در حالیکه احمد شهید، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر ایران، طی گزارش جدید خود، از تداوم نقض حقوق بشر توسط جمهوری اسلامی انتقاد کرده، گزارش ها حاکی از تداوم بازداشت، سرکوب اقلیت ها، احضار فعالان اینترنتی، توقیف شبکه های اجتماعی، تهدید و آزار همجنسگرایان، و همچنین افزایش صدور و اجرای احکام اعدام در ایران است.

لازم به ذکر است؛ احمد شهید ۵ سال به عنوان گزارشگر ویژه سازمان ملل فعالیت می‌کند، اما در این ۵ سال رژیم ایران به وی اجازه حضور در ایران نداده است.

منابع حقوق بشری گفته اند که علاوه بر طیف وسیعی از زندانیان عادی، گروهی از زندانیان سیاسی، شامل اقلیت سُنی، عرب، کُرد، بلوچ و فعالان عقیدتی، در زندان های مختلف ایران در معرض خطر اجرای حکم اعدام هستند.

در همین زمینه تایمز اسرائیل در حاشیه یکی از تجمعات اعتراضی جمعی از مخالفان جمهوری اسلامی مقابل سفارت ایران در لندن، با دو تن از فعالان مدنی و سیاسی که همراه با تجمع کنندگان، خواستار محکومیت نقض حقوق بشر توسط جمهوری اسلامی بودند، گفتگویی کوتاه انجام داده است.

فرهود سلمان مهاجر، فعال مدنی و وبلاگ نویس، ضمن تاکید بر تداوم نقض حقوق بشر و گسترش اعدامها در دوران حسن روحانی، از عدم توجه جامعه جهانی به نقض حقوق بشر در ایران انتقاد کرده و همزمان، عقیل کعبی، فعال عرب و فعال اینترنتی، نقض حقوق اقلیت ها در ایران – به ویژه عرب ها- را بازخوانی کرده و خواستار توجه افکار عمومی جهان به این مهم شده است.

تایمز اسرائیل: وضعیت حقوق بشر در ایران با گذشت سه سال از ریاست جمهوری حسن روحانی – بنا به رویکرد به آمار و ارقام و گزارش های مستند – بهبود نیافته است، همزمان اما مقامات حکومت ایران در نشست های بین المللی مدعی رعایت استاندارهای حقوق بشری هستند. شما این دو مدعا را چگونه می بینید؟

سلمان مهاجر: نیاز به توضیح زیادی ندارد. حسن روحانی که کار خود به عنوان رئیس جمهور ایران در مرداد ۱۳۹۲(اگوست ۲۰۱۳) آغاز کرد، در رقابت‌های انتخاباتی وعده داده بود که: “اقلیت‌های دینی و قومی باید عدالت را احساس کنند،” اما می بینیم که اینها نیز مانند دیگر ادعاهایی که عملی نشد (مانند وضعیت سیاسی و اقتصادی)، و فقط یک وعدۀ انتخاباتی بود.

کعبی: آقای مهاجر درست می گوید. نقض حقوق اقلیت های مذهبی و نژادی در ایران توسط رژیم اسلامی همچنان ادامه دارد. البته ناگفته نماند تمام جامعۀ ایران تحت فشار و آزار حکومت قرار دارد، اما جامعۀ عرب، آذری، بلوچ، کرد و ترکمن، همچنان تحت فشار و سرکوب و آزار و تبعیض بیشتری قرار دارند.
رژیم ایران، مشارکت سیاسی و استخدام اقلیتهای مسلمان غیر شیعه، از جمله افراد سنی مذهب را همچنان محدود نگاه داشته است. نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی همچنین به اهل تسنن اجازه ساختن مساجد در تهران را نمیدهد و نیز از برگزاری برخی مراسم عمده مذهبی توسط آنها جلوگیری میکند.
در کنار این موارد، حقوق اولیه و انسانیِ اقلیت های مذهبی مانند نوکیشان مسیحی، بهاییان، دراویش و پیروان مکاتب عرفانی نیز نادیده گرفته شده و آنها نیز بعنوان اقلیت مورد آزار هستند.

اگر توجه کرده باشید، در گزارش اخیر دبیر کل سازمان ملل متحد آمده است که “تبعیض علیه اقلیت‌های دینی و قومی هم در عمل و هم در قوانین جمهوری اسلامی ادامه دارد.”

تایمز اسرائیل: موضوع اعدامها در ایران، یکی از عمده ترین شاخص های نقض حقوق بشر در ایران است. دلیل این موج فزایندۀ اعدام ها در ایران را به همراه یک گزارش آماری در مورد وضعیت اعدامها در یکسال اخیر ایران می توان ارائه کرد.

سلمان مهاجر: همانطور که در آمارهای جهانی آمده، جمهوری اسلامی ایران، بعد از چین رکورددار اجرای حکم اعدام در جهان است. موج اعدام ها در ایران، اتفاقا در دوران حسن روحانی افزایش چشمگیر یافته است.

در آخرین گزارش در خصوص روند اعدام ها در ایران، احمد شهید گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران، از اعدام حدود هزار تن در ایران در سال 1394 خبر داد و این آمار را نشان دهنده “افزایش نگران کننده” مجازات اعدام در ایران دانست. پیش از آقای شهید نیز، بان گی‌مون، دبیر کل سازمان ملل در گزارش سالیانه خود از “افزایش اعدام‌ها در ایران” ابراز نگرانی کرده بود.

ناگفته نماند، رژیم جمهوری اسلامی با اجرای حکم اعدام و هر از چندگاه اعدامهای خیابانی، همزمان قصد دیگری چون ارعاب جامعه را نیز مدنظر دارد. به نظرم اعدام یک قتل عمد دولتی است.

صحنه ای از یک اعدام خیابانی در ایران - قزوین - عکس از مهدی فرجی

صحنه ای از یک اعدام خیابانی در ایران – قزوین – عکس از مهدی فرجی

تایمز اسرائیل: ماه گذشته در اجلاس بررسی دوره‌ای وضعیت حقوق بشر کشورها که هر چهار سال یک بار از سوی شورای حقوق بشر سازمان ملل در ژنو برگزار می‌شود، برخی مقامات و نمایندگان جمهوری اسلامی طی سخنانی مدعی وضعیت “مناسب” حقوق بشر در ایران شدند. از جمله محمد جواد اردشیر لاریجانی، که گزارشی در مورد بهبود وضعیت حقوق بشر در ایران ارائه کرد. نظر شما چیست؟

سلمان مهاجر: ببینید. گزارش آقای لاریجانی بعنوان دبیر ستاد حقوق بشر قوه قضائیه جمهوری اسلامی – عنوانی که واقعا معنی ندارد – گزارشی پارادوکسیکال بود. ایشان به جای پاسخگویی به وضضعیت حقوق بشر در ایران و نقض سیستماتیک آن، مدعی پیشرفت ایران در زمینه سوادآموزی و برابری جنسی در آموزش شده، اما در مورد شاخص های حقوق بشری طفره رفته و گزارش کذب داده است. البته همان دو پیشرفتی را که نیز مدعی شده، قابل ایرادگیری است. مثلا لاریجانی در سخنان ابتدایی‌اش اظهار داشت که ۹۵ درصد جمعیت ایران باسوادند. این درحالی بود که چندی پیشتر، آقای علی باقر‌زاده رئیس سازمان نهضت سوادآموزی ایران در گفتگو با سایت تسنیم اظهار داشت ۲۰ میلیون نفر بیسواد مطلق و کم سواد که سطح سواد آنها تا دوره ابتدایی است، در کشور داریم و از میان جمعیت هفتاد میلیونی کشور حدود سی میلیون نفر سطح سوادشان حداکثر تا دوره راهنمایی است. از این میان حدود سه و نیم میلیون نفر بیسواد مطلق در کشور وجود دارد. اینها با ادعای یکسویه و مونولوگ لاریجانی در ژنو کاملا در تضاد است.

کعبی: دقیقا، اما البته بحث اصلی ما اکنون، شاخص های حقوق بشر در ماههای اخیر و سالهای گذشته است.
بر خلاف ادعای آقای لاریجانی، در مورد اعدامها، شکنجه، دستگیریها، حقوق برابر زنان و مردان و اقلیتهای مذهبی و قومی، پیشرفتی که قابل ذکر و ادعا و استناد در حوزه حقوق بشری باشد، دیده نمیشود و نقض حقوق شهروندان به مراتب بدتر هم شده است، چه در حوزه آزادی بیان، عقیده، مطبوعات و قلم، چه در موضوع دانشگاه، نهادهای مدنی، زنان و حوزه سایبری.

تایمز اسرائیل: در زندان های ایران، هم اکنون دهها تن از زندانیان سیاسی و عقیدتی، در آستانه اعدام هستند، آیا آمار دقیقی از آنها وجود دارد؟

کعبی: بر اساس آخرین تحقیقات، هم‌اکنون در ایران بیش از ۳۰۰ زندانی سیاسی و بیش از ۲۰۰ زندانی عقیدتی محبوس هستند، که از این تعداد، حدودا هشتاد نفر، در انتظار اجرای حکم غیر انسانی اعدام هستند. البته جمع کثیری نیز در همین حوزه (عقیدتی و سیاسی) در بازداشت موقت به سر می برند، که از وضعیت و سرنوشت آنان خبری در دست نیست.

آخرین تحقیقات «کمپین دفاع از زندانیان سیاسی و مدنی» نشان داد که هم اکنون حداقل هشتاد و سه زندانی که با اتهام های سیاسی – مذهبی و امنیتی مواجهند در زندان های کارون اهواز، رجایی شهر کرج ، ارومیه، سنندج، اوین، زاهدان، سمنان، سقز و برخی از زندانهای دیگر در انتظار اجرای حکم اعدام هستند، که اسامی آنها در منابع مختلف انتشار یافته است .

ما همین جا از تمامی فعالان و کنشگران و نهادهای حقوق بشری بین المللی می خواهیم که با اتحاد عمل و اطلاع رسانی و اقداماتی مفید و همزمان، مانع از اجرای این احکام غیر انسانی شوند.

من همچنین لازم می دانم به خانواده های چند زندانی سیاسی عرب – از دهها زندانی سیاسی عرب محکوم به اعدام – اشاره ای کوتاه کنم، که در نامه ای خطاب به دبیر کل سازمان ملل متحد، ناوی پیلای کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد، احمد شهید گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور ایران و همچنین سازمان ها و فعالان حقوق بشر در سراسر جهان، ضمن ارائه شرح تفصیلی از وضعیت فرزندان خویش، خواستار دخالت نهادهای بین المللی به منظور روشن شدن وضعیت آنان شدند. اینها به همراه دهها زندانی سیاسی عرب و کرد و بلوچ، هر لحظه در خطر اجرای حکم اعدام هستند.

لازم به ذکر است که علاوه بر زندانیان سیاسی و عقیدتی، صدها تن از زندانیان غیر سیاسی نیز در انتظار اجرای این حکم غیرانسانی در مورد خود هستند.

سلمان مهاجر: همان طور که آقای کعبی گفتند، از فعالان حقوق بشری ایران و بین المللی، اصحاب رسانه ها، و گروههای کنشگر خواستار توجهی دقیق تر، حساسیت بیشتر، اطلاع رسانی به موقع تر و همچنین اتحاد عمل در حوزه حقوق بشری ایران هستیم و همزمان از جامعه جهانی نیز خواستاریم تا در مواجهه با رژیم ایران، تنها انرژی اتمی و مسائل هسته ای را مدنظر قرار نداده و با مماشات و مصلحت اندیشی، چشمان خود را بر روی نقض حقوق بشر در ایران نبندند. مردم ایران موضع جهانیان در این مقاطع تاریخی را فراموش نخواهند کرد.

تایمز اسرائیل: تشکر از شما