاضل چگینی روز شنبه از بازداشتگاه مورد نظر متواری شده و پلیس فدرال استرالیا روز یکشنبه جسد وی را پیدا کرده است.
اداره مهاجرت و محافظت مرزی استرالیا روز یکشنبه بعد از تأیید مرگ این پناهجوی ایرانی گفته تحقیقات در این باره در حال انجام است. روزنامه گاردین نیز بامداد دوشنبه گزارش داد برخی از قسمتهای بازداشتگاه دچار آتشسوزی شده است.
«کلوین دیویس»، یکی از نمایندههای پارلمان نیوزلند که از جزیره کریسمس بازدید کرده میگوید یکی از بازداشتیها به او گفته که زندانیها کنترل این بازداشتگاه را به دست گرفتهاند و نگهبانها عقبنشینی کردهاند. گزارش این روزنامه انگلیسی حاکی از آن است که شورش در بازداشتگاه بعد از آن آغاز شده که نگهبان بازداشتگاه به یکی از زندانیهایی که سرنوشت پناهجوی ایرانی را پرسیده حمله کرده است.
* احضار کاردار عربستان طی حکم اعدام سه ایرانی به اتهام قاچاق مواد مخدر
دوشنبه ۱۸ آبان ماه، در پی اعدام سه ایرانی در عربستان به جرم قاچاق مواد مخدر، وزارت امور خارجه ایران، کاردار عربستان سعودی را احضار کرد. محمد رفیعی، رییس اداره امور اجتماعی وزارت امور خارجه “مراتب شدید اعتراض” دولت ایران را در ارتباط با این اعدامها به احمد المولد، کاردار عربستان اعلام کرد.
آقای رفیعی در این دیدار خواهان “جلوگیری از تکرار نقض تعهدات حقوقی بینالمللی دولت سعودی نسبت به اتباع جمهوری اسلامی ایران” شده است. کاردار سعودی در غیاب سفیر احضار شده گفته است که “در اسرع وقت نظرات و اعتراض دولت ایران را به دولت متبوع خود انتقال خواهد داد”.
روز یکشنبه ۱۷ آبان وزارت کشور عربستان اعلام کرد که سه شهروند ایرانی را به جرم قاچاق “مقادیر زیادی حشیش” به عربستان اعدام کرده است. نام این سه نفر که در شرق عربستان اعدام شدند، نبی بخش جوس، محمد اکرم بلوچ و امید بولیده اعلام شده است.
حکم اعدام این سه ایرانی در حالی اجرا شده که در ماههای اخیر تنش میان ایران و عربستان، به دلیل مسائل منطقهای وهمینطور حادثه مرگبار منا به اوج خود رسیده است.
عربستان در کنار ایران و چین از جمله کشورهایی است که به دلیل آمار بالای اعدام مورد انتقاد گروهها و سازمانهای حقوق بشری قرار دارد. به گفته سازمان عفو بینالملل، در شش ماه اول سال ۲۰۱۵ بیش از ۱۰۰ نفر در عربستان اعدام شدهاند.
* واکنش علی لاریجانی به بدهکاری ۳۰هزارمیلیارد تومانی دولت به بخش خصوصی
دوشنبه ۱۸ آبان ماه،علی لاریجانی، رئیس مجلس جمهوری اسلامی گفت وضعیت بد اقتصادی ایران ربطی به تحریم ندارد و در حال حاضر بخش دولتی ایران بیش از ۳۰ هزار میلیارد تومان به بخش خصوصی بدهکار است و به دلیل سوء مدیریت در دستگاه دولتی این کشور “دوران نسبتا سختی” را می گذراند، وی همچنین افزود: منفی بودن نرخ رشد اقتصادی در چند سال گذشته باعث تضعیف وضعیت اقتصادی شده است و کشور در حال حاضر بیش از ۴۰۰ هزار میلیارد تومان طرح عمرانی نیمه تمام دارد، در حالیکه بودجه عمرانی در سال جاری بین ۲۰ تا ۳۰ هزار میلیارد تومان است. وی اذعان داشت که اگر طرح های عمرانی به بخش خصوصی واگذار نشوند مشکلات همچنان باقی خواهند ماند.
* امضاء قرارداد فروش موشک اس ۳۰۰ بین جمهوری اسلامی و روسیه
دوشنبه ۱۸ آبان ماه، سرگئی چمیزوف، مدیرکل شرکت صنایع دفاعی دولت روسیه (روس تک) اعلام کرد که این کشور قرارداد فروش سامانه موشکی اس – ۳۰۰ را با جمهوری اسلامی امضا کرد. بهگزارش خبرگزاری اسپوتنیک روسیه ضمن اعلام این خبر افزود: فاز نخست این قرارداد اجرا شده و ایران شکایت خود را از روسیه پس گرفته است. این گزارش میافزاید « قرارداد فروش سامانههای موشکی اس – ۳۰۰ نه تنها به امضا رسید که به اجرا نیز درآمد.»
طبق توافقنامهای که اواخر سال ۲۰۰۷ میلادی میان تهران و مسکو به امضا رسید، قرار بود روسیه پنج سامانه دفاع ضدموشکی اس – ۳۰۰ را به قیمت حدود ۸۰۰ میلیون دلار به جمهوری اسلامی بفروشد. این توافق با وجود پیش پرداخت ۱۶۷ میلیون دلاری ایران به روسیه، به دلیل قطعنامه ۱۹۲۹ شورای امنیت و تعهدات الزامآور آن بر هم خورد.
این در حالی ست که در قطعنامه شماره ۱۹۲۹ شورای امنیت سازمان ملل متحد که ۱۹ خرداد ۱۳۸۹ علیه برنامه اتمی ایران تصویب شد، فروش ادوات سنگین نظامی از جمله سیستمهای ضد هوایی موشکی مندرج در فهرست سلاحهای متعارف سازمان ملل، به ایران ممنوع اعلام شده است.
* کشته شدن سه عضو دیگر سپاه پاسداران جمهوری اسلامی در جنگ سوریه
دوشنبه ۱۸ آبان ماه، رسانههای جمهوری اسلامی از کشته شدن سه نیروی نظامی دیگر ایرانی که از آنها با عنوان «مستشار» یاد کردهاند در درگیریهای اخیر سوریه خبر دادند. این سه تن، «حجتالاسلام علی تمامزاده» با نام جهادی «شیخ ابوهادی»، «سید اسماعیل سیرتنیا»، و «سید میلاد مصطفوی» هستند که به گفته این خبرگزاری، «برای ماموریت مستشاری» در سوریه حاضر شدند «و در حین انجام این ماموریت، به جهت حضور در صحنه درگیری نیروهای سوری» با گروههای مخالف بشار اسد کشته شدند.
بنابر این این گزارش، آنها جزئی از یگانهای موسوم به «یگانهای مدافع حرم» بودهاند که طی «عملیات محرم» کشته شدهاند.
با کشته شدن این سه تن، شمار کشتهشدگان ایرانی این عملیات، از مرز ۴۵ نفر گذشته است.
* بررسی اجرای توافق هسته ای ایران میان باراک اوباما و نتانیاهو
دوشنبه ۱۸ آبان ماه، رئیس جمهوری آمریکا، باراک اوباما، و نخست وزیر اسرائیل، بنیامین نتانیاهو، در کاخ سفید واشینگتن با یکدیگر دیدار و در باره به اجرا گذاشتن برجام گفتگو کردند. رئیس جمهوری آمریکا گفت که اختلاف نظر میان دو طرف در این باره “بر کسی پوشیده نیست”. بنیامین نتانیاهو برای جلوگیری از توافق میان ایران و کشورهای بزرگ در این زمینه، مناسبات میان او و باراک اوباما را بشدت تیره کرد. روابط میان دو کشور با این حال از استحکامی تاریخی برخوردار است.
رئیس جمهوری آمریکا در دیدار با نخست وزیر اسرائیل بر “همبستگی خارقالعاده” میان دو کشور تاکید کرد. بنیامین نتانیاهو ابراز امیدواری کرد که دیدار وی “دوستی و ائتلاف قوی” میان دو کشور را باز هم مستحکم تر سازد. در این دیدار، باراک اوباما یاد آوری کرد که “امنیت اسرائیل یکی از مهمترین اولویّتهای” اوست. وی “خشونت های اخیر فلسطینیان علیۀ شهروندان بی گناه اسرائیل را بشدت محکوم کرد”.
* ارتباط نزدیک عربستان سعودی و آمریکای لاتین راهی برای انزوای جمهوری اسلامی
دوشنبه ۱۸ آبان ماه، عادل الجبیر، وزیر خارجه سعودی، در حاشیه کنفرانس «کشورهای عربی و آمریکای لاتین» در ریاض، در مصاحبه ای با تلویزیون العربیه، گفت که نزدیکی کشورهای عربی با آمریکای لاتین باعث انزوای بیشتر جمهوری اسلامی می شود.
الجبیر اظهار داشت: «کشورهای آمریکای لاتین با مسائلی که کشورهای عربی برای برقراری صلح در منطقه مطرح می کنند، کاملا موافق هستند و موضعگیری کشورهای عربی را تایید می کنند.»
الجبیر افزود:« جمهوری اسلامی تلاش می کند که با برقراری روابط با کشورهای آمریکای لاتین انزوای بین المللی خود را جبران کند، زيرا تهران دوستان زیادی ندارد».
وزیر خارجه سعودی همچنین اذعان داشت که « ایران به دلیل عدم توانایی اش در کسب دوستان تلاش می کند كه با هر کشوری دوست شود. لذا ایجاد روابط نزدیک میان کشورهای عربی و آمریکای لاتین، تهران را منزوی تر خواهد کرد.»
در همین حال شیخ خالد آل خلیفه، وزیر خارجه بحرین طی سخنانی از ایران خواست تا در امور داخلی بحرین دخالت نکند.
وزیر خارجه بحرین گفت: «اگر ایران خواستار روابط خوب با کشورهای عربی است، ابتدا باید از دخالت در امور داخلی آنها دست بردارد».
خالد الخلیفه افزود: «کشورهای عربی باید جلوی دخالت های ایران در امور داخلی شان را بگیرند و در مقابل این دخالت ها از خود دفاع کنند».
* عملیات توقیف یک گروه جاسوسی سایبری وابسته به سپاه پاسداران جمهوری اسلامی
سه شنبه ۱۹ آبان ماه، مقامات اروپایی کار برای توقف یک کمپین جاسوسی سایبری را آغاز کردند که گفته می شود به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران مرتبط است. این اولین عملیات از نوع خود پس از امضای توافق اتمی با ایران است.
به گزارش خبرگزاری رویترز به نقل از چندین شرکت امنیت سایبری و تحقیقاتی که فعالیتهای این گروه را زیر نظر داشتهاند، گروه هکر موسوم به “بچه گربه راکتی” از اوایل سال ۲۰۱۴ تاکنون حملات سایبری را علیه چهرههای ارشد سیاسی و نظامی بینالمللی انجام دادهاند. این کار میتواند تلاشهای تهران برای جذب اطلاعات امنیتی از رقیبانی چون عربستان سعودی، ترکیه، اسرائیل، ایالات متحده و همچنین متحدش ونزوئلا را مختل کند.
پژوهشگران شرکت نرمافزاری و امنیتی اسرائیلی-آمریکایی “چک پوینت” میگویند ۱۶۰۰ چهره ارشد – از جمله اعضای خانواده سلطنتی سعودی، دانشمندان هستهای اسرائیل، مقامات ناتو، و دگراندیشان ایرانی و حتی همسران ژنرالهای ارشد کشورهای مختلف – هدف حملات جاسوسی سایبری گروه فوق قرار گرفتهاند.
شاهار تل مدیر شرکت امنیت سایبری آمریکایی-اسرائیلی چک پوینت به خبرگزاری رویترز گفت، این شرکت همکارانش در بریتانیا، آلمان و هلند را در جریان گذاشت و آنها نیز پلیس کشورهای خود را در جریان جزئیات و محل سرورهای “فرماندهی و کنترل، که تحت مدیریت ایران عملیات را انجام میدادند، قرار دادند.
شین بت، سازمان اطلاعات و امنیت اسرائیل نیز در این باره گفت “این مسئله برایش بیگانه نیست،” اما از ارائه جزئیات بیشتر خودداری کرد.
ایران در گذشته هدف حملات سایبری و ویروسهای کامپیوتری از جمله استاکس نت قرار گرفته است که سلاحی سایبری و ساخت آمریکا و اسرائیل است و توانست به برخی تاسیسات کامپیوتری مربوط به برنامه اتمی ایران آسیب برساند.
* هشدار مجلس شورای اسلامی به جنبش های اعتراضی مردمی
سه شنبه ۱۹ آبان ماه، یک عضو ارشد کمیسیون برنامه و بودجه مجلس شورای اسلامی نسبت به اعتراضات گسترده مردمی در ایران هشدار داد. مصباحی مقدم طی یک مصاحبه گفت: «دولت عملکرد قابل قبولی در درمان و حل مشکلات ندارد و علت آن این است که دولت نتوانسته رونق به وجود بیاورد، بیکاری را کاهش دهد و شکوفایی اقتصادی را دنبال کند».
وی افزود: «من معتقدم اگر دولت دو سال باقی مانده را بخواهد به همین شیوه ادامه دهد، دستاورد جدی نخواهد داشت و نارضایتی به صورت عمومی بروز خواهد کرد».
* اعتراض اسرائیل به روسیه برای امضای قرارداد اس- ۳۰۰ با جمهوری اسلامی
سه شنبه ۱۹ آبان ماه، اسرائیل به تصمیم روسیه برای امضای قرارداد فروش سامانه دفاع ضد موشکی اس- ۳۰۰ به جمهوری اسلامی ایران اعتراض کرد. روسیه روز دوشنبه اعلام کرد که قرارداد تحویل سامانههای دفاع هوایی پیشرفته اس-۳۰۰ را با ایران امضاء کرده است. یووال اشتاینیتز، وزیر انرژی و مسئول «پرونده ایران» در کابینه اسرائیل، با نکوهش تصمیم روسیه، مدعی شد که جمهوری اسلامی ایران همچنان تهدیدی جدی برای اسرائیل محسوب میشود.
به گزارش خبرگزاری آلمانی «دپآ»، اشتاینیتز در یک نشست خبری در بیتالمقدس، ضمن آنکه سامانه اس ۳۰۰ را «یکی از بهترین در نوع خود» نامید، برخوردار شدن ایران از این سامانه را تهدیدی برای اسرائیل دانست.
کارشناسان نظامی همواره گفتهاند که تحویل سامانههای تدافعی اس-۳۰۰ به جمهوری اسلامی ایران، به توان اسرائیل برای حمله هوایی احتمالی به سایتهای اتمی ایران لطمه جدی وارد میکند. اسرائیل همواره گفته است که برای مقابله با بلندپروازی هستهای جمهوری اسلامی ایران، «گزینه نظامی» روی میز است.
تلآویو از آغاز معامله ایران و روسیه در مورد این سامانهها با آن مخالفت میکرد.
بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل چند سال پیش در سفری محرمانه به مسکو، از ولادیمیر پوتین، رییس جمهوری روسیه، خواست از این معامله با ایران دوری کند. اما پس از کشوقوسهای بسیار، و چهار ماه پس از توافق نهایی اتمی ایران و قدرتهای جهانی، سرانجام روسیه این هفته از امضای قرارداد نهایی تحویل این سامانهها به ایران خبر داد.
* تمدید وضعیت اضطراری آمریکا در رابطه با جمهوری اسلامی از سوی باراک اوباما
سه شنبه ۱۹ آبان ماه، باراک اوباما در نامهای به کنگره آمریکا، با تاکید بر عادی نشدن روابط آمریکا و جمهوری اسلامی، خواستار تمدید «وضعیت اضطراری ملی» در قبال این کشور شد. در نامهای که باراک اوباما برای کنگره فرستاده و ۱۹ آبانماه در وبسایت کاخ سفید آمریکا نیز منتشر شده، آمده «روابط ما با جمهوری اسلامی هنوز به حالت عادی باز نگشته است».
فرمان رئیسجمهوری آمریکا با اشاره به روند اجرای موافقتنامههای ۱۹ ژانویه ۱۹۸۱ میان تهران و واشینگتن، بر ادامه وضعیت سالهای گذشته تاکید میکند.
فرمان اجرایی ۱۲۱۷۰ در رابطه با جمهوری اسلامی، که رئیسجمهوری فعلی ایالات متحده آن را تمدید کرده، به ۱۴ نوامبر ۱۹۷۹ باز میگردد و ۱۰ روز پس از آغاز گروگانگیری در سفارت آمریکا صادر شد. جیمی کارتر، رئیسجمهوری وقت، این فرمان را ابلاغ کرد. این فرمان بخشی از مقدورات ریاستجمهوری آمریکا در امور اقتصادی در عرصه بینالمللی (موسوم به IEEPA ) است. مقدوراتی که به رئیسجمهوری ایالات متحده اجازه میدهد برای مقابله با هر تهدید خارجی، به اعمال وضعیت اضطراری ملی رو بیاورد. در نتیجه، وضعیت در قبال جمهوری اسلامی نیز هر ساله میتواند تمدید شود یا اینکه به فرمان رئیسجمهوری از اعتبار خارج شود؛ آنچه هنوز رخ نداده است.
«وضعیت اضطراری ملی» از جمله به دولت آمریکا اجازه میدهد تا همچنان به توقیف بخشی از داراییهای جمهوری اسلامی در ایالات متحده ادامه دهد. این نخستین بار پس از توافق اتمی تهران و شش قدرت جهانیست که این وضعیت تمدید میشود.
* درخواست دولت فرانسه از آمريكا نسبت به ضمانت در رابطه تجاری با جمهور اسلامی
سه شنبه ۱۹ آبان ماه، دولت فرانسه در آستانه سفر حسن روحانی٬ رئیسجمهور اسلامي به پاریس خواستار آن شد تا آمریکا تضمین دهد که در صورت بازگشت تحریمها علیه ایران شرکتهای اروپایی به علت مبادلات تجاری با ایران جریمه نخواهند شد.
به گزارش خبرگزاری رویترز٬ لوران فابیوس٬ وزیر امور خارجه فرانسه٬ گفت: «رویکرد آمریکا همیشه بر پایه همکاری بوده است٬ اما اکنون خواستار آن هستیم تا این موضوع به چیزی ملموس تبدیل شود و آنچه پیش از این برای شرکتهای اروپایی اتفاق افتاده است مجددا رخ ندهد».
فرانسه سابقهای طولانی در زمینه روابط تجاری٬ سیاسی و اجتماعی با ایران دارد. اگرچه فرانسه در طول مذاکرات اتمی با ایران یکی از سرسختترین طرفین مذاکرات بود، اما اکنون چشمانداز جدیدی در رابطه میان دو کشور دیده میشود. با اینهمه شرکتهای فرانسوی در فصل جدید روابط با ایران همچنان نیازمند پشتیبانی بانکهای فرانسه هستند.
پیش از این جان کری٬ وزیر خارجه آمریکا٬ پس از انجام توافق اتمی با ایران٬ اعلام کرده بود که آمریکا به متحدان اروپاییاش اطمینان میدهد که در صورت برقراری رابطه تجاری با ایران دیگر هدف جریمه قرار نخواهند گرفت. اما دیپلماتها و روسای شرکتهای تجاری میگویند که خواهان تضمینی از سوی آمریکا هستند که نشان دهد در صورت برقرار شدن دوباره تحریمها علیه ایران٬ آنها جریمه نخواهند شد.
*درخواست کارشناسان حقوق بشر برای توقف سرکوب روزنامه نگاران در ایران
چهارشنبه ۲۰ آبان ماه، کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل از جمهوری اسلامی خواستند تا به دستگیری، ارعاب و بازجویی از روزنامهنگاران و سایر فعالان مدنی پایان داده و پیش از انتخابات پارلمانی اسفند امسال، راه را برای بحث آزاد فراهم کند.
به گزارش خبرگزاری رویترز، این کارشناسان در بیانیهای مشترک از جمهوری اسلامی درخواست کردند تا همه روزنامه نگاران از جمله جیسون رضاییان، خبرنگار واشینگتن پست در تهران را آزاد کند، روزنامه نگارانی که به گفته این کارشناسان، «به دلیل فعالیت مسالمتآمیزشان که مبتنی بر حقوق اساسی است، خودسرانه و غیرقانونی بازداشت شدهاند».
جیسون رضاییان که تابعیت ایرانی- آمریکایی دارد تابستان سال ۱۳۹۳ و به اتهام جاسوسی بازداشت و ماه گذشته حکم دادگاه علیه او صادر شد، هرچند که مفاد این حکم فاش نشده است.
* اجرای فيلترينگ تلگرام در دستور کار كميته فيلترينگ جمهوری اسلامی
چهارشنبه ۲۰ آبان ماه، عبدالصمد خرمآبادی، معاون دادستان کل و دبیر «کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه اینترنتی» خبر داد که در نشست کمیته فیلترینگ در مورد فیلترشدن تلگرام تصمیمگیری خواهد شد. کمیته فیلترینگ قرار است در نشستی درباره تلگرام تصمیمگیری کند اما خرمآبادی گفته که تصمیمگیری درباره تلگرام در جلسه آینده این کمیته بررسی خواهد شد. او از «کانالهای مستهجن» بهعنوان یکی از دلایل فیلترشدن تلگرام سخن گفت و افزود: «بیش از ۹۵ درصد کانالهای غیراخلاقی شبکه موبایلی تلگرام هنوز مسدود نشده و در دسترس کاربران ایرانی قرار دارد».
خرمآبادی که خود از حامیان فیلتر شدن تلگرام است، گفت: «بسیاری از کانالهای مستهجن و غیراخلاقی بعد از مسدود شدن، عنوان خود را از کانال عمومی به کانال خصوصی تغییر دادهاند و بدون اینکه تغییری در ماهیت و محتوایشان صورت گیرد مجدداً با همان کاربران قبلی کار خود را از سر گرفتهاند».
منابع خبری ایران هفته گذشته گزارش داده بودند که برخی کانالهای موجود در پیامرسان تلگرام که رسانههای داخلی از آنها با عنوان کانالهای «مستهجن» یا «غیراخلاقی» نام بردهاند، از دسترس کاربران خارج شده است.
* درخواست كشورهای عربی از جمهوری اسلامی به پايان دادن مداخلات در منطقه
چهارشنبه ۲۰ آبان ماه، چهارمین اجلاس سران کشورهای عرب و آمریکای لاتین به کار خود پایان داد. این اجلاس روز سه شنبه کار خود را با حضور سران این کشورها در شهر ریاض، پایتخت پادشاهی سعودی آغاز کرده بود. در بیانیه پایانی این اجلاس به چندین موضوع مهم سیاسی و اقتصادی اشاره شده و سران این کشورها از ایران خواسته اند تا به مداخله در امور داخلی کشورهای عربی پایان دهد، و همچنین تحریکات ایران را که به امنیت و ثبات منطقه آسیب زده محکوم کردند.
در این بیانیه بر لزوم یک راه حل سیاسی برای پایان دادن به رنج مردم سوریه تاکید شده است. همچنین بر اجرای دقیق قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد در مورد یمن تاکید، و از گسترش تروریسم در کشور لیبی نیز ابراز نگرانی شده است.
* کشته شدن فرمانده تیپ فاطمیون در درگیری های سوریه
پنجشنبه ۲۱ آبان ماه، منابع مخالفان سوری گفتند فرمانده “تیپ فاطمیون” طرفدار حکومت سوریه در درگیری های حومه جنوبی حلب کشته شده است. منابع مخالفان سوری تاکید کردند که “ابراهیم یعقوبی” فرمانده شبه نظامیان “تیپ فاطمیون” را در درگیری های حومه جنوبی حلب کشته اند. به گزارش الجزیره این منابع افزودند مخالفان، شماری از نیروهای حکومتی و شبه نظامیان طرفدار آن را در درگیری های مسلحانه کشته و توانسته اند کنترل چند منطقه را در حومه جنوبی حلب در اختیار بگیرند.
تیپ فاطمیون، واحد متشکل از افراد نظامی شهروندان افغانستانی است که هم اکنون در سوریه برای دفاع از حرم حضرت زینب واقع در جنوب دمشق، فعالیت می کنند.
*مخالفت شورای نگهبان با صندوقهای رأی شفاف
پنجشنبه ۲۱ آبان ماه، علی باقری، مشاور ارشد وزیر کشور گفت که شورای نگهبان با استفاده از صندوقهای رأیی که شفاف باشند، مخالف است. باقری افزوده است: «استدلال شورای نگهبان این است که مطابق قانون رأی باید مخفی باشد و این مقدار شفافیت سبب میشود اگر برگه رأی تا نخورده باشد٬ رأی نوشته شده مشخص شود». بهگفته او، وزارت کشور برای انتخابات، استفاده از صندوق رأی کاملا شفاف را پیشنهاد داده اما شورای نگهبان خواهان کاهش شفافیت صندوقهای رأی است.
مشاور ارشد وزیر کشور نیز گفته که وزارت کشور نمونه دیگر از صندوقهای رأی را به شورای نگهبان داده و منتظر اظهار نظر این شورا در مورد این صندوق است.
باقری در حالی گفته که وزارت کشور منتظر پاسخ شورای نگهبان درباره صندوق رأی است که حسین امیری، قائم مقام و سخنگوی وزارت کشور چند روز پیش گفته بود که این وزارتخانه نمونه صندوق به شورای نگهبان ارسال کرده و «یکی از آنها مورد تأیید اعضای شورای نگهبان قرار گرفته است».
بهگفته امیری، «ویژگی این صندوقها این است که در عین شفاف بودن برگه رأی در آنها دیده میشود، اما رأی افراد قابل خواندن نیست».
صندوقهایی که تا پیش از این در انتخابات مختلف در ایران استفاده میشد، غیرشفاف بوده و آرای ریخته شده در آن قابل مشاهده نبوده است.
* آمادگی دوباره کانادا برای تعامل با جمهوری اسلامی
پنجشنبه ۲۱ آبان ماه، وزیر امور خارجه کانادا گفت که این کشور نقش سازنده تری در تعامل با جمهوری اسلامی و روسیه ایفا خواهد کرد. استفان دیون، وزیر امور خارجه کانادا در گفت و گو با پایگاه اینترنتی “اوتاوا سیتیزن” گفت: “در این تعامل احتیاط و محافظه کاری همچنان به عنوان رویکرد اصلی دولت اوتاوا خواهد بود.” وی افزود: اگر ما با تهران گفت و گو نکنیم، چطور می توانیم به کشورهای منطقه کمک کنیم.
تغییر سیاست کانادا در قبال جمهوری اسلامی، بعد از روی کار آمدن نخست وزیر جدید این کشور صورت می گیرد.
دولت محافظه کار قبلی کانادا روابط با جمهوری اسلامی را به پایین ترین سطح رسانده بود. یکی از نخستین وعده های “جاستین ترودو” نخست وزیر کانادا پس از روی کار آمدن این بود که کانادا “موضع ملایم و سازنده تری” در جهان ایفا خواهد کرد.
وزیر امور خارجه کانادا در گفت و گو با این پایگاه اینترنتی تاکید کرده “اعضای دولت جدید کانادا هنوز به دقت، چگونگی تعامل دوباره با جمهوری اسلامی را بررسی نکرده اند، به ویژه با توجه به این که دولت قبلی کانادا، جمهوری اسلامی را در فهرست حامیان تروریستی اش قرار داده بود.”
* جمهوری اسلامی صدهزار موشک و راکت برای حمله به اسرائیل در اختیار حزب الله قرار داد
پنجشنبه ۲۱ آبان ماه، جانشین فرمانده کل سپاه پاسداران، گروه های فلسطینی، حزبالله لبنان و انصارالله یمن را نمایندگان نیرومند جمهوری اسلامی نامید و گفت که حزبالله بیش از ۱۰۰هزار موشک و راکت برای شلیک به هر نقطه از اسرائیل در اختیار دارد.
به نقل از خبرگزاری تسنیم: حسین سلامی در مراسم گرامی داشت کشته شدگان منا گفت: “در همه جنگهایی که اینک شاهد آن هستیم، آمریکا و متحدان او در یک سوی ماجرا و ایران اسلامی و متحدانش در سوی دیگر ایستاده اند و همه این جنگها در مناطق اسلامی راه اندازی میشوند و از آفات سیاست مداخلهگرانه آمریکا و متحدانش آوارگی میلیونها سوری، عراقی و … است”.
وی با بیان اینکه “آمریکا میخواهد جغرافیای اسلام را تکه تکه کند و برای تضعیف، عقب نگه داشتن مسلمانان، غارت ثروتهای مادی و معنوی آنان، چپاول ثروتهای نفتی و غیرنفتی این کشورها تلاش میکند و از هر راه و ترفندی برای نفوذ وارد میشود” دولت اسرائیل را نیز همگام با این حرکت و مدافع کسب این منافع دانست.
وی در این خصوص افزود: “درست است که اسرائیل و همدستانش دشمنان همیشگی جهان اسلام اند و اهدافی شوم در سر دارند اما به برکت انقلاب و ترویج روحیه جهاد، فلسطینیها که زمانی به دشمن سنگ پرتاب میکردند امروز موشک میزنند، بیش از ۱۰۰ هزار موشک و راکت برای شلیک به هر نقطه از سرزمین اشغالی در اختیار حزبالله است، در یمن انصارالله میجنگد، اینها ظرفیتهای نیرومند شکل یافته ایران اسلامی است”.
حسین سلامی همچنین دولت جمهوری اسلامی را تنها دولت معتبر جهان اسلام دانست که همه قدرتها به او احترام میگذارند و حرف اول را در دنیا میزند و کلید حل مشکلات منطقه شناخته میشود. این مقام ارشد سپاهی ضمن مخالفت با سازش و تسلیم اذعان داشت که “کشورهایی که تکیه گاه خود را آمریکا و غرب قرار داده اند و تسلیم سیاست آنان هستند، هیچ نشانهای از پیشرفت ندارند و جاهلیت مدرن و نوین بر جوامع آنها حاکم است”.
* بیانیه جامعه يهوديان فرانسه در اعتراض به سفر حسن روحانی به آن کشور
بر اساس گزارشات رسیده، حسن روحانی قرار است ۲۶ آبان ماه در پاریس با همتای فرانسویاش فرانسوا اولاند به مدت دو ساعت در کاخ الیزه دیدار کند. این نشست در حالی ست که اعتراض جامعه یهودیان فرانسه و ایرانیان مقیم آن کشور را نیز در پی دارد.
دفتر ریاست جمهوری فرانسه روز سه شنبه خبر داد که در جریان سفر آقای روحانی به پاریس، دو کشور چندین موافقتنامه از جمله در زمینه حمل و نقل هوایی امضا خواهند کرد. در بیانیه رئیس جمهور فرانسه آمده است: “چندین موافقتنامه دربرگیرنده بخش های مختلف، به خصوص دیالوگ سیاسی، همکاری اقتصادی، حمل و نقل هوایی، بهداشت و کشاورزی از سوی وزرای فرانسوی و ایرانی امضا خواهد شد.”
سفر آقای روحانی در پی توافق اخیر ایران و قدرت ها بر سر برنامه اتمی ایران انجام می شود و این در حالی ست که طی بیش از ده سال گذشته، نخستین بار است که رئیس جمهور ایران از فرانسه دیدن میکند.
در ادامه انتشار این خبر روز پنجشنبه ۲۱ آبان ۱٣۹۴ برابر با ۱۲ نوامبر ۲۰۱۵، جامعه يهوديان فرانسه با انتشار بیانیهای اعلام کردند که سفر آتی حسن روحانی رئیس جمهور حکومت ایران به فرانسه، نوعی توهین به جامعه یهودیان اروپا به شمار میرود.
به گزارش خبرگزاری فرانسه از پاریس، جامعه يهوديان فرانسه در این بیانیه به شدت اظهارات چهارشنبه شب روحانی در گفتگو با تلویزیون فرانسه را که در آن اسرائیل را نامشروع خوانده بود، محکوم کردند.
در این بیانیه آمده است: این اظهارات برای کسانی که همچنان درباره موضع گیریهای روحانی تردید داشتند، ثابت میکند که وی همچنان مشروعیت و موجودیت اسرائیل را زیر سوال میبرد و رژیم ایران همچنان هولوکاست را انکار میکند.
در این بیانیه، از فرانسوا اولاند و لوران فابیوس رئیس جمهور و وزیر امور خارجه فرانسه درخواست شده از رئیس جمهور رژیم ایران بخواهند حرفهای خود را در این زمینه پس بگیرد و به صورت علنی این اظهارات را محکوم کند.
همچنین در بیانیه جامعه يهوديان فرانسه ذکر شده است که این سفر توهینی به یهودیان فرانسه و تمام کسانی ست که از ارزشهای دموکراسی دفاع میکنند.
*سفر رسمی پوتین در دوم آذر ماه به ایران
جمعه ۲۲ آبان ماه، مشاور سیاست خارجی رئیس جمهوری روسیه اعلام کرد که ولادیمیر پوتین در روز دوشنبه، دوم آذر بهشکل رسمی به ایران سفر خواهد کرد. سفر پوتین به ایران در شرایط گفتوگوهای وین برای حل بحران سوریه از اهمیت خاصی برخوردار است. یوری یوشاکف گفت «رئیس جمهوری ما در چارچوب نشست کشورهای صادرکننده گاز به تهران خواهد رفت». Of
یوشاکف افزود: «در این سفر دیدارهای دو جانبه، به ویژه با کشور میزبان انجام خواهد شد». او همچنین افزود که احتمالاً پوتین با حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران نیز ملاقات خواهد کرد. این نخستین سفر رسمی پوتین به ایران از سال ۲۰۰۷ تاکنون است.
روسیه یکی از کشورهای متحد جمهوری اسلامی بهشمار میرود. این دو کشور از رژیم بشار اسد پشتیبانی میکنند. روسیه همچنین نقشی حیاتی در مذاکرات هستهای برای جمهوری اسلامی ایفا کرده و امیدوار است که روابط تجاری با تهران را تقویت کند.
روز پنجشنبه در نشست کمیسیون دولتی همکاریهای اقتصادی جمهوری اسلامی و روسیه، الکساندر نوواک، وزیر انرژی روسیه گفت روابط اقتصادی جمهوری اسلامی و روسیه در حال حاضر سالانه یک میلیارد و ۶۰۰ میلیون دلار است. او از افزایش روابط اقتصادی دو کشور استقبال کرد و افزود حجم ارزش مبادلات اقتصادی جمهوری اسلامی و روسیه در آینده سالانه نزدیک به ۱۰ میلیار دلار خواهد رسید.
* اعطای وام ۷ میلیارد دلاری روسیه به جمهوری اسلامی در آینده ای نزدیک
جمعه ۲۲ آبان ماه، مقامات روسیه اذعان داشتند که دولتشان بیش از هفت میلیارد دلار وام برای اجرای طرح های زیربنایی مشترک در اختیار جمهوری اسلامی قرار می دهد. دو طرف درباره شرایط اصلی این وام به توافق رسیده اند. از این وام برای اجرای طرح های زیربنایی مشترک در عرصه های کشاورزی و صنعتی استفاده خواهد شد.
مقامات جمهوری اسلامی با اعلام این خبر افزودند بانک های دو کشور بررسی جزئیات فنی این موضوع را برای اجرای آن آغاز خواهند کرد.
* لغو سفر حسن روحانی به کشورهای اروپایی
شنبه ۲۳ آبان ماه، سفر حسن روحانی، رئیسجمهوری ایران که قرار بود به مقصد کشورهای اروپایی انجام شود، لغو شد.
محمد جواد ظریف، وزیر خارجه جمهوری اسلامی گفت: سفر روحانی به فرانسه، واتیکان و ایتالیا به دلیل «حوادث تروریستی در پاریس» و باهماهنگی میزبانان به «زمان بهتری در آینده نزدیک» موکول شد.
شامگاه جمعه ۲۲ آبان چندین عملیات تروریستی در پاریس دستکم ۱۲۰ کشته به دنبال داشت. مهاجمان مقابل ورزشگاه «استد دو فرانس» چندین تن را کشتند. مهاجمان همچنین به کنسرت موسیقی متال در سالن «باتاکلان» در حوالی میدان رپوبلیک هجوم بردند و بیش از ۸۰ تن دیگر را نیز کشتند.
حسن روحانی در پیامی به فرانسوا اولاند همتای فرانسویاش حوادث تروریستی و «کشته و مجروح شدن تعداد زیادی از مردم بیگناه در پاریس» را محکوم کرد.
وزارت خارجه جمهوری اسلامی نیز در بیانیهای این حملات تروریستی را محکوم کرده و با ملت و دولت فرانسه ابراز همدردی کرد.
قرار بود حسن روحانی به عنوان اولین رئیس جمهوری اسلامی پس از ۱۰ سال، دوشنبه ۲۵ آبان در سفری سه روزه به اروپا با مقامات فرانسه، ایتالیا و واتیکان دیدار کند.
با لغو سفر رئیس جمهور جمهوری اسلامی به اروپا، وزیر امور خارجه این کشور که قصد داشت او را در این سفر همراهی کند، شخصا در نشست سوریه در وین شرکت میکند.
