ترامپ و کلینتون، نامزدهای احتمالی انتخابات ریاست جمهوری، نقل محافلی در جمهوری اسلامی پسا-انزوا شده اند.

تهران – ایرانیان، پس از دهه ها قطع ارتباط رسمی از «شیطان بزرگ»، این بار مبهوت انتخابات لجام گسیخته ایالات متحده شده و نگرانند زیرا احتمال می دهند ساکن بعدی کاخ سفید قادر به تاثیر مستقیم بر زندگی ایشان باشد.

نگرانی اصلی ایرانیان، به توافق سال گذشته که با قدرت های جهانی امضا کردند مربوط است، که این کشور را از انزوا خارج کرده و در ازای محدودساختن برنامه هسته ای ایران، تحریم های اقتصادی بسیاری را لغو کرده است. دونالد ترامپ، نامزد احتمالی جمهوری خواهان این توافق را به سختی مورد انتقاد قرار داده و گفته از نو مورد بررسی قرار خواهد داد.

ایران و امریکا روابط رسمی دیپلماتیک خویش را پس از انقلاب ایران و تسخیر سفارت ایالات متحده قطع کرده و تا کنون از سر نگرفته اند. اهمیت بالای انتخابات ریاست جمهوری ایالات متحده و توجه مجدد رسانه های دولتی ایران به خبرهای مربوط به غرب، این انتخابات را نقل آرایشگاه ها و اتاق های نشیمن و گوشه و کنار خیابان کرده است.

رضا پیلتن، مهندس برق که این انتخابات را دنبال می کند گفت «این انتخابات با این همه رجزخوانی مرا یاد مسابقات بوکس سنگین-وزن می اندازد».

گرچه تاکنون نظرسنجی درباره نگاه ایرانیان به انتخابات ریاست جمهوری ایالات متحده انجام نشده، اما می توان دلهره ایرانیان نسبت به ترامپ را حس کرد، گرچه برخی از ایرانیان نقدهای وی را عمدتا رجزخوانی می دانند. درباره هیلاری کلینتون، پیشتاز دمکرات ها، نیز نگرانی هایی وجود دارد؛ بسیاری از ایرانیان مواضع وی در مقام وزیر امور خارجه را نسبتا تندروانه تلقی می کنند.

تلویزیون ایران، که توجه اندکی به انتخابات پیشین ریاست جمهوری ایالات متحده نشان داد، امسال اما این انتخابات را به خاطر توافق هسته ای از نزدیک دنبال می کند. تمرکز اصلی تلویزیون ایران بر تاثیر بالقوه ای است که این انتخابات بر توافق هسته ای خواهد داشت.

تلویزیون ایران بر بخشی از نظرات برنی سندرز، نامزد دمکرات ها و سناتور ورمونت، انگشت می گذارد که به بی عدالتی های نژادی و نابرابری های اجتماعی در امریکا مربوط می شود. این رویکرد تلویزیون ایران با روایت آیت الله خامنه ای رهبر ایران همخوانی دارد که در ۲۰۱۱ پیش بینی کرد جنبش اشغال وال استریت «آنقدر رشد خواهد کرد که نظام سرمایه داری امریکا و غرب کاملا از زمین محو شوند» (نقل قول از وبسایت وی).

حسین پورابراهیمی، آرایشگر، در حین اصلاح موهای مشتری گفت به خاطر کینه ای که از ایالات متحده دارد، دل اش می خواهد ترامپ ببرد. پورابراهیمی با چهره ای خوشحال برآورد کرد که «وی [ترامپ] به حرف هیچکس گوش نمی دهد و حاضر نیست نظرش را تغییر دهد، و با این کارش امریکا را نابود می کند».

در میدان انقلاب ایران، که محبوب کتاب-دوست ها است، سالهاست که کتابی از ترامپ در دسترس قرار گرفته. تاجران تقصیر افت فروش را به گردن انتقاد ترامپ از توافق هسته ای می اندازند. نسخه هایی از کتاب «گزینه های دشوار» کلینتون نیز در معرض نمایش قرار گرفته است.
فیاض زاهد، تحلیلگر سیاسی مقیم تهران، اخطار می دهد که پیروزی ترامپ «فاجعه بار» خواهد بود و باعث تشجیع ملی گرایان در هر دو کشور خواهد شد.
فیاض به آریا (وبسایت محافظه کار خبری) گفت ایرانیان در انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۱۷ ایران «شاید به شخص نظامی و افراطی و تندرو تمایل پیدا کنند. چنین شخصی علیه رویکرد رئیس جمهور فعلی ایران حسن روحانی که نسبتا میانه-رو است و موفقیت توافق هسته ای را در کارنامه دولت خوبش دارد، عمل خواهد کرد».

علی خرم، نماینده پیشین ایران در سازمان ملل، مطلبی را در روزنامه اصلاح-طلب «اعتماد» منتشر کرد و نوشت ترامپ «آن نگاه مثبت و نیت خیری که باراک اوباما و جان کری وزیر امور خارجه ایالات متحده نسبت به ایران و توافق [هسته ای] دارند را نخواهد داشت».

اما دیگران، وضعیت پیچیده تری را به این انتخابات نسبت می دهند. ناصر هادیان، استاد روابط بین الملل در دانشگاه تهران، می گوید ترامپ پذیرفتنی تر از کلینتون خواهد بود.

هادیان در مصاحبه ای با روزنامه اصلاح-طلب شرق گفت «ترامپ به توافق وفادار خواهد ماند چون تاجر است و تاجرها هیچ قراردادی را به طور یکجانبه نقض نمی کنند». وی همچنین گفت ترامپ «فاقد مشروعیت بین المللی برای تحمیل تحریم ها علیه ایران یا برای نقض توافق است».

مرتضی عمانی، که همراه دو فرزند نوجوان اش در خیابان های تهران قدم می زد، پیش بینی می کند که ترامپ «همچنان شگفتی تولید» خواهد کرد و روابط با ایران را واقعا «بهتر از پیش» خواهد کرد؛ «او فقط برای جمع کردن آرا است که ایران را مورد انتقاد قرار می دهد».

مقامات ایرانی از ابراز نظر درباره این انتخابات خودداری کرده اند و همچنان موضع خود مبنی بر این که مخالفان توافق هسته ای تحت تاثیر دشمن دیرین اسرائیل هستند را حفظ کرده اند.

در این میان، ایران اقدام به آزمایش موشک های بالستیک کرده که مورد انتقاد ایالات متحده قرار گرفت، مدت کوتاهی ۱۰ ملوان امریکایی را بازداشت کرد و در ماه های گذشته مانورهای دریایی دیگری در خلیج فارس انجام داد که انتقاد امریکا را برانگیخت.

عامل اصلی سوظن مداوم محافل رسمی در ایران این است که واشینگتن هیچگاه نظام آخوندی ایران را کاملا نپذیرفته و همواره سعی می کند تا آن را با دمکراسی ای به سبک غربی جایگزین سازد.

طبق گزارش وبسایت رسمی سپاه پاسداران، آخوند علی سعیدی، یکی از رهبران تندروها، گفته «ایالات متحده زمین را قدم به قدم برای فروپاشی اتحاد شوری هموار کرد». سعیدی می گوید سیاست ایالات متحده هنوز هم «قصد سرنگونی جمهوری اسلامی را دارد»، گرچه ایالات متحده فعلا و به طور رسمی چنین موضعی ندارد.