حماس که به کمبود نقدینگی برخورده، امیدوار است بذل و بخشش زمین های غزه بتواند کارمندانی که میلیون ها دلار حقوق طلب دارند را ساکت سازد.

خان یونس، نواز غزه – بلدوزرها به حفاری تپه های شنی در زمینی مشغول شده اند که زمانی شهرک های یهودی در آن قرار داشت؛ این زمین ها املاک مهمی هستند که حماس، گروه حاکم بر نوار غزه، امیدوار است با واگذارکردن آنها بتواند از وخامت بحران مالی خود بکاهد.

حماس واگذاری زمین به ۴۰هزار کارمند وفادار به این گروه را آغاز کرده است تا میلیون ها دلار دستمزدی که ظرف دو سال گذشته به آنها بدهکار است را جبران کند.

این بذل و بخشش زمین، تازه ترین نشانه بحران مالی این گروه پس از تقریبا یک دهه حکمرانی بی-دردسر در نوار غزه است.

ساکنین غزه از کمبود کار و قطع برق و محاصره اسرائیل و مصر که جمعیت ۱.۸ میلیون نفری این اراضی را به زندگی در نوار باریکی محدود ساخته، به ستوه آمده اند. بانک جهانی می گوید نرخ بیکاری در این اراضی ۳۸درصد است.

از سال ۲۰۱۴ که مصر تونل های قاچاق حماس در مرز غزه با شبه جزیره سینا را مسدود ساخته، مشکل اصلی این گروه فقدان نقدینگی بوده است. حماس پیش از بسته-شدن تونل ها، از مالیات بر کالاهای مصرفی قاچاق-شده، از جمله نفت رایانه ای مصری، میلیون ها دلار درآمد به دست آورد.

حماس و رقیب آن، تشکیلات خودگردان فلسطین در کرانه باختری، بعدها در همان سال توافق کردند که یک دولت واحد برای نوار غزه و کرانه باختری ایجاد کنند. محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین، کنترل غزه را در ۲۰۰۷ به حماس باخته بود، و این اقدام جهت برطرف کردن شکاف بین این دو گروه انجام شد.

توضیح تصویر – محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین ۱۹ ژوئیه ۲۰۱۶ در فرودگاه خارطوم با رئیس-جمهور سودان دیدار می کند.

اما این توافق متوقف شد چون عباس از افزودن ۴۰هزار کارمند استخدامی حماس از سال ۲۰۰۷ به سیاهه پرداخت تشکیلات خودگردان خودداری کرد. حماس در آن زمان قول داد ۴۰درصد حقوق وفاداران خود را با فرجه ۵۰ روزه پرداخت کند.

از ماه مارس، پس از آنکه حماس مالیات های اضافی را جمع-آوری کرد، این کارمندان هر ماه ۴۵درصد از حقوق خود را دریافت کرده اند. قیمت سیگار ۳۵درصد افزایش یافت و برای هر تن میوه ای که از اسرائیل وارد غزه می شود نیز ۳۰دلار مالیات اضافی وضع شد.

پروژه واگذاری زمین، به هر چهار کارمند حماس ۵۰۰ مترمربع زمین می دهد تا آن را بسازند یا بفروشند. حتی شن و ماسه جمع-آوری شده از این زمین ها نیز می تواند به فروش رسد و هر بار کامیون به مبلغ ۱۰۰دلار فروخته می شود.

نزدیک به ۱۳هزار کارمند برای تصدیق مالکیت زمین ها ثبت نام کرده اند. بلدوزرها مشغول کار هستند تا سه پروژه اولیه که در ماه آگوست راه-اندازی شده را تحویل دهند.

اکثر این زمین ها که در جنوب غزه و در اطراف شهرهای رفه و خان یونس واقع شده اند زمانی بخشی از شهرک های یهودی بودند. این شهرک های اسرائیلی همزمان با خارج کردن شهرک-نشین ها و سربازان اسرائیلی از نوار غزه در ۲۰۰۵ تخریب شدند.

اوایل هفته جاری، ماشین-آلات حفاری اقدام به حفر تپه مرتفعی در حوالی خان یونس کردند، و خاک آن را بار کامیون ها کرده تا زمین اختصاص-یافته به پروژه مسکونی العصرا ۲ را آماده کنند.

رهام خلیل، یکی از این کارمندان غزه، گفت حماس ۶۴هزار شکل جدید اسرائیلی (معادل ۱۷هزار دلار) حقوق به وی بدهکار است. در ماه گذشته، ۵۰۰ مترمربع زمین در العصرا ۲ به رهام و سه همکار وی اختصاص یافت.

وی گفت «مجبور بودیم که این «سرکه نقد» را قبول کنیم چون پولی وجود نداشت. امیدوارم بتوانم کسی را پیدا کنم که زمین را از من بخرد و پول اش را بگیرم».

صلاح البردویل، یک مقام ارشد حماس، گفت واگذاری زمین یک چاره موقتی است، و «چاره استراتژیکی» برای رفع کامل مشکلات مالی این گروه نیست.

اگر عباس کارمندان حماس را به سیاهه پرداخت خود می افزود، احتمالا با دولت های اهدا-کننده، از جمله ایالات متحده، به مشکل برمی خورد؛ چرا که آنها نگرانند این پول نهایتا به جیب حماسی ریخته شود که غربی ها آن را یک گروه تروریستی می دانند.

تشکیلات خودگردان فلسطین با برنامه «زمین در ازای پول» مخالف است.

سخنگوی تشکیلات، جمال دجانی گفت «هیچ کس جز رئیس-جمهور عباس اجازه ندارد که برای خصوصی-سازی زمین های دولتی تصمیم بگیرد».

وی ادعای حماس مبنی بر بی-توجهی عباس به غزه را رد کرد. تشکیلات خودگردان فلسطین هنوز هم به تقریبا ۷۰هزار کارمند غزه که به عباس وفادارند و پس از تصرف غزه توسط حماس شغل خود را رها کردند، حقوق ماهیانه پرداخت می کند.

دولت قطر که در گذشته حماس را کمک مالی کرده، اخیرا اعلام کرده که برای کمک به پرداخت حقوق ماهیانه همه کارمندان حماس در غزه نزدیک به ۳۰ میلیون دلار داده است. قطر در اکتبر ۲۰۱۴ حقوق نیمی از کارمندان حماس، به استثنای نیروهای امنیتی، را پرداخت کرده است.

حماس مقداری از این درآمد جدید خود را صرف افطار همگانی در ماه مبارک رمضان و اردوگاه های تابستانی ای کرده که در آنجا ایدئولوژی نظامی و ضد-اسرائیلی خود را به کودکان آموزش می دهد.

این گروه همچنین به حامی خود، ترکیه، نیز چشم دوخته تا به رفع مشکلات فزاینده آب و برق غزه کمک کند. ساکنین غزه ۱۲ تا ۱۸ ساعت در روز با قطعی برق روبرو هستند و آب غزه نیز آلوده و غیر قابل آشامیدن است.

ترکیه، پس از توافق آشتی با اسرائیل در اوایل ماه ژوئیه، محموله کمک های خود را از طریق یک بندر اسرائیلی به غزه فرستاد و هیاتی را برای دیدارهای جداگانه با اسرائیلی ها و فلسطینیان و مقامات حماس و در راستای بررسی بحران انرژی غزه و تعیین راه-حل اعزام کرد.

مخایمر ابوسادا، دانشمند سیاسی دانشگاه الازهر غزه گفت گرچه این اقدامات ترکیه صرفا چسب-زخمی برای مشکلات عظیم غزه است اما می تواند در جهت افزایش قدرت حماس به کار رود.

ابوسادا گفت «این اقدامات، عزم حماس برای تثبیت حاکمیت یک-جانبه خود در غزه را افزایش می دهند. زمان مشخص خواهد کرد که آیا این وعده ها برای قانع کردن شهروندان فلسطینی و ساکت کردن آنها درباره شرایط زندگی شان کافی است یا نه».