وزیر خارجه که دو هفته به اتمام دوره‌ی وزارت‌اش مانده، دولت ترامپ را ماهرانه ترغیب کرد تا توافق هسته‌ای را نگه داشته و به دنبال صلح اسرائیلی-فلسطینی باشد.

واشینگتن – جان کری که آماده‌ی ختم دوره‌ی خدمت خود در وزارت امور خارجه‌ی ایالات متحده می‌شود، روز پنج‌شنبه با صدور یک نامه‌ی خداحافظی، بر دو ابتکار عمده‌ی خویش در مقام دیپلمات ارشد آمریکا تأکید کرد: دنبال‌کردن صلح میان اسرائیل و فلسطینیان، و توافق هسته‌ای ایران.

با این که کم‌تر از دو هفته به پایان‌ خدمت وی در این وزارت‌خانه باقی مانده، کری با انتشار یک نامه‌ی ۲۱صفحه‌ای، اقدامات خویش در طی چهار سال گذشته را جمع‌بندی کرد و اولویت‌هایی را به جانشین بعدی خود پیشنهاد داد.

گرچه کری در این نامه به رئیس‌جمهور منتخب دونالد ترامپ یا نامزد وی در وزارت خارجه (رکس تیلرسن، مدیرعامل اکسان‌موبیل) اشاره نکرد، اما قسمت اعظم این نامه را به موضوعاتی اختصاص داد که وی در طول وزارت روی آن‌ها کار کرده اما رئیس‌جمهور منتخب به واژگونی آن وعده داده است.

کمی پس از آن‌که ایالات متحده از وتوی قطعنامه‌ی شورای امنیت سازمان ملل که شهرک‌سازی‌های اسرائیل را محکوم می‌کند، خودداری کرد و هم‌چنین پس از آن‌که کری طی یک سخنرانی از شهرک‌سازی‌ها انتقاد کرد و آن را مانع اصلی صلح دانست، این نامزد پیشین دمکرات در صدد برآمد تا افسوس دولت اوباما از ناکامی در دست‌یابی به توافق جامع بین اسرائیل و فلسطینیان را تصریح کند.

وی تأکید داشت این ناکامی به خاطر بی‌علاقگی رهبران اسرائیلی و فلسطینی به اتخاذ تصمیمات قاطعانه در رابطه با صلح بود.

وی گفت «در طول دوره‌ی وزارت‌ من، سخت تلاش کردیم تا مذاکرات بین طرفین را از سر گیریم تا ببینیم آیا حقیقتا امکان پیشرفت [در این زمینه] وجود دارد یا نه. متأسفانه، طرفین به اتخاذ تصمیمات دشواری که برای پیشبرد مذاکرات ضروری می‌باشد، تمایلی نداشتند».

کری در این نامه به قطعنامه‌ی ۲۳۳۴ شورای امنیت سازمان ملل یا شهرک‌سازی‌ها اشاره‌ای نمی‌کند. با این همه، تأکید می‌کند که «ما در طول این سال‌ها همواره در قبال قطعنامه‌های مغرضانه‌ی سازمان ملل و دیگر اجلاس‌های چندجانبه از اسرائیل دفاع کرده‌ایم».

کری با اشاره به چهارچوب زمانی نه‌ماهه‌ی خود برای ایجاد توافق نهایی، گفت دولت اوباما در این مدت تلاش داشته تضمین کند که در خلال بن‌بست فعلی مذاکرات، از چهارچوب راه‌حل دو-کشور برای دو ملت چشم‌پوشی نشود.

وی گفت «ما همواره از طرفین خواسته‌ایم تا در سیاست‌ها و اقدامات خود به راه‌حل دو-کشور برای دو ملت تعهدی خالصانه از خود نشان دهند و شرایط از سر گیری مذاکرات موفق را فراهم کنند».
وی گفت ایالات متحده هم‌چنان «به تحقق راه‌حل دو-کشور برای دو ملت متعهد مانده: به همزیستی أمن و دمکراتیک کشور یهودی اسرائیل در کنار کشور همسایه و مستقل و کارآمد فلسطین».

پس از خودداری ایالات متحده از وتوی قطعنامه‌ی شورای امنیت که شهرک‌سازی‌های اسرائیل را غیرقانونی اعلام می‌دارد، ترامپ اشاره کرد که سیاست دولت وی در قبال اسرائیل، شدیدا با سیاست دولت اوباما متفاوت خواهد بود.

ترامپ با اشاره به تاریخ مراسم تحلیف خویش، در توئیتر نوشت «در مورد سازمان ملل اما پس از ۲۰ ژانویه وضعیت فرق خواهد کرد». وی در توئیت بعدی خود به اسرائیل گفت «قوی بمان».
کری در بخش جداگانه‌ای از نامه‌ی خویش، توانایی دولت اوباما در اداره‌ی روابط دوجانبه‌ی ایالات متحده و اسرائیل را مهم دانست و گفت «روابط امنیتی [بین این دو کشور] قوی‌تر از همیشه بوده است».

وی حمایت مالی ایالات متحده از سامانه‌ی رهگیری موشکی اسرائیل (گنبد آهنین) و ۳۸ میلیارد دلار کمک دفاعی ۱۰ساله‌ی ایالات متحده به این کشور را برای نمونه ذکر کرد.

کری هم‌چنین بخشی از این نامه را به توافق هسته‌ای اختصاص داد؛ توافق برجسته‌ای که وی در ژوئیه‌ی ۲۰۱۵ با قدرت‌های جهانی مورد مذاکره قرار داد.

وی گفت تهران پیش از امضای این توافق، ۹۰ روز با توانایی ساخت سلاح هسته‌ای فاصله داشت اما برجام آن را یک سال عقب انداخت و ذخیره‌ی اورانیوم غنی‌شده‌ی این کشور را ۹۸درصد کاهش داد و برای ارزیابی رعایت ایران از این توافق تمهیداتی جهت شفاف‌سازی تعبیه کرد.

در حالی که کری قویا بر اثربخشی برجام تأکید کرد، هم‌چنین از دولت آینده‌ی ایالات متحده خواست تا با دیگر رفتارهای مسأله‌دار ایران برخوردی قاطعانه داشته باشد. وی گفت «ما باید تا زمانی که برنامه‌ی موشکی ایران، حمایت این کشور از تروریسم، بی‌اعتنایی آن به حقوق بشر، و مداخلاتی که ثبات همسایگان را به خطر می‌اندازد، فشار بر این کشور را ادامه داده و آن را وادار به عقب‌نشینی کنیم».