جمهوری اسلامی آزمایش های موشکی بالستیک خود را افزایش داده و به رغم مخالفت امریکا تلاش دارد تا دقت موشک ها را بهبود دهد.

طبق گزارش مایکل المن که در این هفته مقابل کمیته سنای ایالات متحده شهادت داد، جمهوری اسلامی در طول ۱۰ ماه پس از امضای توافق هسته ای، تعداد آزمایش های موشک بالستیک خویش را افرایش داده است.

المن گفت تمرکز اصلی ایران روی افزایش دقت موشک هاست و نه برد آنها.
المن، پژوهشگر ارشد اندیشکده نهاد بین المللی مطالعات استراتژیک، روز سه شنبه به کنگره فراخوانده شد تا برای کمیته بانکداری و مسکن و امور شهری سنای ایالات متحده، که در مورد تاثیرات برجام تحقیق می کند، سخنرانی کند.

برنامه موشکی بالستیک ایران از آن موقع به این سو، به موضوع اصلی مباحث مربوط به توافق هسته ای تبدیل شده و مخالفان توافق می گویند این آزمایش ها مقررات برجام را نقض می کند اما موافقان استدلال می کنند که آزمایش های موشکی «ناقض» قطع نامه های سازمان ملل است اما ضرورتا غیرقانونی نیست.
طبق تصمیم سازمان ملل، «از ایران خواسته شده هیچ گونه فعالیت مربوط به موشک های بالستیکی که توانایی حمل سلاح هسته ای را دارند، از جمله پرتابه هایی که چنین فن آوری موشکی بالستیک را به کار می گیرند، انجام ندهد» تا اکتبر ۲۰۲۳.

چون سازمان ملل صرفا «درخواست کرده که» موشک آزمایش «نشود» و صریحا ایران را از چنین کاری بازنداشته، ایران نیز از این راه گریز استفاده کرده و آزمایشات معاف از مجازات خود را افزایش داده است.

رهبر ایران، علی خامنه ای این هفته گفت «[ایالات متحده] درباره ظرفیت های موشکی ایران کلی سر و صدا راه انداخته، اما باید بدانند که این هیاهوها تاثیری نخواهد داشت و غلطی نمی توانند بکنند».

طبق گفته المن، تقریبا در یک سال پس از امضای توافق و رفع تحریم ها، ایران دست کم هشت آزمایش موشکی انجام داده است؛ سه تا در ۲۰۱۵ و پنج تا در ۲۰۱۶.
این پژوهشگر بنیاد مطالعات استراتژیک گفت در ۲۰۰۵ و ۲۰۱۳ و ۲۰۱۴ وقتی مذاکرات در اوج خود به سر می برد، ایران حتی یک آزمایش «موشک قادر به حمل سلاح هسته ای» انجام نداد.

موشک بالستیک خلیج فارس بر روی یک ناقل، در طول یک رژه نظامی در ایران

موشک بالستیک خلیج فارس بر روی یک ناقل، در طول یک رژه نظامی در ایران

طبق اظهارات المن، وقتی مذاکرات در ۲۰۰۵ شکست خورد و پیش از از سر گیری این مذاکرات در ۲۰۱۳، جمهوری اسلامی «تقریبا هر سال به طور میانگین پنج آزمایش را انجام داده است».

گرچه افزایش میانگین پنج تا هشت آزمایش موشکی در سال به نظر افزایش چشمگیری می آید (افزایش ۶۰درصدی)، المن با مقایسه آن با برنامه های آزمایش موشکی ایالات متحده و شوروی در طول جنگ سرد، که متوسط «نزدیک به یک آزمایش در یک هفته» یا تقریبا ۱۰ آزمایش در طول سال داشت، دورنمایی در این زمینه فراهم می کند.

المن خاطرنشان کرد که موشک های بالستیک از نظر تاکتیکی صرفا وسیله ای برای حمل کلاهک هسته ای هستند و غیر آن ارزش مصرفی اندکی دارند.

یک مقام ایرانی در ماه مه مدعی شد که این کشور موشکی را آزمایش کرده که قادر بوده به اسرائیل برسد و بردی تقریبا بی سابقه داشته است.
سرتیپ علی عبداللهی در کنفرانس علمی ای در تهران گفته بود «ما موشکی با برد ۲۰۰۰ کیلومتر و ضریب خطای هشت متری را آزمایش کردیم».
هرچند، وزیر دفاع ایران بلافاصله در همان روز این خبر را تکذیب کرد.

سخنگوی کاخ سفید، جاش ارنست در جلسه رسانه ای گفت «ما همچنان تلاش داریم بفهمیم دقیقا چه چیزی [از علی عبداللهی] نقل شده بود».
وی گفت «ما از ادعاهای ایران مبنی بر افزایش پرتاب موشک بالستیک خبر داریم. ما همچنین از سخنان وزیر دفاع که خاطرنشان کرد چنین پرتابه ای صورت نگرفته، نیز آگاهیم».

دقت، ارجح است به برد
خواه این آزمایش روی داده باشد یا نه، تاکید بر ضریب خطای این موشک به تمرکز جدید روی دقت زاردخانه فعلی موشکی ایران اشاره داد و نه به پیشرفت پرتابه های دور-برد.

المن روز سه شنبه به کمیته سنا گفت «ایران به دنبال بهبود دقت موشک های خود است، اولویتی که جانشین نیاز به توسعه موشک های دور-برد شده است. ایران بارها گفته است که به موشک هایی با برد بیشتر از ۲۰۰۰ کیلومتر نیازی ندارد».

ایران با چنین بردی می توانست به راحتی هر هدفی را در درون خاک اسرائیل، که زیر ۱۰۰۰ مایل از ایران فاصله دارد، مورد اصابت قرار دهد.

المن گفت فن آوری موشکی ایران در حال حاضر فاصله زیادی با دقت مطلوب برای تخریب هدف از-پیش-تعیین-شده دارد، و به سادگی یا به سرعت نمی توان این وضعیت را تغییر داد.
وی گفت «تحقق توسعه اساسی دقت موشک ها، اگر نه یک دهه، سال ها طول خواهد کشید».

مرکز دیزنگوف در تل آویو می گوید یکی از مهمترین ابعاد حمله نظامی، به جز چیزهای دیگر، مکان است مکان است مکان است. موشک – یا حتی موشکی با نوک هسته ای – که در صحرای آراوا به زمین اصابت کند، در مقایسه با موشکی که به شهر اصابت کند، تاثیری به مراتب کمتر دارد.
المن به کمیته سنا گفت «موشک های بالستیک ایران، دقت پایینی دارند. برای نمونه، تخریب موفقیت آمیز یک هدف ثابت نظامی مستلزم آن است که ایران درصد بالایی از موجودی موشکی خود را به کار ببندد».

المن گفت طبق گزارش انجمن نظارتی رژیم بین المللی کنترل فن آوری موشکی، این موجودی موشک حاوی بیش از ۳۰۰ موشک است که «قابلیت هسته ای» دارند؛ قابلیت هسته ای یعنی هر موشکی که قادر باشد ۵۰۰ کیلوگرم کلاهک را در مسافتی ۳۰۰ کیلومتری حمل کند.

پیشرفت کند فن آوری موشک های بالستیک قاره-پیما
این پژوهشگر ارشد گفت ایران با افزایش برد موشک های بالستیک خود، گام بلندی در این زمینه برنداشته است.

المن گفت «شواهدی دال بر این که ایران موشک بالستیک میان-برد یا قاره-پیما را فعالانه توسعه می دهد وجود ندارد» اما افزود «اما درباره برنامه احتمالی مخفی [ایران] نمی توانم چیزی بگویم».

تازه ترین آزمایشی که به موشک بالستیک قاره-پیما مربوط می شود، پرتاب موشک سیمرغ بوده که ماه گذشته انجام شده است. مقامات ایالات متحده و ایران رسما این آزمایش را تصدیق نکرده اند، گرچه روسیه افشا کرده که این پرتاب در یکی از ایستگاه های رادار خویش دریافت کرده است.

موشک سیمرغ برای پرتاب ماهواره ها به فضا طراحی شده است. هرچند، المن به کمیته سنا گفت «بی شک، پرتابه هایی که برای پرتاب ماهواره به مدار طراحی شده اند و موشک های بالستیک دراز-برد، فن آوری ها و مولفه های اساسی و جنبه های عملیاتی مشابه بسیاری را به کار می گیرند».

المن گفت اما احتمال ندارد که خود سیمرغ به عنوان سلاح مورد استفاده قرار گیرد زیرا برای تبدیل آن به موشک بالستیک قاره-پیما کار زیادی باید صورت گیرد. اما اطلاعات جمع آوری شده از پرتابه فضایی می تواند برای ساخت نوع جدیدی از موشک مورد بهره برداری قرار گیرد.
وی گفت «برنامه فضایی بلندپروازانه ایران، تجربه مهمی برای مهندسین فراهم می کند تا پرتابه های قدرتمندتر و مهارت های دیگری را بسازند که می توانست در توسعه موشک های دراز-برد از جمله موشک بالستیک قاره-پیما استفاده شود».
با فرض این که ایران با سرعت فعلی اش به تولید این موشک ها ادامه دهد، تولید موشک های دراز-برد، که قادر خواهد بود ایالات متحده را مورد اصابت قرار دهند، سال ها طول می کشد.

المن که با دانشمندان روسی و اکراینی که در برنامه موشکی ایران کار کرده اند مصاحبه کرده است، برآورد می کند که جمهوری اسلامی تا ۲۰۲۲ نخواهد توانست یک موشک بالستیک قاره-پیمای کاربردپذیری را تولید کند.

این پژوهشگر ارشد نهاد مطالعات استراتژیک همچنین در شهادت خود مقابل کمیته کنگره، قسمت جالبی از تاریخ مدرن را مورد بحث قرار داد؛ اسرائیل تا اندازه ای در قبال برنامه دفاعی موشکی ایران، که پیش از انقلاب ۱۳۵۷ و در هنگام اتحاد این دو کشور ایجاد شده، مسوول است.

المن گفت «جالب این جاست که پس از رد درخواست ایران برای موشک های لنس از سوی واشینگتن، شاه برای ایجاد سامانه کوتاه-برد با اسرائیل همکاری کرد».
وی گفت «در این برنامه که به پروژه شکوفه معروف است، ایران بودجه این پروژه و اسرائیل فن آوری آن را تامین کرد. پادشاهی ایران همچنین به دنبال فن آوری هسته ای بود، و به سامانه حمل سلاح های هسته ای نیز علاقه نشان داده بود».