تیمی به سرپرستی استاد دانشگاه عبری در پتری دیش، لوزالمعده ای کشت کرده اند تا میزان قند خون بیماران قندی (دیابتی) بهتر از قبل تحت کنترل قرار گیرد.

همچنان که دانشمندان در تلاش اند که از راه اعضای زیستی ‌مصنوعی به راه هایی برای بهبود وضعیت بدن انسانی دست یابند، یکی از اولین نمونه های چنین دستاوردی ممکن است لوزالمعده باشد که با همکاری تیمی از دانشگاه عبری و حمایت مالی شهر رامات گان در مرحله تولید است.

بیماری قند که مبتلایانش قادر به کنترل و تنظیم میزان قند خون خود نیستند، با سرعت تبدیل به یک بیماری همه‌گیر می شود. تا سال ۲۰۳۵، نزدیک ۶۰۰ میلیون نفر به گونه ای از این بیماری مبتلا خواهند بود. یا گونه ۱ که به قند نوجوانان معروف است، و فرد با این بیماری به دنیا می آید و بدن قادر به تولید انسولین مورد نیاز تنظیم خون نیست، و یا گونه ۲ که فرد در مراحل بعدی زندگی به این بیماری متبلا می شود و معمولا در افرادی که مشکل وزن دارند دیده می شود.

پروفسور ادواردو میترانی، که ریاست تیم این پژوهش را به عهده دارد به تایمز اسرائيل اظهار داشت «لوزالمعده های زیستی مصنوعی ما با هدف گونه های شدید بیماری قند تولید می شوند. این لوزالعمده های مهندسی شده می توانند در هر جایی در بدن کار گذاشته شوند. سپس مقدار تنظیم شده انسولین را مستقیما به جریان خون نشت می دهند و نیاز به تنظیم مقدار گلوکز که به بدن می رسد و نیز تنظیم این مواد از راه تزریق انسولین را از میان می برد.»

بیماران قندی و کسانی که با آنها زندگی و کار می کنند همه با این روال آشنا هستند. بیمار می بایست، در ساعت های مقرر در روز، با سنجه قند، مقدار شکر در خون خود را تعیین کند. سپس می بایست انسولین حیاتی را به خود تزریق کنند، هورمونی که به سلول های بدن امکان می دهد مقدار لازم گلوکز را جذب و مصرف کنند.

میترانی می گوید که دریافت منظم و ثابت مقدار لازم گلوکز کار دشواری است. «مشکل دقیقا همین جاست. اگر چه متون راهنما زیاد است، ولی بیماران قند پیشرفته هنوز برای تعیین مقدار دقیق انسولینی که می بایست تزریق کنند دچار مشکل اند. علاوه بر این، میزان انسولین در طول روز متغیر است، و به همین دلیل مقدار مورد نیاز نیز تغییر می کند. مشکل اصلی بیماران قندی، خود این بیماری نیست، بلکه عوارضی است که از تغییرات میزان گلوکز در بدن ایجاد می شود».

بعضی از پژوهشگران سعی کرده اند با پیوند سلول های بتای لوزالمعده خود فرد، و امید به این که این سلول ها در بیمارانی با گونه شدید بیماری، باعث رشد ارگان بشوند، و مشکل کنترل میزان گلوکز در بدن را رفع کنند. میترانی گفت «مشکل این راهکار این است که شمار زیادی از این سلول های پیوندی در فاصله دو روز از پیوند، می میزند، و در نتیجه سالانه ۵۰٪ بیماران همچنان وابسته به انسولین می مانند».

میترانی و درمانگرهای بتالین، از آغازگرهای فناوری زیستی رامات گان، راه های دیگری را بررسی می کنند که به نظر آنها موثرتر است. میکرو لوزالمعده های مهندسی شده بتالین بر این اساس ساخته شده اند که اگر بتا سلول های به درستی عمل کنند، می بایست سکوی های پیوندی لازم را هم برای این سلول ها ایجاد کرد تا بتوانند طولانی مدت دوام بیاورند و عملکرد مناسب داشته باشند.

سکوهای اختصاصی فناوری که میترانی تولید کرده است از سوی دانشگاه عبری برای بتالین از طریق یسوم که کمپانی نقل و انتقال فناوری دانشگاه است مجوز گرفته اند.

مطالعات مربوط به محلول بتالین (که ماه گذشته در روزنامه مهندسی بافت – بخش یک) نشان می دهد بتا سلول هایی که از بدن انسان گرفته شده در ویترو به همان صورتی که در سلول هایی که از لوزالمعده جدا کرده اند به زندگی ادامه می دهد – به این معنا که به سرعت شروع به تولید انسولین می کنند و به این کار ادامه می دهند. این آزمایش ها در طول سه ماه بعد از آن همچنان میزان تنظیم شده و مشابه از انسولین را نشان دادند بر خلاف روش های الحاق دستی که در فاصله چند روز این سلول ها از بین می روند.

علاوه بر تامین میزان مقرر نشت انسولین، ای.ام.پی ها به سرعت با بقیه اعضای بدن همخوانی پیدا می کنند و با وصل شدن به نزدیک رگ های خونی به شبکه وصل می شوند.
میکرو لوزالمعده ها اکنون به منظور رفع مشکل ناشی از پیوند با سلول های غیرمهندسی شده را دارد. در سیستم ما، پیش از پیوند، سلول ها با سکوی زیستی که تداوم حیات آنها را تامین می کند کشت داده می شوند و امکان حیات طولانی شمار زیادی از سلول ها را فراهم می کنیم.».

فناوری در شماری از مطالعات بتاسلولی در اسرائيل آزمایش می شود و کمپانی برای آزمایش های بیشتر حمایت های مالی جمع آوری می کند و همچنین در پی تایید همتای کانادایی خود اداره بهداشت کاناداست تا آزمون های کلینیکی را در آمریکا و کانادا آغاز کند. اگر همه چیز به خوبی پیش برود، لوزالمعده مصنوعی تا پنج سال دیگر به بازار خواهد آمد

میترانی در این پروژه با پروفسور جیمز شاپیرو، سرطان شناسی دارویی و جراحی از دانشگاه آلبرتای کانادا همکاری کرده است.

شاپیرو گفته است « ما در دو سال گذشته با پروفسور میترانی برای بررسی پروژه عظیم وی در ارائه محیط تثبیت شده خارج-سلولی همراه با پروژه موفق پروتکل ادمونتون درمان پیوند سلولی گونه ۱ بیماری قند همکاری داشته ایم. اگر میکرو سکوی تازه تکنیک بتالین همچنان موثر عمل کند، قادر خواهد بود پیوند سلولی و تداوم سلولی هر دو را به نحو بسیار چشمگیری بهبود بخشد».