اودد رویوی از شورای یشا هشدار داد که در صورتی اسرائیل کرانه‌ی باختری را به انضمام درآورد، از اسرائیل خواهد خواست رابطه با فلسطینی‌ها را بهبود بخشند.

یکی از رهبران پروژه‌ی شهرک‌سازی روز دوشنبه علیه انضام کرانه‌ی باختری سخن گفت و هشدار داد که چنین اقدامی ممکن است به سیستم «آپارتاید» بینجامد.

اودد رویوی رئیس هیأت خارجی از شورای یشا که حامی شهرک‌سازی است، گفت «راه‌حل یک کشور برای دو ملت، پرسش‌های دشواری را مطرح می‌کند و ما می‌بایست آماده و علاقمند به پاسخگویی باشیم».

وی برنامه‌های حاشیه‌ای کنفرانس صلح هآرتص در تل‌آویو، به تایمز اسرائیل گفت «به نظر من در جهان امروز، سیستم آپارتاید جایی ندارد». «و اگر این [راه‌حل یک کشور برای دو ملت] به معنای حقوق برابر برای اعرابی که در میانه‌ [رود] اردن و دریای [مدیترانه] ساکن‌اند، باشد، می‌بایست به پیامدهای آن آگاه باشیم. مطمئن نیستم که آنها که خواهان و مروج راه‌حل یک کشور برای دو ملت‌اند چنین شرایط و شروطی را درک کنند».

موضع ریویوی، در هر حال، اگرچه تأیید راه‌حل دو کشور برای دو ملت نیست اما با مواضع بسیاری از اسرائیلی‌های حامی حق شهرک‌سازی که نه تنها با تأسیس کشور فلسطین مخالف‌اند بلکه خواهان شبه‌انضمام یا انضمام کامل کرانه‌ی باختری هستند، در تضاد است.

حامیان راه‌حل دو کشور برای دو ملت می‌گویند تا زمانی که اسرائیل کرانه‌ی باختری، که محل سکونت ۲ میلیون فلسطینی است را تحت کنترل دارد، نمی‌تواند هم دموکراتیک باقی بماند و هم یهودی. حامیان راه‌حل یک کشور برای دو ملت از سوی دیگر راه‌های گوناگونی را برای حل مشکل پیشنهاد کرده‌اند: برخی خواهان مهاجرت فلسطینیان به کشور سوم اند، و دیگران با شهروندی رسمی شماری یا همه‌ی فلسطینیان در اسرائیل موافق‌اند (که در این مورد مخالفان می‌گویند اکثریت یهودی اسرائیل را به اقلیت بدل خواهد کرد). و دیگرانی هستند که با اجازه‌ی اقامت دائم، که از شهروندی پایین‌تر است، موافقت دارند.

ریویوی که حدود ده سال شهردار افرات از کرانه‌ی باختری بوده است، به نظر می‌رسید موافق برقراری مقررات وضع موجود سیاسی بر منطقه همراه با تلاش‌های میدانی مردمی برای بهبود روابط میان اسرائیلی‌ها و فلسطینیان است. وی گفت امیدوار است اسرائيل و فلسطینیان شیوه‌ی همزیستی را پیش گیرند و اسرائیلی‌ها زبان عربی را بیاموزند.

وی دقایقی پس از پایان پانلی که در آن وی همراه با سیاستمدارانی از جناح چپ، میانه‌رو، و جناح راست از جمله بزالل اسموتریچ نماینده‌ی کنست، سخن می‌گفت، گفت «امیدوارم واقعیت و فضایی که ساخته خواهد شد، از جنسی باشد که بتوانیم به آنها حقوق برابر بدهیم. اما در این باره باید بیشتر بررسی کرد».

اسموتریچ که از قانونگزاران ملی‌گرای حزب خانه‌ی یهود است، در این کنفرانس سالانه با شور بسیار در حمایت از یک کشور برای دو ملت سخن گفت.

ریویوی گفت در طول ده‌ها سال، مناقشات اسرائيلی و فلسطینیان حول دو پرسش چرخیده است: «حق تملک کدام یک از دو جانب از نقطه‌نظر حقوقی، تاریخی، مذهبی، سیاسی معتبرتر است؟ و کدام راه‌حل را پیش بگیریم – راه‌حل یک کشور برای دو ملت یا دو کشور برای دو ملت؟» «و در همین حال افراد عادی از وضعیت موجود در رنج‌اند و از حیاتی شایسته‌ی انسان برخوردار نیستند».

وی تأکید کرد که هم اسرائیلی‌ها و هم فلسطینی‌ها از وضعیت موجود آسیب می‌بینند و به همین خاطر خواهان آن بود که شرایط زندگی همه‌ی ساکنان کرانه‌ی باختری بهبود یابد».

وی گفت «بحث در مورد راه‌حل یک کشور برای دو ملت و دو کشور برای دو ملت کار آسانی است» در حالیکه کلید یک توافق نهایی همکاری در مسائل اساسی مشترک نظیر آب و زیرساخت‌های اجتماعی است. «اما در حال حاضر رهبران ما، ایجاد افتراق می‌کنند و به جای نزدیک کردن مردم به یکدیگر، بیشتر ایجاد نفرت می‌کنند».

با اعلام این که وی طرحی برای صلح، که پاسخی به تمام سوال‌ها باشد، ریویوی گفت در افرات وی تمرکز خود را بر ایجاد روابط بهتر با همسایگان فلسطینی نهاده است.

پس از خاتمه‌ی پانل، ریویوی از یک خاطره‌ی اخیر حرف زد که طی آن کودکی که در حال یادگیری زبان عربی است با هیجان به معلم‌اش درباره‌ی گفتگوی دو فلسطینی در فروشگاه گفته است.

وی گفت «معلم خودکار و کاغذ برداشته تا اطلاعاتی را که تصور می‌کرده اخبار محرمانه‌ی امنیتی است را یادداشت کند». «و دانش آموز به او می‌گوید که دو کارگر فروشگاه گفته‌اند که گوجه‌فرنگی‌های امروز خیلی قرمز‌ند. یعنی ما به این درجه از هراس رسیده‌ایم و می‌بایست این هراس را کنار بگذاریم. اگر موفق شدیم، همه کار می‌توانیم بکنیم.».