گفته شد اردوغان بنا بر آن دارد تا در صورت سازش تاریخی این دو کشور، به آزادسازی اسرائیلی هایی که در غزه بازداشت اند، کمک کند. جزئیات توافق روز دوشنبه مطرح خواهد شد؛ هنگامی که آنکارا دعاوی حقوقی حمله مرگبار ۲۰۱۰ را فسخ کند، اسرائیل ۲۰میلیون دلار غرامت پرداخت می کند.

یک مقام اسرائیلی گفت اسرائیل و ترکیه روز جمعه بعد از سالها ارتباطات تلخ و بحث های طولانی در پی حمله مرگبار ۲۰۱۰ اسرائیل به ناوگان امداد ترکیه که قصد شکستن محاصره غزه را داشت، برای احیای روابط فی مابین به مناقشات پایان دادند.

این مقام ارشد اسرائیلی گفت روز دوشنبه جهت اعلام جزئیات این توافق تاریخی یک کنفرانس رسانه ای برگزار خواهد شد و روز سه شنبه نیز توافقنامه توسط طرفین به امضا می رسد.
طبق این تفاهم نامه، اسرائیل به شهروندان ترکیه که قربانی حادثه ماوی مرمره ۲۰۱۰ بوده اند، غرامتی ۲۰میلیون دلاری پرداخت می کند. همچنین ترکیه متعهد می شود تا به آزادسازی زندانیان و پیکر سربازان اسرائیلی در غزه، کمک کند.

این مقام اسرائیلی از رم که میزبان نشست روز جمعه مذاکره کنندگان برای نهایی کردن توافقنامه بود سخن می گفت؛‌ نخست وزیر بنیامین نتانیاهو روز جمعه به این شهر آمد تا با وزیر امور خارجه ایالات متحده جان کری درباره اقدامات صلح فلسطینی گفتگو کند.

این مقام اسرائیلی که مایل است ناشناس بماند، گفت رئیس جمهور ترکیه رجب طیب اردوغان در نامه ای ترکیه را به همکاری برای آزادسازی پیکر دو سرباز اسرائیلی که در نوار غزه و در اختیار حماس هستند و همچنین آزادی دو شهروند اسرائیلی که گزارش شده در نوار غزه تحت بازداشت هستند، متعهد می داند.
این مقام اسرائیلی گفت «ما از ترکیه خواستیم سندی را برای ما بفرستند که رئیس جمهور ترکیه در آن به نهادهای ذیربط ترکیه دستور می دهد برای حل مساله ربوده شدگان و مفقود شدگان اقدام کنند و اینک این سند را دریافت کرده ایم. این سند در دست ماست، این کاری است که ترکیه در حال حاضر مایل است انجام دهد».

خانواده های ستوان هادار گولدین و گروهبان آرون شاوول، که هر دو در جنگ ۲۰۱۴ در غزه کشته شدند، و نیز آوراهام آبرا منگیستو که در ۲۰۱۴ در نوار غزه ناپدید شد، از دولت خواستند تا موضوع بازگرداندن پیکر پسران شان نیز در این توافقنامه گنجانده شود. طبق گفته های مقامات، یک اسرائیلی دیگر نیز در غزه تحت بازداشت است.

این مقام اسرائیلی گفت دور گولد رئیس وزارت امور خارجه و همتای ترکیه ای وی این توافقنامه را روز سه شنبه امضا خواهند کرد.
شش سال پس از حمله اسرائیل به ناوگانی که قصد عبور از محاصره نوار غزه را داشت و منجر به درگیری و کشته شدن ۹ کوشنده ترکیه ای گردید (نفر دهم سالها بعد در اثر جراحات وارده درگذشت)، خبر احتمال توافق قریب الوقوع بین دو کشور مطرح شد.

تحلیلگران می گویند از آنجا که اسرائیل برای صادرات گاز خود به دنبال مشتری است و ترکیه (که عضو ناتو است) در صدد احیای قدرت و نفوذ منطقه ای خود برآمده، در ماه های اخیر هر دو طرف برای تکمیل این توافق فشار می آوردند.

ایالات متحده نیز که به دنبال همکار در مبارزه با داعش است، این دو کشور را که زمانی متحدان نزدیک منطقه و شرکای اقتصادی بودند، تحت فشار قرار داده تا اختلاف های خود را برطرف کنند.

طبق گزارش های رسانه ای و یک مقام اسرائیلی که نخواست نامش فاش شود، این توافقنامه پس از امضا می بایست روز چهارشنبه به تایید کابینه ارشد امنیتی اسرائیل برسد.
طبق گفته این مقام اسرائیلی، دو شرط اصلی ترکیه برای عادی سازی روابط (معذرت خواهی و پرداخت غرامت) پیشتر برآورده شده، و شرط سوم که از اسرائیل می خواهد تا به محاصره نوار غزه پایان دهد، مانع اصلی این توافق به شمار می رود.

در روزهای اخیر گزارش شده که این دو کشور در این زمینه به سازش دست یافته اند.

تحت شرایط این توافق، اسرائیل اجازه تکمیل بیمارستانی ضروری در غزه و همچنین ساخت یک نیروگاه جدید و تأسیسات آب شرب این منطقه را خواهد داد.

این گزارش ها می گویند کمک های ترکیه به غزه مستقیما به غزه ارسال نخواهد شد بلکه از طریق بندر اسرائیلی اشدود ارسال خواهد شد.

رسانه های عبری روز یکشنبه گزارش دادند که ترکیه همچنین متعهد شده است تا جنبش اسلامی حماس را از ارتکاب فعالیت علیه اسرائیل بازدارد.
رسانه ها می گویند حماس همچنان قادر خواهد بود تا اهداف دیپلماتیک اش را از طریق ترکیه پیگیری کند.

این مقام اسرائیلی گفت اسرائیل متعهد شده است ۲۰میلیون دلار غرامت به خانواده های قربانیان ترکیه ای پرداخت کند، و افزود که این مبلغ سه سال پیش به توافق دو کشور رسیده بود.

هرچند، وی گفت این مبلغ زمانی پرداخت خواهد شد که مجلس ترکیه قانونی برای لغو دعاوی حقوقی علیه شخصیت های ارتش اسرائیل و مرتبط با آن حمله مرگبار تصویب کند.

مذاکرات احیای روابط، که ماه ها جریان داشته، با تغییر لحن رئیس جمهور ترکیه رجب طیب اردوغان همراه بوده است.

اردوغان، مدافع سرسخت جنبش فلسطینی و حامی حماس، در ژوئیه ۲۰۱۴ اسرائیل را متهم کرد که با حمله به نوار غزه در تابستان آن سال، «روح هیتلر را زنده نگه می دارد».
وی همچنین اخیرا گفته بود که «ما و اسرائیل و فلسطینیان و منطقه، از عادی شدن روابط منافع زیادی می بریم».

اسرائیل به خاطر عدم پیشرفت در اقدامات عملی برای صلح با فلسطینیان شدیدا تحت فشار قرار گرفته و برای مقابله با چنین انتقاداتی، به دنبال ایجاد روابط با کشورهای منطقه است.

تحلیلگران می گویند، با برطرف شدن اعتراضات ترکیه، عادی سازی روابط همچنین می تواند فرصت هایی برای همکاری بیشتر بین ناتو و اسرائیل ایجاد کند.