گزارش پیش رو ارائه دهنده ی گزیده اخباری ست پیرامون سیاست های خارجی و داخلی ایران و مسائلی که در منطقه به وجود آورده که واکنش ها و اعتراضات جامعه جهانی را در پی داشته و در رسانه ها و شبکه های اجتماعی مورد بحث واقع شده است.

* امکان شورایی شدن رهبری در جمهوری اسلامی
شنبه ۱۹ دی ماه، خبرها حاکی از آن است که اکبر هاشمی رفسنجانی در پیوند با انتخابات پنجمین دوره مجلس خبرگان، بارها به شورای رهبری و امکان نظارت بر رهبر اشاره کرده است.
اشاره ‌های رفسنجانی به تشکیل “شورای رهبری” حساسیت‌ های بیشتری را برانگیخته، به ویژه آنکه در بازنگری قانون اساسی در سال ۱۳۶۸ امکان “رهبری شورایی” در جمهوری اسلامی حذف شده است. لازم به ذکر است که طرح هر دو موضوع، رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام را با انتقادهای شدیدی روبرو کرده که در مواردی با تهدید ضمنی به بازداشت خانگی و برخورد قضائی همراه بوده.
(منبع: دویچوله)

* تهديد لاريجانی نسبت به ممنوعيت ورود ايرانيان به آمريكا
یکشنبه ۲۰ دی ماه، علی لاریجانی طی مصاحبه ای اظهار داشت: «اگر دولت آمریکا طرح محدودیت سفر به ایران را که کنگره این کشور تصویب کرده است اصلاح نکند، از طرف ایران مقابله به مثل خواهد شد»
اعتراض لاریجانی به مصوبه اخیر مجلس نمایندگان این کشور است که به موجب آن شهروندان ۳۸ کشور که طی پنج سال گذشته به سوریه، عراق، ایران و سودان سفر کرده‌ اند نمی‌ توانند بدون ویزا وارد آمریکا شوند.
(منبع: رادیو فردا)

* ازدیاد مبادلات تجاری ایران و آمریکا در سال ۲۰۱۵
بر اساس گزارش های رسیده در روز یکشنبه ۲۰ دی ماه، صادرات کالاهای آمریکایی به ایران در آبان ماه ۹۴ افزایش یافته است.
میزان تجارت ایران و آمریکا در ماه نوامبر سال ۲۰۱۴ میلادی ۱۶ میلیون و ۶۰۰ هزار دلار و بر پایه گزارش دفتر آمار آمریکا، در ۱۱ ماهه نخست سال ۲۰۱۵ مجموع تجارت ایران و آمریکا ۲۴۵ میلیون دلار بوده است. این میزان صادرات کالا و محصولات آمریکایی به ایران در حالی افزایش یافته که علی خامنه ‌ای رهبر جمهوری اسلامی چند ماه پیش گفته بود «ورود کالاهای آمریکایی به کشور باید ممنوع شود».
(منبع: رادیو زمانه)

* وساطت چین برای حل مشکل ایران و عربستان
دوشنبه ۲۱ دی، دولت چین کشورهای ایران و عربستان سعودی را به حفظ آرامش و خویشتن‌ داری فراخواند.
به گزارش رویترز جانگ مینگ معاون وزیر خارجه چین که به تازگی به ایران و عربستان سعودی سفر کرده، در دیدارهای خود با مقام ‌های ارشد دو کشور از آنها خواسته است که برای کاستن از تنش‌های موجود، خویشتن ‌داری نشان دهند. همچنین وزارت خارجه چین با انتشار بیانیه ای درخواست کرد که طرفین مناقشه تلاش‌ های خود را برای گفت‌ و گو تقویت کنند و در راه بهبود اوضاع بکوشند.
(منبع: دویچوله)

* خروج قلب راکتور اراک در راستای اجرای برجام
دوشنبه ۲۱ دی، محافل امنیتی و نظامی ایران از عملیات خروج قلب رآکتور اراک و پر شدن محل آن با بتن خبر دادند.
بهروز کمالوندی سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران پیش ‌تر گفته بود: «ما تقریبا تمام کارهایی را که بر اساس برجام بر عهده‌مان بود (منهای بحث اراک) تکمیل کرده‌ایم و چیزی باقی نمانده است. این امر تنها مستلزم “چند کار باقی‌ مانده کوچک” است که تلاش می‌شود به انجام برسد و طبق روال رایج، لازم است کشورهای دیگر نوسازی انجام شده را بازنگری و بازبینی کنند».
(منبع: دویچوله)

*احتمال لغو سفر ایرانیان به ترکیه در صورت نداشتن ویزا
دوشنبه ۲۱ دی ماه، مقامات وزارتِ خارجه‌ ترکیه اعلام کردند معافیتِ نیاز به ویزا جهت مسافرت به ترکیه برای شهروندانِ برخی کشورها از خرداد ماه ۱۳۹۵ لغو خواهد شد.
این تصمیم زمانی اطلاع رسانی شد که مقامات اتحادیه اروپا و ترکیه برای باز گرداندن پاسپورت اتباع ترک به شرایط استفاده از معافیت ‌های منطقه شنگن در قبال محدودیت در ورود اتباع کشورهای دیگر بدون نیاز به ویزا به ترکیه، توافق کردند.
بر اساس این توافق جدید معافیت ویزای سفر به ترکیه برای اتباع ۸۹ کشور جهان از جمله ایران و روسیه لغو و سفر برای گردشگران ایرانی و روس تابع قوانین اخذ ویزا از سفارتخانه ترکیه خواهد شد.
(منبع: خبرگزاری ایرانشهر)

* دیدار و گفتگوی صدر اعظم سابق آلمان با مقامات جمهوری اسلامی در تهران
دوشنبه ۲۱ دی ماه، گرهارد شرودر صدراعظم سابق آلمان با محمد جواد ظریف٬ اکبر هاشمی رفسنجانی و علی شمخانی دیدار کرد.
محور گفتگو‌ها گسترش روابط تجاری بین دو کشور پس از اجرای برجام٬ بحران در منطقه و تنش‌ های تهران و ریاض بود. این دیدار در حالی انجام ‌شد که انتظار می‌ رود برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) به زودی به مرجله اجرا برسد. پس از توافق اتمی وین میان ایران و شش قدرت جهان تا کنون چندین هیئت رسمی از آلمان به ایران سفر کرده و در مورد مناسبات اقتصادی جدید میان دو کشور با مقامات ایرانی گفتگو کرده ‌اند.
(منبع: پرس تی وی)

* صدور حکم اعدام یک ایرانی متهم به جاسوسی در کویت
سه شنبه ۲۲ دی ماه، دادگاهی در کویت ۲ تن را به جرم جاسوسی برای جمهوری اسلامی و حزب الله لبنان به مرگ محکوم کرد.
این دو تن به همراه ۲۴ کویتی دیگر محاکمه شده اند. از این عده یک نفر به حبس ابد محکوم و ۱۹ تن هم به زندان طولانی از ۵ تا ۱۵ سال محکوم شدند و ۳ تن نیز تبرئه و یک نفر به جریمه نقدی محکوم شد.
(منبع: بی بی سی فارسی)

* سقوط یک فروند هواپیمای نظامی ارتش ایران در چابهار
سه شنبه ۲۲ دی ماه، بر اثر سقوط یک فروند هواپیمای جنگی ارتش ایران در چابهار، خلبان و کمک‌ خلبان این جنگنده کشته شدند.
علی ‌اصغر میرشکاری، معاون امنیتی و سیاسی استاندار سیستان و بلوچستان با اعلام این خبر گفت: «دلیل سقوط این هواپیمای آموزشی هنوز مشخص نیست و کارشناسان در حال بررسی هستند».
(منبع: رادیو فردا)

*حمله به قطار باری ایران در اطراف شهر وان در ترکیه
سه ‌شنبه ۲۲ دی، حمله به قطار باری ایران در نزدیکی شهرستان «ایپک یولو» در اطراف وان صورت گرفته است.
خبرگزاری آناتولی این حمله را کار نیروهای حزب کارگران کردستان (پ‌ ک ‌ک) دانسته و نوشته است این بمب در مسیر قطار ایران به وان گذاشته ‌شده است که انفجار آن به قطار و برخی از خانه ‌های اطراف محل آسیب رسانده است. همچنین با گسترش درگیری ‌های نظامی نیروهای حکومتی ترکیه و پ ‌ک‌ ک در مناطق شرق و جنوب شرقی این کشور، فعالیت‌ قطارهای مسافربری ایران به ترکیه در ماه‌ های گذشته متوقف شده است.
(منبع: رادیو زمانه)

* تكذيب عذرخواهی واشنگتن نسبت به ورود قايقهای آمريكايی به آبهای ايران
چهارشنبه ۲۳ دی ماه، جو بايدن معاون رئیس جمهور آمریکا در مصاحبه ای عذرخواهی واشنگتن از تهران به دلیل ورود قایق های آمریکایی به آب های ایران را رد کرد.
منابع آمریکایی می گویند قایق های مذکور در ماموریت آزمایشی بوده اند که بر اثر نقص فنی وارد آبهای ایران شده اند و آیا برای مشکل پیش آمده برای قایق، باید عذرخواهی کنیم؟ سخنگوی وزارت دفاع آمریکا نیز اعلام کرد که این دو قایق بین کویت و بحرین در حرکت بودند که ارتباط با آنها قطع شده است. لازم به ذکر است که وزیر خارجه آمریکا پیشتر در خصوص توقیف دو قایق نیروی دریایی این کشور از سوی ایران گفته بود: «ورود این قایق ها اشتباهی بوده و تجاوز به آبهای ایران تعمدی نبوده است».
(منبع: خبرگزاری مهر)

* ابهام در اجرای طرح انتقال آب دریای خزر به دریاچه ارومیه
چهارشنبه ۲۳ دی ماه، معاون وزیر نیرو اظهار داشت که طرح انتقال آب از دریای خزر به دریاچه ارومیه توسط متخصصان داخلی و خارجی در حال مطالعه است.
به گفته معاون وزیر نیرو متخصصان داخلی و خارجی در حال تحقیق درمورد طرحی مبنی بر انتقال آب دریای خزر به دریاچه ارومیه هستند، این مطالعات یک سال به طول خواهد انجامید و تمام تمرکز متخصصان روی عوامل زیست ‌محیطی است.
لازم به ذکر است که این طرح به عنوان یکی از وعده ‌های انتخاباتی حسن روحانی محسوب می ‌شود که از زمان روی کار آمدن دولت او، بارها در بحث نجات دریاچه ارومیه مطرح شده اما تاکنون هیچ اقدام عملی در این زمینه صورت نگرفته است.
(منبع: دویچوله)

* تلاش پوتین و اوباما جهت کاهش تنش میان تهران و ریاض
چهارشنبه ۲۳ دی ماه، رئیس‌ جمهور روسیه و همتای آمریکایی او در تماسی تلفنی خواستار کاهش تنش میان ایران و عربستان شدند.
بحران اخیر در روابط ایران و عربستان که در گفت ‌و گوی تلفنی دو رئیس ‌جمهور بر کاهش آن تاکید شده، در پی اعدام یک روحانی شیعه در عربستان و حمله به اماکن دیپلماتیک آن کشور در ایران شکل گرفته است. گفتنی ست، تا کنون چند کشور برای میانجی‌ گری میان تهران و ریاض اعلام آمادگی کرده و گروهی از رهبران جهان خواستار کاهش تنش ‌ها شده ‌اند.
(منبع: رادیو فردا و بی بی سی فارسی)

* فنس کشی قسمتی از مرزهای ایران در غرب کشور بوسیله سپاه پاسداران
پنجشنبه ۲۴ دی ماه، سی و چهار کیلومتر از مرز زمینی استان کُردستان توسط نیروهای سپاه پاسداران با فنس حصارکشی گردید.
فنس‌ کشی مرز کُردستان دو ماه پس از سخنان فرمانده‌ سپاه صورت می ‌گیرد که توسعه کُردستان را در گرو انسداد مرزها دانسته بود. جلوگیری و کنترل قاچاق نیز دلیل دیگر این اقدام نیروهای مسلح عنوان شده است.
(منبع: خبرگزاری کُردپا)

* کسری بودجه ۳۲ هزار میلیارد تومانی دولت در سال جاری
جمعه ۲۵ دی ماه، نشریه تخصصی بانک مرکزی جمهوری اسلامی کسری بودجه دولت در نیمه نخست سال‌ جاری را بیش از ۳۲ هزار میلیارد تومان عنوان کرد.
براساس این گزارش، درآمدهای نفتی دولت به نسبت شش ماه نخست سال ۹۳ با ۹ .۱۰ درصد کاهش به ۳۲ درصد رسیده است. همچنین درآمدهای حاصل از واگذاری‌ منابع دولتی نیز ۲. ۲۲ درصد در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته کاهش داشته و تنها ۳۵ درصد از اعتبار طرح‌ های عمرانی تامین شده و هم چنین بدهی دولت به بانک مرکزی ۲۲۱ درصد افزایش یافته است.
(منبع: رادیو زمانه)

* سفر رییس جمهوری چین طی هفته آینده به ایران
جمعه ۲۵ دی ماه، وزارت خارجه چین اعلام کرد که رئیس جمهور این کشور سه ‌شنبه هفته آینده به ایران،عربستان و مصر سفر می ‌کند.
این سفر در اوج تنش میان تهران و ریاض بر سر اعدام شیخ باقر النمر روحانی شیعه، و متعاقب آن حمله به سفارت عربستان سعودی در ایران انجام می‌ شود. خبرگزاری فرانسه در این خصوص نوشته است که چین به خاطر ذخایر نفت خاورمیانه به کشورهای این منطقه وابسته است، اما برای مدت‌های طولانی از مناقشاتی که در این منطقه جریان داشت کناره می ‌گرفت تا این اواخر که تصمیم به ایفای نقش جدی ‌تری در منطقه گرفته است.
(منبع: دویچوله)

* انتقاد کنگره آمریکا از اوباما به دلیل عدم قاطعیت در برخورد با جمهوری اسلامی
جمعه ۲۵ دی ماه، جمهوری خواهان کنگره آمريکا در گردهمايی خود از دولت اوباما به دلیل عدم قاطعیت در برخورد با جمهوری اسلامی بشدت انتقاد کردند.
مجلس نمايندگان آمريکا در این گردهمايی ضمن اعتراض به دولت اوباما اظهار داشتند: «اين واقعيت که رژیم ايران عملا دو شناور نيروی دريايی آمريکا را توقيف می کند و رئيس جمهور حتی در مورد آن صحبت نمی کند، در واقع ناديده گرفتن اين حقيقت است که ما در زمينه امنيت ملی با مشکلاتی روبرو هستيم و اگر دشمنان ما از توان آمريکا در جهان واهمه داشتند، هرگز چنين اتفاقی رخ نمی داد. اوباما ارتش آمریکا را آنقدر ضعیف کرده که دیکتاتورهای ناچیزی مثل ملاهای ایران هم ملوانان آمریکايی را دستگیر می کنند».
(منبع: دویچوله)

* دیدار وزرای خارجه جمهوری اسلامی و آمریکا در راستای لغو تحریم ها
شنبه ۲۶ دی ماه، هیات جمهوری اسلامی متشکل از وزیر خارجه، رییس سازمان انرژی اتمی و معاونین آنها، تهران را به قصد وین ترک کردند.
این در حالی ست که روز جمعه وزارت امور خارجه آمریکا نیز در بیانیه‌ ای از سفر وزیر امور خارجه این کشور و فدریکا موگرینی خبر داده و همزمان کاخ سفید حکم تفویض اختیارات رئیس ‌جمهور آمریکا به جان کری در زمینه رفع تحریم ‌های هسته ‌ای را منتشر کرده است. رسانه‌ های بین المللی پیشتر به نقل از منابع دیپلماتیک در ژنو گزارش داده بودند که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در روز شنبه، گزارش خود در خصوص برنامه هسته ‌ای جمهوری اسلامی را منتشر می ‌کند.
(منبع: رادیو فردا)

* صدور مجوز فروش هواپیما به جمهوری اسلامی از سوی رییس جمهور آمریکا
شنبه ۲۶ دی ماه، رئیس‌ جمهور آمریکا طی فرمانی به جان کری اجازه اعطای مجوز فروش هواپیما به جمهوری اسلامی را صادر کرد.
باراک اوباما در اقدامی تاریخی اعلام کرد به وزیر خارجه کشورش این قدرت را داده که اجازه فروش هواپیماهای غیرنظامی به جمهوری اسلامی را صادر کند. کری با این اجازه در وین، به مذاکره با وزیر خارجه جمهوری اسلامی و فدریکا موگرینی، رئیس سیاست خارجه اتحادیه اروپا پرداخت.
(منبع: سایت خبری من و تو)