پس از آن که آژانس بین المللی انرژی اتمی اطمینان داد که گام های ضروری در نظارت بر نمونه برداری از نیروگاه هسته ای مشکوک برداشته شد، مقام رسمی رژیم ایران این ادعا را رد کرد.

مقام رسمی هسته ای ایران ادعای رئیس دیدبان هسته ای سازمان ملل در رعایت گام های ضروری نظارت بر نیروگاه نظامی پارچین دروغ خواند.

رضا نجفی، نماینده ایران در آژانس بین المللی انرژی هسته ای، اظهار داشت برخلاف گزارش رویترز از بیانیه یوکیا آمانو، رئیس آژانس، نمونه برداری در نیروگاه پارچین – که غرب مظنون به انجام آزمایشات هسته ای غیرقانونی در آن است – بدون نظارت بین المللی انجام شده.

نجفی به خبرگزاری فارس گفته است : «به هیچ یک از بازرسان آژانس اجازه نمونه برداری و یا نظارت بر نمونه برداری نداده ایم؛ خودمان نمونه برداری کرده ایم».

پیش از آن، روز دوشنبه، آمانو به خبرنگاران اظهار داشت «آژانس گام های ضروری برای نظارت بر فعالیت مکان مربوطه در نیروگاه پارچین برداشت. بنا به اسناد رسمی آژانس، نمونه برداری محیطی، از جمله این گام ها است».

این سخنان که در گزارش رویترز و دیگر سایت های خبری انتشار یافت، با دفاع آماندو از نقش ماموران ایرانی در جمع آوری نمونه از نیروگاه پارچین، که آژانس مدت هاست سعی در دسترسی به آن را دارد، همزمان شد.

استفاده از بازرسان ایرانی به جای بازرسان رسمی آژانس، بعضا ایجاد آشوب کرد، اما آمانو اطمینان داد «آژانس اعلام می کند به فرآیند تحقیق هیچ لطمه وارد نیامده است.».

در همین کنفرانس خبری، همراه با آمانو، معاون مدیر آژانس ژنرال ترو واریورانتا اظهار داشت فرآیند نمونه برداری در پارچین شامل نظارت دقیق و همزمان از طریق ویدئو و دوربین ثابت؛ رهگیری فرآیند با جی پی اس؛ تایید آژانس از مقصد نمونه ها؛ بازبینی همکاران اعلام نشده از فرآیند؛ خطرسنجی؛ و نظارت دقیق بر اجرای گام به گام تک تک مراحل. وی اظهار داشت «از روند نظارت اطمینان کامل داریم و نتایج به دست آمده تا کنون با سنجه های ما همخوان است».

نجفی بازدید روز یکشنبه آمانو از نیروگاه را نیز کم اهمیت جلوه داد. در این بازدید آمانو اظهار داشت اکنون قادر به دیدار از تاسیساتی است که پیش از این دسترسی آژانس به آن ممکن نبود. نجفی گفت «هیچ تجهیزاتی به همراه نداشتند، حتی تلفن موبایل، و بازدیدشان بیش از چند دقیقه به طول نینجامید،». و اضافه کرد دیدار آمانو برای این بود که «بداند هیچ فعالیت مشکوکی در نیروگاه صورت نمی گیرد و ادعاهای مربوط به پارچین همه دروغ است.»

آژانس مدت ها درپی بازدید از پارچین بود تا معلوم شود آیا درست است که محرک های انفجاری برای سلاح هسته ای در این نیروگاه تست می شود یا نه.

وی به خبرنگاران در وین اظهار داشت در حالی وارد ساختمان مزبور شده که آژانس با ماهواره مشاهده می کرده و علائم «بازسازی های اخیر» در آن مشهود بوده است.

به نظر می آید به ساختمانی اشاره می کند که گفته می شده تست های تسلیحاتی در آن انجام می شده. آژانس به کرات گفته است که بازسازی در محل و اطراف آن عملیات کاوش آژانس را با مشکل روبرو کند. وی این مورد را بار دیگر روز دوشنبه تکرار کرد.

بازدید یک روزۀ آمانو از ایران بخشی از ارزیابی است که در ماه دسامبر، و جزو توافق هسته ای با ایران که در ماه جولای میان ایران و شش قدرت جهان امضا شد، نهایی می شود و به حصول نتیجه قطعی در لغو تحریم ها کمک خواهد کرد.

قرار مبنی بر خود-بازرسی اولین بار در یک قرارداد محرمانه جانبی میان طرفین ذکر شده است. این سند را اسوشیتد پرس دیده است. در متن این قرارداد گفته شده است که کارشناسان ایرانی تحت نظارت ویدئو و دوربین ثابت، نمونه برداری محیطی را در محل نیروگاه انجام می دهند و برای کاوش به آژانس تحویل می دهند.

سخنگوی انرژی هسته ای ایران، بهروز کمالوندی، اظهار داشت کارشناسان آژانس در طول نمونه برداری حضور فیزیکی نداشتند.

به گفته کمالوندی «نمونه برداری های محیطی از بخش های مشخص در مجتمع پارچین» هفته پیش انجام شد.

کمالوندی با اشاره به کارمندان آژانس سازمان ملل، به سرویس خبری دولتی اظهار داشت «از سوی کارشناسان ایرانی انجام شد، بدون حضور بازرسان آژانس،».

واریورانتا اظهار داشت بیش از 40 مورد وجود دارد که کشور مورد بازرسی مجاز بوده مراحل نمونه برداری را خود انجام بدهد و این یک مرحله کوچک از یک روند بسیار سخت است که برای جلوگیری از تقلب طراحی شده است.

اما اتکای آژانس به خود-بازرسی ایران مورد انتقاد شدید قرار گرفت. اولی هینونن معاون پیشین دبیرکل آژانس ایران را به ویژه یک مورد بسیار حساس معرفی کرد، و اظهار داشت هیچ مورد دیگری را نمی شناسد که کشور مورد بازرسی مظنون به سعی در ساخت تسلیحات هسته ای باشد و مجاز باشد از کارشناسان خود برای انجام نمونه برداری محیطی استفاده کند.