بعد از سخنرانی علی خامنه ای مبنی بر اینکه “نباید مجلس از موضوع بررسی برجام کنار گذاشته شود”، سخنگوی مجلس از جو پرتنش کمسیون «برجام» و جدال موافقین و مخالفین بررسی توافقنامه اتمی در پارلمان خبر داد.

این اخبار در حالی منتشر می شود که تیم مذاکره کننده دولت روحانی معتقدند که برجام نیازی به بررسی مجلس ندارد چرا که قبلا توسط شورای عالی امنیت ملی مورد بررسی و تبادل نظر قرار گرفته است و عده ای با پرداخت به این نکته که رئیس شورای امنیت ملی حسن روحانی است و درواقع این عمل از سوی دولت نادیده گرفتن قوه مققنه است و این خلاف استقلال قوا در قانون اساسی است، معتقدند برجام باید در مجلس مطرح و به تصویب برسد.

به گزارش خبرگزاری ایرنا، ششمین و هفتمین نشست کمسیون برجام در روزهای دوشنبه و سه شنبه پر تنشترین روزهای خود را پشت سر گذاشت و این کمسیون که طی این روزها به جلسات مناظره مخالفین وموافقین تبدیل شده است با حضور عراقچی و سعید جلیلی اعضای ارشد تیم مذاکره کننده فعلی وسابق به اوج خود رسید.

عباس عراقچی در مجلس

عباس عراقچی در مجلس

عراقچی عضو ارشد مذاکره کننده ایران، با ابراز مخالفت خود از بررسی برجام در مجلس گفت: برجام معاهده نیست و تنها ضمیمه قطعنامه شورای امنیت است و تصویب آن در مجلس یعنی؛ “ما به دست خود ملزوم می شویم” و این به صلاح نیست از طرفی آنچه از قانون اساسی برمی آید این است که “برجام برنامه اقدام مشترک است که دو طرف به صورت داوطلبانه اجرا می‌کنند. در قانون اساسی هم اشاره شده که اگر موضوعی در حیطه اختیارات شورای عالی امنیت ملی قرار گیرد آن موضوع از حیطه اختیارات مجلس خارج می‌شود.”

محمد جوکار، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، در گفتگویی با فارس، با بیان اینکه برخی جریانات در کشور تلاش در تضعیف کمیسیون ویژه برجام داشته و یا عنوان می کنند که مجلس نباید به مسئله برجام ورود پیدا کند، گفت:تضعیف جایگاه مجلس و کمسیونی که بر پایه قانون اساسی تشکیل شده است خلاف قانون است رهبری هم دستور بررسی برجام در مجلس را صادر کره اند و بررسی برجام در مجلس در یک بستر قانونی است.

ابراهیم کارخانه، نماینده مجلس شورای اسلامی، بررسی برجام درمجلس را از الزامات ان برشمرد و گفت : چطور وقتی یک قانون کوچک بین ایران و یک کشور دیگر تصویب می شود باید حتما مجلس آن را تصویب کند چون برای دولت الزام آور است. حال آیا مفاد برجام تعهدی را برای ایران ایجاد نکرده است ؟ این متن تعهداتی که در برگیرنده سالهای طولانی و حتی بعضا مداوم است برای کشور ایجاد کرده است.

بررسی برجام با حضور مخالفین
احمد شوهانی عضو کمسیون امنیت ملی مجلس “بررسی برجام را در مجلس با حضور مخالفین بی معنی دانست” و با انتقاد شدید از سو استفاده دلواپسان (مخالفان توافق) از ریاست زاکانی برای حضور درکمسیون برجام گفت: اعضای اصلی کمسیون امنیت ملی در طی ماههای مذاکره در جریان کامل رخدادهایی که در مذاکرات صورت گرفته است بودند اما برخی از دوستان که عضو کمسیون برجام نیستند و بشکل انتخابی – انتصابی ، وارد کمسیون شده اند بی خبر از روند مذاکرات، حاشیه درست می کنند.

وی همچنین افزود: این برادران حتی متن توافق را نمی خوانند تا با اصلاح ذهنیات منفی خود روند جلسه را به عرصه جدال طرفین نکشانند.

عزت اله یوسفیان ملا در واکنش به حواشی ایجاد شده احمد شوهانی، عضو کمیسیون امنیت ملی گفت: “کمیسیون ‌ویژه باید با دقت بیشتری میهمانان جلسات را گزینش کند. برای بررسی برجام باید اعضای تیم مذاکره‌کننده دعوت شوند، نه اینکه هرکسی را که دوست دارند، دعوت کنند. ضمن آنکه حاشیه‌سازی برای برجام نه به نفع توافق و دولت است، نه به نفع مردم و منافع ملی و نه به سود مجلس و حتی کمیسیون ‌ویژه.”
این در حالی است که عده ای بمانند حسین نقوی و جوکار که نه تنها اعتراضی به حضور دلواپسان نداشتند که حضور انها را باعث حلاجی بیشتر موارد مطروحه از جانب اعضا دانست و تصریح کردند:حضور مخالفان با اظهار نظر و بدون حق رای بلامانع است.
از طرفی دعوت از میهمانی چون جلیلی یا عراقچی برای ادای پاره ای از توضیحات در خصوص روند مذاکرات هسته ای بیش از پیش به وضعیت پر تنش نشست دامن زد.

دعوت از عراقچی و جلیلی
عباسعلی منصوری‌آرانی، عضو کمیسیون ویژه نظر سعید جلیلی در خصوص برجام را این چونین توصیف کرد: “ایشان نگاه منفی به توافقنامه و قطعنامه 2231 دارد و دلایل خود را هم مطرح می‌کند. اعتقاد ایشان بر این است که در توافقنامه برجام و قطعنامه 2231 داده‌ها بیشتر از دریافتی‌هاست. البته نمی‌دانم به چه میزان بر این اعتقاد است که اصلا دریافتی داشته‌ایم یا نه.” و افزود پر واضح است که او برای دفاع از عملکرد تیم مذاکره کننده زمان خود، توافق را زیر سوال ببرد. را زیر سوال ببرد.

علی‌اکبر ولایتی، مشاور امور بین‌الملل رهبر جمهوری اسلامی ایران درباره این اظهارنظر گفت: «نظرات او [جلیلی] نتیجه بررسی خودشان است. بالاخره گروهی که در مجلس تشکیل شده برای بررسی دقیق و سرفرصت برای همین موضوع است.”

علی اکبر ولایتی

علی اکبر ولایتی

همچنین حمید بعیدی‌نژاد، رئیس تیم کارشناسی مذاکره‌کننده در واکنش به این صحبت عنوان کرد: «اگر حقی وجود داشته باشد هیچ نوشته‌ای نمی‌تواند آن را از بین ببرد. در حقوق بین‌الملل، حقی یا ذاتی است یا در یک معاهده بین‌المللی باید شناسایی شود.

حسین نقوی سخنگوی کمسیون ویژه بررسی برجام هم درباره سخنان سعید جلیلی مذاکره‌کننده سابق ایران در این کمیسیون که گفته بود 100 حق ایران در برجام نادیده گرفته شده است، عنوان کرد: آقای جلیلی مطابق نموداری که در جلسه ارائه کرد، همه 100 مورد را در بخش‌های مختلف ذکر کرد، البته وی نگفت که ما از این 100 حق محروم شده‌ایم، بلکه گفت که جمهوری اسلامی از 100 حق مسلم خود صرفنظر کرده است و این موضوع در فیلم جلسه نیز است.

به گزارش خبرگزاری ایلنا، عراقچی در نشست ششم این کمسیون با تشریح تفاوت برجام به لحاظ شکل و نوع سند با سایر توافقنامه ها گفته بود: قطع‌نامه‌های قبلی ممکن است به لحاظ تحریم‌های اعمال شده، مهم نبوده باشند، ولی مجوزی برای اقدامات تحریمی سایر دولت‌ها مثل آمریکا و هم‌پیمانان آن‌ها بود. خروج از ذیل فصل هفتم یکی از دستاوردهای حقوقی قطع‌نامه 2231 است، بنابراین آنچه که در قطعنامه سابق به نام ممنوعیت بود امروز به شکل محدودیت است اما اآنچه که مهم می نماید این است که اگز بهه هر دلیل برجام لغو شود لغو تحریمها امکان ناپذیراست.

با این تفاسیر این که چرا باید برجام در مجلس مطرح شود یا نشود شاید درنشست بعدی کمسیون مورد ارزیابی قرار گیرد تا با رای آری یا نه حضار در مورد این اقدام تصمیم گیری شود.

همه چیز از دست خواهد رفت
از سویی دیگر، علی اکبر صالحی،رئیس انرژی اتمی ایران هم پیشتر در بین جمعی از خبر نگاران در حاشیه بهره‌برداری از تقاطع غیرهم‌سطح ورودی اصلی منطقه هسته‌ای اصفهان گفته بود : اگر در مجلس تفسیر شود که ایران در مسائل مربوط به توافق هسته‌ای با 1+5 اشتباه کرده است، همه چیز از دست خواهد رفت و در این صورت هم چوب را خوردیم هم پیاز را، چرا که آنچه در توافق برجام به تصویب رسیده است عملا قابل مذاکره مجدد نیست و هرگونه دستبرد محتوایی، آنچه رشته‌ایم را پنبه خواهد کرد.”

صالحی - وین-ILNA

صالحی – وین-ILNA

وی به تجربه تلخ بررسی NPTدر مجلس اشاره کرد و یا دآور شد: یک بار معاهده NPT در مجلس به تصویب رسید و به تبع آن پادمان و بازرسی‌ها نیز تصویب شد. بنابراین در چارچوب معاهده NPT و پادمان با طرف مقابل یعنی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به مشکلاتی برخوردیم.

با استناد به قانون اساسی تصویب هر معاهده و قانون بین المللی در مجلس قطعی است اما این که آیا ی توان برجام هم نوعی معاهده یا توافق بین المللی دانست، چیزی است که باید پاسخ داده شود؛ نکته قابل تامل این است که وقتی قطعنامه 598 نیازبه تصویب مجلس پیدا نکرد چرا باید قطعنامه 2231 در مجلس مطرح و به تصویب برسد؟