کارشناسان می گویند از نقطه نظر اسرائیل، رئیس جمهور آمریکا درکی از خاورمیانه ندارد، و به همین دلیل، درکی از خطری که اسرائیل با آن روبروست نیز ندارد.

اسوشیتد پرس – ریاست جمهوری آمریکا باراک اوباما که تلاش دارد توافق هسته ای خود با ایران را به جامعه شکاک اسرائیل بقبولاند بارها علاقه عمیق قلبی خود به دولت یهود را تصریح کرده است. اما به نظر نمی رسد این احساسات دو جانبه باشند. بخش وسیعی از جامعه اسرائیل، به خصوص هواداران نخست وزیر بنیامین نتانیاهو، اعتماد اندکی به رهبر آمریکا دارند و او را ساده دل، و حتی ستیزه جو می دانند. همه پرسی که اخیرا انجام شده است نشان می دهند که کمتر از ده درصد از مردم او را هوادار اسرائیل می دانند.

چنین بددلی هایی برای وی در آخرین سال ریاست جمهوری خویش و در میانه تلاش برای ترمیم روابط با اسرائیل گران تمام می شود و به طور مسلم تلاش های آینده برای صلح میان اسرائیل و همسایگانش، که زمانی از بزرگترین رویاهای اوباما بود، را دشوار خواهد نمود.

روابط شخصی پر تنش میان نتانیاهو و اوباما از عامل های اصلی روابط تضعیف شده میان دو دولت هستند و گام های اشتباهی که نتانیاهو برداشته است نیز بر شدت تنش میان دو دولت افزوده است.

photo credit: Amos Ben Gershom/GPO/Flash90

photo credit: Amos Ben Gershom/GPO/Flash90

در دیدار 2011 در کاخ سفید، نتانیاهو در رابطه با دشواری های صلح در خاورمیانه به نصیحت اوباما پرداخت. نتانیاهو با جمهوریخواه بیلیونر شلدون آدلسون که حامیان مالی انتخابات در آمریکاست، روابط نزدیک دارد و در جریان انتخابات ریاست جمهوری 2012 به نظر می آید رقیب انتخاباتی وی میت رامنی را به وی ترجیح داده است.

سفیر نتانیاهو در واشنگتن، ران درمر، که زاده آمریکاست، از فعالان پیشین جمهوریخواه است و در اوایل سال جاری با برگزاری سخنرانی علیه قرارداد هسته ای در حال توسعه به دعوت رهبران جمهوریخواه در کنگره، نتانیاهو خشم کاخ سفید را برانگیخت. وی همچنان به لابی با قانونگزاران آمریکایی برای مخالفت با قرارداد هسته ای از نهایی شدن آن در ماه جولای تا کنون ادامه داده است.

اوباما نیز با اتخاذ چند تصمیمگیری در حوزه های سیاسی اعتقاد اسرائیل به خود را تضعیف کرده است.
الکساندر جیکوبسون، پژوهشگر تاریخ در دانشگاه عبری اورشلیم، می گوید «توده مردم اسرائیل تصور می کنند او آدم خوبی است اما ساده دل است. تصور می کنند وی درکی از خاورمیانه ندارد، ذهنیت منطقه را نمی شناسد، و نمی فهمد اسرائیل با چه خطراتی روبرو است.»

جیکوبسن می گوید خطای ریاست جمهوری به اولین روزهای حضورش در دولت برمی گردد، زمانی که تصمیم گرفت در قاهره سخنرانی مشهور خود را اجرا کند و امیدوار باشد روابط آمریکا و دنیای عرب ترمیم شود. «با این سخنرانی، هرگز نمی توانست محبوب اسرائیل باشد».

جیکوبسون که با اوباما در مخالفت با شهرک سازی اسرائیل در کرانه باختری همنظر است، می گوید با این وجود ریاست جمهوری اختلاف نظر خود با نتانیاهو بر سر تلاش صلح با فلسطینیان که سال گذشته به شکست انجامید را به خوبی مدیریت نکرد. به گفته وی بسیاری از اسرائیلیان باور دارند که فلسطینی ها نیز بی تقصیر نیستند.

اما بزرگترین مساله توافق هسته ای با ایران به رهبری ایالات متحده بوده است. سیاستمداران طیف های گوناگون در مخالفت با قرارداد قدم پیش گذاشته اند و با نتانیاهو که معتقد است تدابیر امنینی کافی برای ممانعت از توانمندی ایران در تولید بمب در نظر گرفته نشده است، موافق اند. آنها می گویند این قرارداد نفوذ ایران در منطقه را افزایش خواهد داد. ایران از حامیان اصلی بزرگترین دشمنان اسرائیل است. نتانیاهو هشدار داده بود که لغو تحریم ها علیه ایران، به معنای سرازیر شدن پول و تسلیحات به سوی حزبه الله در لبنان و حماس در نوار غزه است.

AP Photo/Andrew Harnik

AP Photo/Andrew Harnik

همه پرسی های اخیر این نظرات را تایید می کند. در یکی از این همه پرسی ها که روز یکشنبه در ناریو دیلی منتشر شد، 77 درصد از شرکت کنندگان گفتند برای اسرائیل تولید خط می کند و در مقابل تنها 15 درصد پاسخ دادند خطری برای اسرائیل تولید نمی کند. 500 نفر در این همه پرسی شرکت کرده بودند و حاشیه خطای آن 4.3 درصد بود.

در یک همه پرسی که در آپریل پس از مذاکرات مقدماتی توافق هسته ای، از یهودیان اسرائیل صورت گرفت نیز نظرات خشنی نسبت به اوباما ابراز شد. تنها 9 درصد از شرکت کنندگان در همه پرسی کاخ سفید را حامی اسرائیل توصیف کردند در حالی که 60 درصد معتقد بودند کاخ سفید حامی فلسطین است. بیش از 60 درصد اوباما را بدترین رئیس جمهور سی سال اخیر برای اسرائیل توصیف کردند، با فاصله زیاد از جیمی کارتر با 16 درصد نظر مشابه.

در این همه پرسی که از سوی آژانس پانلز پالیتیکز و جوویش جورنال انجام شد 503 اسرائیلی شرکت کردند و حاشیه خطای آن 4.6 بود.

در یک همه پرسی که در 40 کشور جهان از سوی پئو ریسرچ سنتر انجام شد، بیشترین کاهش محبوبیت اوباما در سال گذشته در اسرائیل بوده است که درصد محبوبیت وی از 71 درصد به 49 درصد رسید.
گاه خشم علیه اوباما در اسرائیل چندان شدت می یابد که قابل لمس است. در خیابان ها و در انجمن های آنلاین، اسرائیلی ها از اوباما با نام حسین، که نام میانه اوست یاد می کنند که ارجاعی است به مسلمان تبار بودن خویشان پدری وی. سال گذشته زمانی که یک مقام ناشناس کاخ سفید از نتانیاهو با عبارتی توهین آمیز به مفهوم ترسو یاد کرد، نفتالی بنت وزیر کابینه هشدار داد که اوباما «اسرائیل را قربانی کرده است».

از سوی دیگر، اوباما اظهار داشته که احساساتش جریحه دار شده است. در سخنانی خطاب به رهبران یهودیان آمریکا، ماه گذشته، وی تعهدات عمیق خود در حفظ امنیت اسرائیل را با تشبیه مشاجرات مربوط به توافق با ایران به دعواهای خانوادگی، دست کم گرفت و ناچیز شمرد.

اوباما اظهار داشت «پیشنهاد من، با توجه به لحن مشاجره ها، این است که همه ما به یاد داشته باشیم که همه ما حامی اسرائیل هستیم. و بیاد داشته باشیم که نمی بایست به انگیزه های دیگران معترض باشیم.».

اوباما گفته است که با تکمیل شدن توافق با ایران، مایل است با اسرائیل در خصوص افزایش تدابیر امنیتی و رفع نگرانی های مربوط به توافق، همکاری کند. هارتز دیلی در خبری که روز یکشنبه منتشر کرد اعلام کرد مذاکرات مبنی بر تحویل تسلیحات بیشتر به اسراتیل از سوی آمریکا، از چندی پیش در سکوت آغاز شده است. دفتر نتانیاهو در این خصوص توضیح نداد.
اما حتی اگر دو کشور بتوانند به قرارداد امنیتی تازه ای برسند، بعید به نظر می رسد اوباما قادر باشد روابط خود با نتانیاهو را ترمیم کند و یا مذاکرات صلح خاورمیانه را از سر بگیرد. اختلاف نظرها در این موارد بسیار عمیق اند.

کاخ سفید اعلام کرده است که در تدارک دیداری میان اوباما و نتانیاهو در ماه نوامبر است. این اولین دیدار ایشان بعد از نهایی شدن توافق ایران است.

یورام اتینگر سرکنسول اسرائیل در هیوستنون اظهار داشت مساله ارتباطی به کاراکتر اوباما و یا رفتار خصمانه وی ندارد. «مساله بر سر دو جهان بینی کاملا متفاوت است». او در ادامه گفت از چشم اسرائیلی ها اوباما واقع بین نیست و عملکرد وی در مدیریت آنچه بهار عربی نامیده می شود در طول پنج سال گذشته، و با اعتماد به یک دولت ایرانی با سابقه طولانی دشمنی با جامعه جهانی و پشتیبانی از گروه های پرخاشجو در سرتاسر منطقه، اوباما خود را به عنوان یک چهره ضعیف نمایانده است.
و اضافه کرد «در واقعیت به سر می بری یا در خیال های خوش؟»