در ۱۸۹۲، شاعر عبری‌زبان زاده‌ی روسیه در شش استانزای کوتاه به معشوق‌ خود تصویری بی‌نظیر از کشور اسرائيل به عنوان آرمان‌شهر خود را توصیف می‌کند که بر اساس بشردوستی، سوسیالیسم، صیونیسم، و همپیوندی بنا شده است.

برای این ۱۶ خاخام نوگمارده که در انستیتوی شالوم هارتمن، هریک دیگری را به مقام خاخامی نائل می‌کرد، این سرودی بسیار بجا بود. ایشان که هم‌اکنون از رهبران جوامع ارتدکس، محافظه‌کار، اصلاح‌گر، سفاردیک، اتیوپیایی، و در کمال شگفتی البته، سکولار هستند، این گروه متنوع حالا زیر پرچمی دیگر نیز گرد می‌آید، «خوانشی دیگر از کتاب مقدس برای خاخام‌های اسرائیل»، و مهر خود را بر رؤیای چرنیسکفسکی می‌زند.

این انقلاب آرام پروژه‌ای از مرکز پژوهش‌ و راهبری کثرت‌گرای هارتمن و مرکز نوسازی آموزش‌های یهودی هامیدراشان در اورانیم است. بیت میدراش خاخام‌های اسرائيلی یک برنامه‌ی دوساله‌ی برابری‌خواه است – تعداد زنان و مردان در گروه مساوی است – که رهبران معنوی جوامع یهودی را با استانداردهای تکثرگرا و و دیدگاه فراگیر آموزش می‌دهد.

این گروه از پیشینه‌ی یهودی متنوعی برمی‌خیزد، از شبانان اتیوپیایی و کیبوتصی‌های سکولار و ارتدکس‌های مدرن، و در مجموع به ده زبان سخن می‌گوید. اما با حمایت این دو انستیتوی ریشه‌دار، اولین گروه تازه‌ی خاخامی اسرائيل گرم کار است تا رؤیای چرنیسکوفسکی را به واقعیت پیوند بزند و «روند تولد معنوی دوباره‌ی حیطه‌ی عمومی اسرائیلی و جوامع نوظوهر آن را شتاب بخشد».

در میان این «جوامع نوظهور» کنیسه‌های سکولار و یشیوات (گروه‌های مطالعه‌ی خانگی) به چشم می‌خورند که روز بروز به شمارشان افزوده می‌شود. چه در کیبوتص‌های سنتی غیرمذهبی و چه در مراکز پررونق کلان‌شهری، در میان مردم سکولار که با تهدید و تعهد از سوی متون قدیم مذهبی روبرو نیستند، توجه و تمایل به مذهب و فرهنگ یهودی امروزه بیش از پیش به چشم می‌خورد.

در برنامه‌ی خاخامی هارتمن / اورانیم، که یک گروه‌ مردمی نامتعصب مذهبی و نو است، یهودیت سکولار نیز سهمی از سفره‌ی رنگینی که یهودیت تکثرگرا برای یهودیانی که تشنه‌ی پیوند با ریشه‌های یهودی خود هستند، دارند.

خاخامیت سکولار اسرائیلی؟‌

ساعاتی پیش از مراسم برگماری، ربا نوگا برنر سامیا، معاونت مدیر بینا (که یشیوای سکولار نیز نامیده می‌شود)، در گفتگویی با تایمز اسرائيل در خصوص تغییر تعاریف در موازات تغییر نقش‌ها شرکت کرد.

برنر سامیا گفت «از یکسو، رسیدن به مقام خاخامی همیشه رؤیای من بوده. با یکی از کالج‌های لیبرال خاخامی تماس گرفتم، اما به نتیجه نرسیدیم، و تقریبا ناامید شده بودم». اما بیت میدراش خاخام‌های اسرائيلی امکانی ایجاد کرد تا وی قادر باشد خاخام باشد و بر اساس چارچوب‌های خود به جامعه‌ی خویش خدمت کند.

وی گفت «در بینا، بخش بزرگی از کاری که ما می‌کنیم «خلاصی» یهودیت است، بازپس‌گیری تعلق یهودیت است، بازپس‌گیری شروط و زبان و دیدگاه‌هاست، اما همزمان با بازخوانش و بازتعریف، به جستجوی معناهای تازه نیز می‌پردازیم». این کار را پیش از این با «یشیوا» نیز انجام دادیم و اکنون مردها و زن‌ها در کنار هم در فضایی به یادگیری می‌پردازند که متمایل به عدالت اجتماعی نیز هست؛ یشیوا، کلمه‌ای که در نسل‌های پی در پی برای آموزش‌های بسیار جدی یهودیت استفاده می‌شد را برداشتیم و بازتعریف کردیم و گسترش دادیم تا شکل یشیوای ما را هم در بربگیرد.

برنر سامیا گفت «این هم به نظر من نمونه‌ای دیگر است، بازپسگیری و بازتعریف معنای خاخام». و تنها او نیست. اضافه کرد که تمام گروه «تلاش در چالش و گسترش مرزبندی‌ها دارد، هر یک از ما در دنیای خود».

اما برای او، و نیم‌دوجین رهبر سکولار دیگر که در کنار هم برگماری شده‌اند، نائل شدن به خاخامی شامل به پرسش گرفتن و به چالش کشیدن معنای هیلونی (سکولار)، رهبر معنوی امروزی نیز هست.

برنر سامیا گفت «ما به این مقام از منظر قدرت نگاه نمی‌کنیم. این عنوان، نقش و مسؤولیت را تعریف می‌کند. چیزی بیش از مسؤولیت است، تعهدی به شیوه‌ای معین از راهبری است».

خلاقیت‌های ده‌ساله‌ی گذشته نشان می‌دهد که این شیوه‌ای از راهبری سکولار اسرائیلی است که به تدریج گسترده و عظیم می‌شود.

اولین روحانی سکولار اسرائيلی، خاخام سیوان ماس، در ۲۰۰۳ به این مقام نائل شد. ماس، که امروز رئیس شاخه‌ی اورشلیم انستیتوی جهانی بشردوستانه‌ی یهودی است، لقب خود را در دیترویت میشیگان از سوی خاخام شروین تی واین، که بنیانگزار جامعه‌ی بشردوستانه‌ی یهودی، دریافت کرد.

متن کامل را در لینک زیر مشاهده کنید
http://www.timesofisrael.com/jerusalem-ordination-of-secular-jews-seeks-to-redeem-the-word-rabbi/