مراسمی بود رسمی، و اندوهناک، اما چشم‌اندازها و دیدگاه‌ها امیدبخش بودند. در مقابل رشته‌ای از پرچم‌های ملی درخشان اسرائیلی که در نسیم پیش‌از‌ظهر در اهتزاز بودند، پرزیدنت باراک اوباما، با «کیپا» بر سر، سخنانی گفت نه تنها در رثای شیمعون پرس ریاست جمهوری و نخست‌وزیر پیشین اسرائیل بلکه در ستایش قوم یهود، و کشور یهودی که سمبل‌اش پرس بود و هدایتگرش نیز برای زمانی کوتاه هم او بود.

اوباما که آخرین سخنران روز جمعه در کوه هرتصل اورشلیم، در سوگواری شیمعون پرس بود جزء به جزء داستان زندگی سراسر امید و پیروزی وی در پی فاجعه را بازگو کرد و گفت که زندگی وی سمبلی است از آنچه در قرن اخیر یهودیان از سر گذرانده‌اند- حسرت وطن، دهشت هولوکاست، احیای دولت یهود. اوباما با اندوه یاد کرد که «خطوط آهنی که وی را به سرزمین موعود رساندند، شمار بسیاری از مردم او را به اردوگاه‌های مرگ بردند».

اوباما در اوایل سخنرانی خود گفت «افتخاری بیش از این برای من نیست که امروز در اورشلیم باشم تا با دوست خود شیمعون پرس که به ما آموخت عدالت و امید اساس ایده‌ی صیونیسم است، وداع کنم» و «صیونیسم» را به عنوان کلمه از چنگ آنها که می‌کوشند اسرائیل را اهریمنی جلوه دهند و به اصول آن حمله برند، رها کرد. اوباما در ادامه گفت ماهیت صیون این است که جویای «زندگی آزاد، در وطن بازیافته باشد. زندگی امن، در سرزمینی که خود قادر به دفاع از خود است. زندگی به کمال، در دوستی و پیوند با دیگر ملت‌هایی که می‌توان به آنها به عنوان متحد خود همیشه تکیه کرد. زندگی زیبا، سرشار از لذت‌های ساده‌ی خانوادگی و رویاهای عظیم».

رئیس جمهور در مقابل عظیم‌ترین جمعیتی از رهبران جهانی که از زمان ترور اسحاق رابین ۲۱ سال پیش تا کنون اینجا گرد آمده بود، گفت «و این است زندگی شیمعون پرس»، «این است کشور اسرائیل. این است حدیث زندگی قوم یهود در سده‌ی اخیر».

و سپس گفت «داستان زندگی شیمعون، حدیث اسرائيل، سرگذشت قوم یهود، داستان زندگی مردمی است که پس از قرن‌ها گذران در بیابان، هرگز امید بازگشت به خانه را از دست ننهاد. داستان زندگی مردمی است که زیر چکمه‌های سرکوب سر کرد و دید که درهای کوره‌ی آدم‌سوزی به رویش بسته می‌شود، اما هرگز ایمان به نیکی را از دست نداد».

این عبارات و عبارات بسیاری نظیر این در سخنرانی اوباما مملو از همدلی و تفاهم و همبستگی با اسرائيل و مردم آن بود. این عبارات، از زبان یک دوست به گوش می‌رسد، دوستی که در بالاترین مدارج است.

با گوش دادن به سخنان وی می‌شد فهمید چرا برای او اینقدر اهمیت داشته که برای حضور در این مراسم، سفر کند، حتی برای چند ساعت کوتاه. اگرچه بیل کلینتون که او نیز برای ادای احترام به پرس در مراسم حضور یافت رابطه‌ای ویژه با پرس داشت اما اوباما، رئیس امنیت که منادی صلح شد، به سادگی اینگونه می‌اندیشد که دیدگاه‌های وی با دیدگاه‌های شیمعون خوش‌بین و رویاپرداز، مردی که سرچشمه‌ی امید بود، همسو است.

ریاست جمهوری ایالات متحده با احتیاط چرخشی سیاسی یافت. برخی عبارات اولیه‌اش خطاب به محمود عباس رئیس تشکیلات خودگردان فلسطینی بود که به شکلی گویا از سوی برگزارکنندگان مراسم در جناح ردیف اول سوگواران جای داده شده بود. اوباما گفت «که حضورش در اینجا نشانه‌ و یادآور امر ناتمام صلح است».

و در طول خطابه‌ی سوگ، بارها به پرس اشاره کرد تا از این باور او تقدیر کند که آینده‌ی اسرائيل بی شک بستگی به توانایی آن در رسیدن به صلح به همسایگانش دارد، و بیش از همه، با فلسطینیان. اوباما گفت «باور ندارم که ساده‌دل بوده باشد»، و اشاره داشت به پرس، و بی‌تردید به خود و تصویر خود در ذهن دیگران و بخصوص در نظر برخی از اسرائیلی‌های خواهان جنگ؛ «بلکه از روی تجربه‌هایی سخت آموخته بود که امنیت واقعی از صلح با همسایگان به دست می‌آید».

در ادامه گفت «شیمعون باور داشت که استثناگرایی اسرائيل نه تنها در وفاداری به قوم یهود، بلکه به دیدگاه‌های اخلاقی و معنوی آن، و آموزه‌های دینی یهود ریشه دارد. او چنین می‌گفت که «مردم یهود برای حکومت به دیگران آفریده نشده‌اند. از روز اول ما علیه ارباب و بندگی بودیم». بار دیگر، این باورهای پرس بودند در ذهن اوباما طنین‌انداز شده‌اند.

در طول ریاست جمهوری خود، اوباما سخت کوشید تا توافق صلح میان اسرائیل و فلسطینیان منعقد شود. روابط پر تشنج او با بنیامین نتانیاهو از بعضی جهات ریشه در باور او داشت که نتانیاهو، با گسترش شهرک‌ها، چشم‌انداز صلح را به عقب می‌راند.

اما ترکیب حضور چهره‌ها در مراسم تدفین و سوگواری پرس دشواری‌های دستیابی به صلح در همین خاورمیانه‌ی خونریز و بی‌ثبات را به هم ریخت. ظاهرا عباس پس از تأمل‌های زیاد بالاخره تصمیم به شرکت گرفت و نتانیاهو از وی به این خاطر تشکر کرد. اما شاه عبدالله اردن و عبدالفتاح السیسی مصر حضور نیافتند. اینها حکمرانان کشورهایی هستند که به طور رسمی با اسرائيل در صلح به سر می‌برند، و با اسرئیل شریک منافع بنیادین‌اند، و شخصا آشنای پرس بوده‌اند. اما ظاهرا به خاطر خشم مردم خود از وجود اسرائيل، سفر کوتاه به اورشلیم خطری بی‌دلیل و سفری دور از ذهن به شمار می‌رفت.

بدتر از این، تمام فهرست مشترک (عرب)، و حزب ۱۳-نماینده‌ی کنست که نماینده‌ی اقلیت عرب به شمار می‌روند، مراسم را بایکوت کردند؛ این نماینده‌ها از مراسم تدفین بزرگترین قهرمان صلح اسرائیل دور ماندند و اعلام کردند قادر نیستند برخی مواضع و اقدامات اولیه‌ی وی را فراموش ‌کنند.

پرس به خوبی از دشواری‌های ایجاد صلح در چنین محیطی باخبر بود. اوباما در سخنرانی خود، از ریاست جمهوری پیشین ستایش کرد که با وجود اینهمه، به تلاش ادامه می‌داده است.

متن کامل را در لینک زیر مشاهده نمائید:
http://www.timesofisrael.com/obamas-empathetic-speech-raises-questions-of-what-might-have-been/