گروه های حقوق بشری اروپا را تشویق می کنند تا درباره توافق با آنکارا بازاندیشی کند. رهبران این مساله را جدی می دانند اما نگران نگرش اردوغان به حقوق بشر هستند.

استانبول، ترکیه – آنگلا مرکل و مقامات رده بالای اتحادیه اروپا روز شنبه برای دیدار پرمخاطره ای وارد ترکیه شدند که آنها را مجبور می کند تا بین راضی نگه داشتن ترکیه در قرارداد خطیر بر سر مهاجرین و موضعگیری در قبال ارزش های اروپایی، بندبازی دیپلماتیک کنند.
رئیس شورای اروپا، دونالد توسک، نایب رئیس کمیسیون اروپا، فرانس تیمرمانس و صدراعظم آلمان از یک اردوگاه پناهندگان در غازی آنتپ در مرز سوریه و ترکیه دیدار خواهند کرد.

آنها امیدوارند بتوانند شانس توافق ۶.۷ میلیارد دلاری برای بازگرداندن مهاجرین از سواحل یونان به ترکیه را بالا ببرند؛ توافقی که به کندی شروع شد و دغدغه های اخلاقی و قانونی زیادی را برانگیخت.

پس از آن که رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه، اخطار داد که اگر اتحادیه اروپا به مفاد توافق عمل نکند و به شهروندان ترکیه اجازه سفر بدون ویزا به آلمان را ندهد توافق مهار ورود مهاجرین با شکست روبرو خواهد شد، روابط دیپلماتیک این دو کشور رو به تیرگی نهاد.

اتحادیه اروپا وعده داده بود که اگر آنکارا به این توافق عمل کند، ماه بعد تایید ویزا را ارائه می کند، اما اروپایی ها از این می ترسند که با این درخواست شتابزده ترکیه، دغدغه های امنیتی نادیده گرفته شوند.

سینان اولگن، دانش پژوه مهمان در کارنگی اروپا، با اشاره به این که اتحادیه اروپا حمایت همه اعضای اتحادیه را کسب نکرده و ترکیه نیز هنوز همه معیارها را برآورده نساخته، به خبرگزاری فرانسه گفت «این سفر نقش مهمی در اجرای توافق ایفا می کند».

وی گفت رهبران از این دیدار استفاده خواهند کرد تا ببیند آیا با محدودساختن درخواست ترکیه به مقوله هایی مانند دانشجویان و تجار «آیا می توان بدون آسیب زدن به رابطه حسنه، مساله ویزا را به تعویق انداخته یا اصلاح کنند».

انتظار می رود رهبران اروپایی تا پیش از برگزاری کنفرانس مطبوعاتی مشترک با نخست وزیر ترکیه احمد داووداوغلو و رفتن پشت درهای بسته ی مذاکرات، با پناهندگان دیدار کرده و از یک مرکز نگهداری کودکان نیز بازدید کنند.
بسیاری در اروپا قویا می خواهند ببیند آیا این هیات نمایندگان علیه وضعیت وخیم حقوق موضعگیری می کند یا نه.

توسک روز جمعه با تاکید بر این که «آزادی های ما، از جمله آزادی بیان، جای هیچ چانه زنی سیاسی ای ندارد. رئیس جمهور اردوغان باید این پیام را بشنود»، فضای این دیدار را حساس تر ساخت.

نظرات وی در حالی منتشر شد که دانش پژوهان و روزنامه نگاران ترکی به جرم خیانت به حکومت، در استانبول دادگاهی شدند.

چنین مواردی زنگ خطری هستند برای محدودیت‌های روزافزون آزادی بیان در دولت اردوغان و فشار فزاینده بر مرکل تا از خود جرات بیش تری نشان دهد، به خصوص پس از آن که اجازه داد یک کمدین آلمانی به خاطر هجویه ای درباره اردوغان تعقیب قضایی شود.

کان دوندار، سردبیر یک روزنامه مخالف، که در نامه سرگشاده خود گفته بود آلمان «جانب اشتباه را گرفته» و پرسیده بود «آیا دوباره وانمود می کنید که هیچ سرکوبی در این جا وجود ندارد» روز جمعه مرکل را به شماتت گرفت.

مرکل گفته است که دیدار ترکیه، فرصتی برای محک زدن اجرای توافق مهاجرین و بحث کردن درباره قدم های بعدی خواهد بود و همچنین فرصتی خواهد بود برای ارزیابی شرایط واقعی کسانی از جنگ پنج ساله و ویرانگر سوریه گریخته اند.

جودیث ساندرلند، مدیر معاونت اجرایی دیده بان حقوق بشر اروپا روز شنبه گفت که این هیات نمایندگان به جای «گشت و گذار در یک اردوگاه تمیزکاری شده، باید به مرکز بازداشت مردمی بروند که با زور از یونان اخراج شدند. چنین دیداری باید آنها را وادارد که درباره توافق معیوب اروپا-ترکیه بازاندیشی کنند».

سازمان عفو بین الملل نیز روز جمعه هیات اروپایی را تشویق کرد تا «چشم شان را روی فهرست نقض حقوق بشر پناهندگان» در ترکیه نبندند، و ادعاهایی را تکرار کرد مبنی بر این که آن سازمان شلیک سربازان ترکی به سوری ها را مستند کرده است.

کمیسیون اروپا همچنین آنکارا را تشویق کرده است تا شرایط کسانی که از درگیری ها می گریزند را بهبود دهد.

اما توسک به منتقدان هشدار می دهد که به رغم این جنبه های منفی، هر جایگزینی برای این توافق مشکلدارتر خواهد بود، زیرا عدم موفقیت در رسیدگی به بحران پناهندگی «می تواند به وسوسه تهید اروپا منجر شود».