در تحقیقاتی که از سوی رویترز انجام شده، معلوم شد ۷۰ وبسایت خبری در ۱۵ کشور، با بیش از یک میلیون پیرو آنلاین، سالها است در پخش اخبار و تبلیغات تهییجی به سود تهران می کوشند.

معلوم شده است واقعه ای که در ۲۰۱۶ روی داد و طی آن وزیر دفاع پاکستان اسرائیل را در پی انتشار اخباری که سپس ساختگی بودن آن افشا شد، اسرائيل را تهدید به حمله اتمی کرد، تنها یکی از کوچکترین موارد کارزار دروغ پراکنی ایران در جهان است که از شش سال پیش تا کنون فعال بوده و شامل دهها خروجی خبری و رسانه می شود.

بنا به تحقیقات گسترده رویترز که روز جمعه منتشر شد، در گستره یک کارزار وسیع و پیچیده آنلاین، بیش از ۷۰ وبسایت خبری در ۱۵ کشور جهان به پخش نااطلاعات و پبیشرد روایات در راستای منافع تهران بوده اند تا بر روند عقاید عمومی در سراسر جهان تاثیر بگذارند.

در نتیجه این تحقیقات، ارتباط مستقیم سایت های مزبور با ایران، اما نه خود دولت ایران، معلوم شد. رویترز اظهار داشت که «اینها شبیه به خروجی های خبری و رسانه ای معمولی اند، اما تنها در یکی دو تا از آنها نشانه هایی از پیوند با ایران آشکار می شود». «اینها به ۱۶ زبان گوناگون منتشر می شوند، از آذربایجانی تا اردو».

بنا به مقاله رویترز با تیتر «چگونه ایران در سراسر جهان خبرپراکنی می کند»، سایت های خبری و رسانه ای ایران که در این تحقیقات افشا شده اند، در ماه حدود بیش از نیم میلیون بازدید کننده دارند، و در حساب های کاربری شبکه های اجتماعی با بیش از یک میلیون پیرو جای دارند.

در این مقاله گفته شده است که تازه حالا روزنامه نگاران، کارشناسان امنیت سایبری، و کمپانی های شبکه های اجتماعی دارند ابعاد این کارزار ایرانی را کشف می کنند. در این گزارش شماری از سایت های خبری که گاه از ۲۰۱۲ به این سو فعال بوده اند، و مخاطبینی در سراسر خاورمیانه و آفریقای شمالی را با نااخبار تهییجی ایرانی و غالبا در کنار خبرهای واقعی، هدف گرفته اند، افشا شده اند.

تحقیقات رویترز نشان می دهد که خبرگزاری «طلوع دیگری از غرب»، که وزیر دفاع پاکستان را در ۲۰۱۶ فریب داد تا تهدیدی اتمی علیه پاکستان صادر کرد، در ارتباط با ایران است.

در آن زمان، خواجه محمد آصف وزیر دفاع در پاسخ به گزارشی دروغ که در وبسایت
مAWDnews.com منتشر شد مبنی بر این که موشه یعلون وزیر دفاع وقت اسرائيل تهدید کرده که در صورت اعزام لشکر به سوریه، علیه پاکستان از نیروی اتمی استفاده می کند، و وی گمان برده بود تهدیدی واقعی است، اسرائیل را تهدید به حمله اتمی کرد.


تصویر: موشک های روی تانک در نمایش دفاعی ای دی ای آ اس در کراچی پاکستان.
(Wiki Creative Commons/SyedNaqvi90)

مقاله آ دبیلو دی نیوز (طلوع دیگر غربی)، با این تیتر منتشر شده بود: «وزیر دفاع اسرائیل: اگر پاکستان به هر بهانه ای نیروی زمینی به سوریه بفرستد، آن کشور را با حمله اتمی نابود می کنیم».

در این مقاله، به دروغ از قول یعلون نقل شده بود: «تا جایی که به ما مربوط می شود، اگر، از بد حادثه، به سوریه وارد شوند، این یک تهدید به شمار می رود، و ما می دانیم چه باید بکنیم، ما با حمله اتمی نابودشان خواهیم کرد».


تصویر: محمد جواد ظریف وزیر خارجه ایران، چپ، حین بازدید از این کشور با همتای پاکستانی خود خواجه محمد آصف، پیش از ملاقات در اسلام آباد پاکستان دست می دهد، ۱۲ مارس ۲۰۱۸.
(Pakistan Press Information Department via AP)

وزیر پاکستانی توئیت کرد: «وزیر دفاع اسرائیل، به تصور نقش پاکستانی در سوریه علیه داعش، تهدید به تلافی اتمی کرد. اسرائیل فراموش کرده است که پاکستان نیز یک نیروی اتمی است».


تصویر: موشه یعلون وزیر دفاع حین بازدید از کمان ۲ ، که پرتابگر ضد موشک در پالماهیم در پایگاه نیروی هوایی اسرائيل است، ۲ مارس ۲۰۱۵. (Photo credit: Yossi Zeliger/Flash90)

وزارت دفاع اسرائیل به سرعت بیانیه ای منتشر نموده و تصریح کرد که خبر آ دبیلو دی نیوز (طلوع دیگر غربی) ساختگی بوده و آصف از سوی جمع مقامات پاکستانی به خاطر عکس العمل خود بر آن أساس، مورد انتقاد قرار گرفت.

آ دبیلو دی نیوز، (طلوع دیگر غربی)، مطالب خود را به زبان های انگلیسی، فرانسه، اسپانیایی، و آلمانی منتشر می کند. بنا به داده های آماری وبسایت، ماهانه ۱۲ هزار تن از این سایت دیدن می کنند.

رویترز گفته است که سیاستمداران بریتانیایی، اردنی، هندی، و هلندی و نیز کنشگران حقوق بشر، و یک آهنگساز هندی و یک ستاره رپ ژاپنی، یاوه های آ دبیلو دی نیوز، (طلوع دیگر غربی)، را در گذشته همرسانی کرده اند. در ۲۰۱۴، یائیر لاپید وزیر اقتصاد وقت، به مطلبی از آ دبیلو دی نیوز اشاره کرد که از زبان شاهزاده سعد الفیصل عباراتی ساختگی در حمایت از اسرائیل منتشر کرده بود.

عبارات الفیصل از سوی چندین خروجی رسانه ای در اسرائيل منتشر شدند، اما کارشناسان سیاسی منطقه در آن زمان در پاسخ به تایمز اسرائیل تصریح کردند که وزیر خارجه سعودی هرگز چنین سخنانی را به طور عمومی به زبان نیاورده است.

سایت ای دبیلو دی نیوز، به طور دائم گزارش های ساختگی در مورد اسرائیل و جهان اسلام منتشر می کند، از جمله گزارش هایی بر این مبنا که زمینه درگیری های اوکراین از سوی اسرائیل ایجاد شده و موساد با داعش در ارتباط نزدیک است.

رویتر گفته است که از طریق پیوندهای گوناگون با اتحاد بین المللی رسانه های مجازی (ای یو وی ام)، رد دهها سایت نااطلاعات را تا ایران گرفته است. در این گزارش گفته شده که برخی وبسایت ها داستان های خبری، ویدئو و کارتون هایی از مقر آی یو وی ام در تهران منتشر می کنند، و برخی دیگر دیگر اگرچه هیچ اشاره ای به این آژانس نمی کنند اما در شناسه ثبت آنلاین وبسایت، ‌اطلاعات تماس ای وی یو ام درج شده است.

ای یو وی ام در زمره هدف های خود، در وبسایت این آژانس نوشته است: «ایستادگی، با نهایت افتخار، در مقابل جبهه فعالیت های دولت های غربی و صیونیسم می ایستیم تا انحراف جنبش های مردمی در سراسر جهان اصلاح شود» و «توضیح اهمیت فلسطین و مساله قدس به مخاطبان اینترنتی». قدس نام عربی اورشلیم است.

بنا به این گزارش، اکثر سایت های مربوط به ای یو وی ام، خوانندگانی را در یمن هدف قرار می دهند، کشوری که ایران و عربستان سعودی به جنگ های نیابتی مشغول بوده اند. این سایت ها همچنین مخاطبانی در سوریه، مصر، پاکستان و افغانستان را هدف قرار می دهند.


تصویر: در عکسی از ۱۶ ژوئیه ۲۰۱۳، لوگوی مقر فیس بوک در منلو پارک کالیفرنیا مشاهده می شود.
(AP Photo/Ben Margot)

به گزارش رویترز، ایمیل هایی که به آدرس ای وی یو ام ارسال شده، برگشت خورده است، و تمام شماره تلفن هایی که این آژانس ارائه داده از سرویس خارج اند. دیگر خروجی های خبری که مطالب ای یو وی ام را منتشر می کنند نیز دارای آدرس ها و شماره تلفن های ساختگی اند.

رویترز گفت که در تحقیقات خود دریافته است که این سایت ها «مسلما حامی دولت ایران اند و در شیپور ضدیت با کشورهای مخالف تهران – به ویژه اسرائیل، عربستان سعودی و ایالات متحده می دمند».

رویترز اشاره کرد که «هویت و محل صاحبان پیشین شماری از این سایت در پیشینه ثبت اینترنتی آنها قابل مشاهده است: محل ۱۷ تا از ۷۱ سایت در گذشته در ایران یا تهران بوده، و یا یک شماره تلفن یا فکس ایرانی داشته اند. اما هویت صاحبان آنها مخفی است و قابل مشاهده نیست.

در ماه اکتبر، فیس بوک اعلام کرد حساب های کاربری که مربوط بوده اند به یک حرکت ایرانی با پیام هایی مملو از موضوعات مهاجرتی و نژادی به منظور نفوذ بر سیاست ایالات متحده و بریتانیا را پاک کرده است.

این شبکه اجتماعی نزدیک ۸۲ صفحه، گروه،‌و حساب کاربری که از ایران ایجاد شده و در نقض مقررات مربوط به رویکرد «غیر واقعی» بودند را شناسایی کرد. در ماه اوت، پاکسازی گسترده تری را صورت داد، و ۶۵۲ صفحه، گروه، و حساب کاربری مربوط به ایران و روسیه هر دو را حذف کرد. صفحه فیس بوکی آی یو وی ام در پاکسازی ماه اوت حذف شد.

علاوه بر فیس بوک، در ماه های اخیر، توئیتر، یو تیوب، اینستاگرام، و گوگل نیز حساب های کاربری که معلوم شده در جریان کارزاار نااطلاعات با رادیو تلویزیون جمهوری اسلامی مربوط می شوند و فعالیت شان دست کم به ژانویه ۲۰۱۷ بر می گردد را حذف کرده اند.