به رغم گرم شدن روابط بین دو دشمن سابق، ایالات متحده هنوز نگران وضعیت حقوق بشر در حکومت تک-حزبی ویتنام است.

هانوی، ویتنام – رئیس جمهور ایالت متحده باراک اوباما روز دوشنبه به دنبال گرمترشدن روابط بین این دو دشمن سابق، و با توجه به مبادلات میان دو کشور، و ترس متقابل دو کشور از توسعه-طلبی چین در دریاهای مورد مناقشه، تحریم فروش تسلیحات به ویتنام که متعلق به دوران جنگ سرد بود، را لغو کرد.

اعلام این خبر، که در آغاز دیدار سه-روزه اوباما از ویتنام انجام شد، به دهه ها تحریم پایان داده و احتمالا موجب خشم پکن شده است؛ پکن همواره بر ادعای مالکیت خویش بر مناطق مورد مناشقه دریای چین جنوبی تاکید کرده است.

اوباما در کنفرانس مشترک رسانه ای با همتای ویتنامی خویش، تران دای کوانگ گفت «ایالات متحده تحریم فروش تجهیزات نظامی به ویتنام را پس از پنجاه سال به طور کامل لغو می کند».

اوباما گفت این حرکت به خاطر مانورهای چین در منطقه نیست، بل به این خاطر انجام شده که دو کشور وارد «مرحله جدید»ی شده اند که آنها را در مسیر «عادی-سازی» روابط قرار می دهد.

کوانگ از لغو این تحریم استقبال کرد و از «نگرانی ها و منافع مشترک»ی گفت که حالا این دو کشور را متحد می سازد.

دولت اوباما سفر این هفته را فرصتی برای تقویت مناسبات و ایجاد روابط حسنه با ویتنامی می داند که اکنون پایگاه مهمی در منطقه آسیا-اقیانوسیه برای امریکا شده است.

این نخستین دیدار اوباما و سومین دیدار رئیس جمهور امریکا پس از پایان جنگ ویتنام در ۱۹۷۵ از این کشور است. حضور مستقیم ایالات متحده در این درگیری، در ۱۹۷۳ پایان یافت.

این دو کشور چرخش های عجیبی در روابط خویش تجربه کرده اند؛ از دو دشمن خونی که آثار جراحت جسمی و روانی یک دهه جنگ را بر خود داشتند، تا متحدان منطقه.
اوباما گفت وی از دیدن هزاران ویتنامی که در خیابان های هانوی صف بسته بودند تا با تلفن های هوشمند خویش از کاروان وی تصویربرداری کنند، «متاثر» شده است.

حقوق بشر
از آنجا که پکن روی دریای چین جنوبی که ویتنام و چند کشور دیگر مدعی مالکیت جزایر و تپه های دریایی آن شده اند، دست انداخته و قدرت-نمایی کرده، واشینگتن و هانوی نیز اهداف امنیتی مشترکی پیدا کرده اند.
اما وضعیت تیره تاریخی حقوق بشر در ویتنام اهمیت بسیار بیشتری نسبت به رفع کامل تحریم تسلیحاتی این کشور پیدا کرده است.
اوباما با اشاره مختصر به وضعیت خطرناک حقوق بشر در ویتنام، گفت واشینگتن درباره حقوق بشر «هنوز اختلافاتی» با ویتنام دارد اما «پیشرفت اندکی» در این زمینه انجام شده است.

بسیاری از کوشندگان و دگراندیشانی که سالهاست در این کشور تحت تعقیب و آزار قرار گرفته اند، با این نظر اوباما موافق نیستند.

حکومت تک-حزبی ویتنام هنوز هم اعتراضات را سرکوب و دگراندیشان را زندانی و اتحادیه ها را ممنوع و رسانه های محلی را کنترل می کند.

بخش عظیم نخستین روز این دیدار، به تجارت اختصاص داشت.
در این دیدار از معاملاتی با ارزش ۱۶ میلیارد دلار خبر داده شد که از جمله می توان به قرارداد شرکت ویت-جت، هواپیمایی خصوصی ویتنام، اشاره کرد که مبلغ ۱۱.۳ میلیارد دلار برای جت های مسافرتی بوئینگ اختصاص داده است.

سال های بسیاری است که هر دو کشور خواستار روابط تجاری نزدیکتری شده اند، و ایالات متحده امیدوار است بتواند به ثروت رو-به-رشد طبقه متوسط ویتنام دسترسی پیدا کند.

رهبران هانوی در این میان اشتیاق عظیمی به رشد و توسعه مداوم نشان داده اند تا بتوانند سرپوشی بر مخالفت ها با حکومت استبدادی خود قرار دهند.
اوباما گفت اطمینان دارد توافق تجاری شراکت ترنس-پسیفیک که ویتنام را نیز شامل می شود، به تصویب کنگره خواهد رسید.

کوانگ گفت این توافق می تواند «محرکی برای رشد اقتصادی در منطقه آسیا و اقیانوسیه باشد» و افزود ویتنام «به اجرای کامل آن متعهد می شود» که یکی از بندهای این توافق بازشناسی حقوق کارگران است.

ستاره بخت ایالات متحده
این دیدار در زمانی انجام می شود که امریکا نزد افکار عمومی ویتنام چندان محبوب نیست.
نظرسنجی ای که مرکز پژوهشی پیو سال گذشته انجام داد نشان می دهد که ۷۸درصد از ویتنامی ها نگاه مساعدی به ایالات متحده دارند؛ ویتنام، پس از فیلیپین و کره جنوبی، سومین کشوری است که درصد بالایی از مردم اش نگاه مثبتی به ایالات متحده دارند.
این درصد بین جوانان ویتنام با متوسط سنی ۲۹سال، حتی بالاتر است.
نوئن توآن تانگ، کارمند به آسوشیتدپرس گفت «اوباما را دوست دارم چون به نظر میانه-رو می آید. از این فرصت ها در زندگی کم پیش می آید که ببینی رئیس جمهور ایالات متحده به ویتنام آمده».
دوآن کوانگ وین ۲۵ساله نیز مانند اکثر ویتنامی های اهل هانوی، سال ها پس از جنگ به دنیا آمده است.
وی به آسوشیتدپرس گفت «از نظر من، جنگ امریکا با ویتنام مربوط به گذشته می شود و گرچه نباید گذشته را فراموش کرد اما نباید در آن خانه کرد. نگاه ما باید به آینده باشد».

اوباما در ساعات پایانی روز دوشنبه با نخست وزیر نوئن خوان فوک گفتگو خواهد کرد.

اما مهمترین دیدار اوباما پس از آن و با رهبر بالفعل ویتنام، نوئن فو ترانگ، دبیر کل حزب کمونیست خواهد بود.
ترانگ و اوباما ماه ژوئیه سال گذشته دیدار کردند.

اوباما بعد از ظهر سه شنبه به سمت شهر هو چی مین، شهری جنوبی که پیشتر با نام سایگون شناخته شده بود و قلب تپنده اقتصاد ویتنام است، پرواز خواهد کرد.

وی در آنجا با کارآفرینان عرصه فن آوری دیدار خواهد کرد و در شهرداری این شهر نشستی با جوانان خواهد داشت.