در اولین سفر برون‌مرزی، دونالد ترامپ رئیس جمهور ایالات متحده روز شنبه با عربستان سعودی قراردادی امضا کرد به مبلغ ۱۱۰ بیلیون دلار برای فروش تسلیحات، و کاخ سفید می‌گوید بزرگترین قرارداد تاریخ آمریکا است.

ابعاد کامل این قرارداد را هنوز نمی‌توان به آسانی تعیین کرد، زیرا جزئیات آن هنوز علنی نشده است. با این‌حال وزارت خارجه‌ی ایالات متحده ابراز داشت این قرارداد شامل سامانه‌ی دفاع هوایی پیشرفته، کشتی، هلیکوپتر، سیستم‌های هوایی گردآوری اطلاعات، تانک، زرادخانه و سامانه‌های امنیت اینترنتی است.

یک مقام کاخ سفید گفت «این بسته‌ی تجهیزات دفاعی و خدماتی امنیت درازمدت عربستان سعودی و منطقه‌ی خلیج را در مقابل تهدیدهای ایران حفظ می‌کند».

این مقام همچنین گفت «همچنین، این قرارداد «توانایی کمک به عملیات ضدتروریسم در سراسر منطقه را داراست و از باری که برای این عملیات بر دوش ارتش ایالات متحده است می‌کاهد».

فراتر از گونه‌های عمومی تسلیحات و سامانه‌هایی که در این معامله به فروش خواهد رسید، بسیاری از جزئیات قرارداد هنوز علنی نشده است. با این‌حال، انتقال مقادیر عظیمی از فناوری نظامی پیشرفته در منطقه می‌بایست موجبات نگرانی اسرائیل، و در نتیجه ایالات متحده را فراهم کند زیرا متعهد شده است که «برتری کیفی نظامی» کشور یهود – برتری نظامی به کشورهای مجاور آن در خاورمیانه – را طبق قوانین ایالات متحده حفظ کند».

با این وجود، به نظر نمی‌رسد مقامات اسرائیلی دغدغه‌ی چندانی نشان دهند، چه رسد به نگرانی از نوع شدید آن.

نمایندگان کنست اندکی غر زده‌اند، اما به نسبت شدت چندانی نداشته است.

تاکنون شدیدترین انتقاد از سوی وزیر انرژی لیکود، یووال اشتاینیتز مطرح شده، که روز یکشنبه اشاره نمود «عربستان سعودی کشور متخاصم است» و قرارداد تسلیحاتی «قطعا توازن توانایی‌های ما را بر هم خواهد زد».

ایوب کارا، وزیر، در بیانیه‌ای گفت که علیرغم بهبود روابط میان کشورهای سنی نظیر عربستان سعودی، همچنان «این خطری برای برتری نظامی اسرائیل به شمار می‌رود».

کارا همچنین گفت که وی این مسأله را در جلسات آینده‌ی کابینه با بنیامین نتانیاهو نخست وزیر در میان خواهد گذاشت.

اشتاینیتز و نیز وزیر اطلاعات ایسرائيل کاتز و نماینده‌ی لیکود آوی دیختر نیز بر نیاز به حفظ «برتری کیفی نظامی» اسرائیل تأکید نمودند.

اما کاتز که از اعضای کابینه‌ی امنیت است، نگرانی خود در خصوص حفظ برتری کیفی نظامی اسرائيل در لفافه‌ی تقدیر از بازدید ترامپ از منطقه بیان کرد که به گفته‌ی وی «فرصتی است برای پیشبرد امنیت منطقه و همکاری‌های اقتصادی که زمینه‌ساز صلح در منطقه خواهد بود».

حفظ برتری

نیاز به حفظ «برتری کیفی نظامی» و کیو‌.ام.ای، به طور کل به این معناست که این گونه معاملات معمولا ماه‌ها طول می‌کشد تا آماده شود. یا اسرائیل می‌بایست برای حفظ برتری خود، با توجه به این قرارداد، چاره‌اندیشی کند، یا ایالات متحده می‌بایست به اسرائیل تسلیحاتی را بدهد که همچنان برتری آن حفظ شده باشد.

پنتاگون اول با وزارت دفاع اسرائيل گفتگو می‌کند. سپس نتیجه‌ی این مذاکرات به کنگره‌ی ایالات متحده تسلیم می‌شود تا تأیید دوم را بگیرد، و در این مرحله اسرائیل می‌تواند درخواست تغییراتی را بدهد.

بنا به نظر جاشوآ تیتلبام، پروفسور تاریخ مدرن خاورمیانه در دانشکده‌ی مطالعات خاورمیانه‌ی دانشگاه بار ایلان، حدی از «چانه‌زنی» در این معاملات موجود است.

به گفته‌ی تیتلبام، در گذشته، اسرائیل دلیلی برای گلایه در خصوص معامله‌ی عظیم تسلیحاتی با عربستان سعودی و کشورهای خلیج نداشت. اگر اورشلیم با بخشی از یک قرارداد مشکل می‌داشت، آن را مطرح می‌کرد.

اما این‌بار، روشن نیست این مذاکرات چگونه صورت گرفت تا راه برای معامله‌ی روز یکشنبه هموار باشد.

پیش از این قرارداد، بزرگترین معامله‌ی تسلیحاتی ایالات متحده با عربستان سهودی در ۲۰۱۰ امضا شد و مبلغ آن ۶۰ بیلیون دلار بود.

آن قرارداد، بنا به گفته‌ی کسی که در جریان معامله بود، و به شرط محفوظ ماندن نام خود سخن گفت، در طول یک سال نهایی شد.

قراردادی که روز شنبه منعقد شد، که تقریبا دو برابر قرارداد ۲۰۱۰ است، در مدتی کمتر از شش ماه بسته شده زیرا ترامپ تنها چهار ماه است که به قدرت رسیده است.

علاوه بر آن، بسیاری از مناصب درون پنتاگون که می‌بایست در مذاکرات با اسرائیل دخیل باشند هنوز از سوی دولت ترامپ منصوب نشده‌اند.

آموس گیلعاد، از اسرائیل، که رئیس سابق اداره‌ی امور سیاسی نظامی وزارت دفاع است، و مسؤولیت مذاکرات را در قرارداد ۲۰۱۰ به عهده داشته است، اندکی پس از به قدرت رسیدن ترامپ از شغل خود کناره گرفت و در جای خود یک تازه‌وارد را گذاشت که پیش از این در موساد اشتغال داشته است.

وزارت دفاع به درخواست تایمز اسرائیل برای اظهارنظر در خصوص این که آیا می‌تواند از این قرارداد ابراز نگرانی کند یا خیر، پاسخ نداد.

گیلعاد، که تلفنی با تایمز اسرائیل گفتگو کرد، توضیح ساده‌ای داد: «ترامپ همه‌ی کارها را سریع انجام می‌دهد. بیشتر از این چیزی نمی‌توانم بگویم».

(گیلعاد گفت نمی‌تواند بگوید که آیا در مذاکرات مربوط به قرارداد جاری ایالات متحده و سعودی نقشی داشته است یا خیر).

ضرری ندارد، شاید سودی داشته باشد

با وجود شتاب زیاد [در عقد قرارداد]، و با وجود ابعاد بی‌سابقه‌ی آن، قرارداد شنبه به جز ابراز نگرانی‌های مختصر اشتاینیتز و کارا، مخالفت‌های دیگری به خود ندید. اکثریت آن را بی‌خطر و حتی بالقوه سودمند تعریف کرده‌اند.

گیلعاد گفت «چه ضرری؟ فعلا که میان ایالات متحده و جهان عرب، علیه ایران اتحاد بوجود آمده».

کشورهایی که از ایالات متحده تسلیحات دریافت می‌کنند «آنهایی نیستند که امنیت ما را به خطر بیندازند».

بنا به نظر یاکوب آمیدرور، مشاور پیشین امنیت ملی نخست وزیر، اسرائیل دلیلی برای نگرانی در مورد قرارداد عظیم تسلیحاتی سعودی و ایالات متحده ندارد، و می‌گوید اولین بار نیست که واشنگتن به ریاض سامانه‌های تسلیحاتی پیشرفته می‌دهد.

گیلعاد نیز به قرارداد تسلیحاتی ۲۰۱۱ اشاره کرد که طبق آن دولت اوباما به سعودی «۱۵۴ هواپیما داد، که بسیار خطرناک‌تر است».

آمیدرور گفت، این قرارداد در نهایت می‌تواند زمینه‌ را برای همکاری‌های آتی اسرائیل و اعراب هموار کند.

آمیدرور گفت «[این قرارداد] توازن [قدرت] در خاورمیانه را به هم نمی‌زند».

متن کامل را در لینک زیر مطالعه کنید

http://www.timesofisrael.com/how-can-it-hurt-why-israel-says-its-not-worried-by-trumps-huge-saudi-arms-deal/