واشنگتن – توافقنامه با ایران قطعی است اما مخالفان توافق هسته ای با ایران در کنگره همچنان معترض اند.

دوره شصت روزه بازبینی قرارداد هسته ای ایران به سر رسید و هفته گذشته وزارت خارجه طرح توافقی که بر مبنای آن ایران مجاز به دستیابی به تسلیحات هسته ای نخواهد بود را آغاز کرد. کنگره آماده طرح و تصویب قوانینی برای ازسرگیری تحریم ها، و یا تقویت قراردادی است که بنا به نظر برخی از سناتورها یک توافق بد با دولت حامی تروریسم است.

سناتور باب کورکر، رئیس کمیته روابط خارجی سنا، جلسات استماع در نقش و استراتژی ایالات متحده آمریکا در خاورمیانه و پیامدهای توافق هسته ای با ایران را آغاز کرده است. سناتور کورکر که همپای برخی دیگر از سناتورهای جمهوریخواه مخالف توافق هسته ای بود، اظهار داشت «این یک مساله اساسی است. زمانبر است. این قانون، پیچیده و دشوار خواهد بود». در پاسخ به مخالفت سناتورهای دموکرات، کورکر گفت «قبول کنید که توجیهاتی که مطرح شده، واقع بینانه نیست».

سناتورهای جمهوریخواه کنگره از دموکرات هایی که در حمایت از باراک اوباما و تصمیم وی به وتو در صورت مخالفت کنگره، متحد شدند، شکست خوردند. روز پنجشنبه، وزارت خارجه به نقل از اوباما اعلام کرد از 18 اکتبر امسال ایالات متحده آماده خواهد بود در صورتی که ایران به تعهدات خود در محدود کردن برنامه هسته ای عمل کرده باشد، تحریم ها را لغو کند.

ایران می بایست صدها سانتریفیوژ در نیروگاه نطنز، مرکز اصلی غنی سازی اورانیوم، نصب کند؛ نیروگاه فردو را تبدیل به مرکز پژوهش بکند؛ و رآکتور آب سنگین اراک را بازسازی کند تا قادر به تولید پلوتینوم درجه تسلیحاتی نباشد. همچنین می بایست ذخیره اورانیوم غنی شده اش را به خارج از مرزهای خود ارسال کند و با بازرسی سازمان جهانی انرژی هسته ای در خصوص فعالیت های گذشته تسلیحات هسته ای خود همکاری کند.

هنوز معلوم نیست چقدر زمان خواهد برد. اگر آژانس به این نتیجه برسد که ایران به تعهدات کلیدی هسته ای خود عمل کرده است تحریم های ایالات متحده و سازمان ملل متحد و دولت های اروپایی بر فعالیت های هسته ای، اقتصادی، حمل و نقل، و دیگر بخش ها به حالت تعلیق در خواهد آمد.

مارک دوبویتز، کارشناس تحریم، از مخالفان توافق، و همکار بنیاد دفاع از دموکراسی که یک سازمان مستقر در واشنگتن است اظهار داشت «روز اجرا، چیزی بین شش تا دوازده ماه به طول خواهد انجامید».

یکی از مواردی که در کنگره به بحث گذاشته شده است افزایش نظارت بر عملکرد ایران در اجرای تعهدات خود است”. مورد دیگر، ازسرگیری تحریم ها علیه ایران است. این قانون که در 1996 برای فشار برای کمپانی ها برای عدم سرمایه گذاری در صنایع نفت و گاز ایران تصویب شد، از آن زمان تا کنون بسط یافته است.
قانون دیگری که تحت بررسی است تقویت امنیت اسرائیل که مورد تهدید به نابودی از سوی ایران است، و نیز افزایش کمک ها به کشورهای متحد آمریکا در خلیج فارس که نگران پیامدهای گسترش نفوذ ایران در خاورمیانه اند، می باشد.

سناتور دموکرات، کریس کونز، در سخنرانی روز پنجشنبه خود در بنیاد صلح بین المللی کارنگی گفت «اگر چه دوره بررسی کنگره به سر آمده است، اما فعالیت های اساسی تازه شروع شده اند».

کونز در سخنان خود اشاره کرد که اولویت ما ممانعت از تقلب ایران در انجام تعهدات خود است و حتی «کوچکترین تقلب و سرپیچی ضمنی از شرایط توافق» می بایست با مجازات های سنگین پاسخ بگیرد. «برای ایران، هیچ شکی نمی بایست باقی بماند که در صورت نقض قرارداد، تحریم های بین المللی با شدتی بیش از پیش از سر گرفته خواهد شد».کونز همچنین مایل است ایالات متحده آمریکا توانایی اسرائیل برای حمله به هدف های ایرانی را افزایش دهد؛ اطمینان حاصل کند که اسرائیل مهمات و نیروی هوایی لازم را برای مقابله با حمله ایران در اختیار دارد؛ امکانات فروش جت های جنگنده اف-35 پنهان، به علاوه بودجه اضافه برای تهیه ضد-راکت و سیستم دفاع ضد موشکی به اسرائیل را فراهم کند.

کونز گفت برای ایجاد ثبات در منطقه در پی توافق هسته ای، ایالات متحده می بایست توانایی دولت های خلیج در برابر تهدید ایران را تقویت کند.
باب منندز، سناتور حوزه نیوجرسی، یکی از چهار سناتور دموکرات مخالف توافق، مایل است کنگره تحریم های علیه ایران را «برای کسب اطمینان از گزینه اقدام سریع موثر” از سر گیرد.

سناتور دموکرات، ریچارد بلومنتهال گفت وی به همراه سناتور حوزه مریلند، بن کاردین، سناتور دموکرات از کمیته روابط خارجی سنا، طرح قانونی را به سنا عرضه خواهند کرد که برخی از «نارسایی های» توافق را جبران می کند. بلومنتهال و کاردین هر دو یهودی اند و از سوی حوزه های انتخاباتی خود زیر فشار لابی های شدید بوده اند. در نهایت، بلومنتهال به موافقان توافق پیوست، کاردین به مخالفان آن.
بلومنتهال اظهار داشت که آن دو قانونی را طرح و عرضه خواهند کرد که راهی موثر برای ازسرگیری تحریم ها در صورت تقلب ایران ارائه دهد، رعایت دقیق قرارداد را تضمین کند، کمک های امنیتی به اسرائیل را افزایش دهد. این کمک ها شامل تمرینات مشترک آموزشی، و دعوت از خلبان های اسرائیلی به دوره های آموزشی هدایت بمب افکن های دور پرواز می شود.

نکته مهم تر از تمام این مباحثات آن است که آیا توافق هسته ای 16 ماه دیگر، و پس از ورود جانشین اوباما به اتاق بیضی شکل همچنان پابرجا خواهد ماند یا نه.

نامزدهای ریاست جمهوری جمهوریخواه، تد کروز، اسکات واکر، و مایک هاکابی وعده داده اند که توافق را لغو کنند. سناتور لینزی گراهام در پاسخ به این سوال که آیا دستور حمله به تاسیسات هسته ایران را صادر خواهد کرد یا نه، گفت «اگر اقدام به ساخت بمب بکنند قطعا صادر خواهم کرد، و نکته مهم تر این است که آنها شک ندارند که اگر لازم باشد، قطعا خواهم کرد».