در پی انتشار آخرین آمار کشته و زخمی شدگان حادثه منا و اعلام ۱۳۶ کشته، صد مجروح و۳۳۶ مفقود ایرانی، رهبر جمهوری اسلامی از “فرافکنی” مقامات سعودی انتقاد کرد و خواستار عذرخواهی ریاض شد. وزارت امور خارجه ایران نیز، کاردار عربستان در تهران را برای سومین بار احضار کرد. یک مقام ارشد قضایی ایران همچنین از شکایت از حکومت عربستان در دادگاه‌های بین‌المللی خبر داد. طبق گزارش های متناقض، در بین مفقود شدگان (یا احتمالا بازداشت شدگان) ایرانی، نام سفیر سابق جمهوری اسلامی در لبنان، یک فرمانده سپاه پاسداران، دو خبرنگار صدا و سیما و شماری از اعضای «بعثه رهبری» (دفتر نمایندگی خامنه‌ای در حج) به چشم می خورد، که معاون وزارت خارجه ایران گفته است بازداشت آنها صحت ندارد، اما خبر دستگیری دو خبرنگار صدا و سیما در حال بررسی است. در واکنش به انتقادات تهران، وزیر خارجه عربستان، مقام‌های رژیم ایران را به “بهره برداری سیاسی از فاجعه منا” متهم کرد.

به گزارش سایت رهبری جمهوری اسلامی، علی خامنه ای در ادامه انتقادات اخیرخود از رژیم عربستان سعودی، مقامات این کشور را به دلیل “مدیریت غلط و اقدام‌های ناشایسته، فرافکنی و همچنین بی مسئولیتی” مورد حمله قرار داد و خاطرنشان کرد که “دنیای اسلام سوالات زیادی دارد و جان‌باختن بیش از هزار نفر در این حادثه مسئله کوچکی نیست، بنابراین جهان اسلام باید برای این مسئله فکر کند.”

علی خامنه ای همچنین از رهبران عربستان سعودی خواست که “مسئولیت خود را بپذیرند و از امت اسلامی و خانواده‌های داغدار عذرخواهی کنند”.

علی خامنه ای، رهبر جمهوری اسلامی در واکنش به ماجرای منا، سه روز در ایران عزای عمومی اعلام کرد.

روز پنجشنبه گذشته، در جریان برگزاری مراسم حج در «منا»، ۷۱۷ نفر از ملیت‌های مختلف زیر دست و پا کشته شدند، که دلیل اصلی این حادثه که دو هفته پس از سانحۀ سقوط جرثقیل در مسجدالحرام و کشته شدن بیش از ۸۰ زائر (از جمله ۱۱ ایرانی) رخ داد، مشخص نشده است.

حملات تند تهران به ریاض
مقامات جمهوری اسلامی از ساعات اولیه پس از حوادث مذکور، کشور عربستان سعودی را متهم به سوء مدیریت کردند و طی روزهای اخیر علاوه بر احضار کاردار ریاض به وزارت خارجه، تجمعات اعتراضی مختلفی در شهرهای ایران علیه رژیم ریاض برگزار شد.

در ادامه حملات تهران علیه ریاض، علی لاریجانی، رئیس مجلس شورای اسلامی اظهار داشت: “دولت سعودی در این ماجرا مقصر واقعی است و در کار خود برای یک عمل عبادی مهم در عالم اسلام دچار غفلت و سوء مدیریت بوده است.”

حسن روحانی، رئیس جمهوری جمهوری اسلامی نیز در دیدار با دبیر کل سازمان ملل، ضمن درخواست از این نهاد جهانی، برای متذکر شدن وظایف قانونی و انسانی دولت عربستان، از اینکه ریاض برای رسیدگی به وضعیت مفقودین، انتقال اجساد و مجروحان همکاری لازم را انجام نمی دهد، انتقاد کرده است.

احضار مداوم کاردار ریاض در تهران
به گزارش ایسنا، وزارت خارجه ایران برای سومین بار طی روزهای اخیر، کاردار عربستان را احضار کرد.

حسین امیرعبداللهیان، معاون وزیر خارجه ایران ضمن نارضایتی از سوء مدیریت سعودی ها، از ریاض خواست تا در تعیین وضعیت مفقودین و کمک موثر به انتقال فوری جان‌باختگان و مجروحین تلاش کند.

ماجرای مفقودین و بازداشت شدگان چیست؟
اما در این میان، اخبار ضد و نقیضی در خصوص وضعیت ۳۳۶ ایرانیِ مفقود الاثر در حادثه منا، که برخی رسانه ها و منابع، از دستگیری گروهی از آنان توسط ماموران عربستان گزارش داده بودند، ماجرا را پیچیده تر کرد.

خبرگزاری فارس به نقل از سازمان حج و زیارت ایران اعلام کرده بود که افرادی چون غضنفر رکن‌آبادی سفیر سابق ایران در لبنان، علی اصغر فولادگر کار‌شناس مسائل خاورمیانه، محسن حاجی حسنی کارگر قاری بین‌المللی و نفر اول مسابقات قرائت قرآن مالزی، حسن دانش نفر اول مسابقات کشوری قرآن کریم، ‌فواد مشعلی قاری بین‌المللی، امین باوی قاری بین‌المللی، سید حمیدرضا میرزاده خبرنگار شبکه خبر، ‌سید حمیدرضا حسینی خبرنگار شبکه خبر از اعضای «بعثه رهبری» هستند که در حادثه منا مفقود شده‌اند. اما خبرگزاری رسا علی اصغر فولادگر را سردار سپاه و معاون رحیم صفوی، فرمانده اسبق سپاه و مشاور عالی فعلی رهبری ذکر کرد. همچنین گزارش شده که محمدرحیم آقایی‌پور، سفیر سابق جمهوری اسلامی در اسلوونی نیز طی حادثه منا کشته شده است. همزمان احمد فهیما، معاون اداره نمایندگی‌های تشریفات وزارت خارجه ایران نیز از جمله مفقودان حادثه منا اعلام شده است.

وزیر ارشاد در مورد احتمال بازداشت شماری از مفقودان توسط عربستان گفته است: اطلاعاتی ندارم آنچه مسلم است اینکه دولت عربستان در طول این چند روز اخیر فشارهای زیادی را بر زائران ایرانی وارد کرده است و من بعید نمی‌دانم برخی خبرنگاران ایرانی را بازداشت کرده باشند. این موضوع از روش‌های عربستان دور از انتظار نیست.

اما حسین امیرعبداللهیان، معاون وزیر خارجه ایران گزارش بازداشت افراد فوق توسط عربستان را تکذیب کرد، ولی گفت که خبر بازداشت دو خبرنگار صدا و سیما در حال بررسی است. وی به خبرنگار واحد مرکزی خبرِ صدا و سیما گفت: “شب گذشته خبری برای ما ارسال شد مبنی بر اینکه حدود ۳۰ تن از حجاج ایرانی در این حادثه درون زندان‌ها هستند که بعد از صحبت‌هایی که با آقای قاضی عسگر (نماینده ولی فقیه در امور حج) و همچنین سفارت و کنسولگری ایران در ریاض و جده داشتیم آن‌ها این خبر را تأیید نکردند.”

واکنش تند عربستان
در پی حملات تند تهران به ریاض و احضار مکرر کاردار عربستان به وزارت خارجه جمهوری اسلامی، عادل الجبیر، وزیر امور خارجه عربستان سعودی، مقام‌های ایران را به بهره برداری سیاسی متهم کرد و گفت آنها (رهبران جمهوری اسلامی) باید بفهمند که فاجعه مذکور برای کسانی رخ داد که در حال انجام مقدس‌ترین فریضه دینی بوده‌اند و نباید آن را بهانه ای برای بازی‌های سیاسی کرد.

بر اساس آخرین گزارش ها، دولت عربستان سعودی به حسن هاشمی، وزیر بهداشت ایران، برای بررسی وضعیت مجروحان حادثه منا اجازه سفر نداده است.