فرانسیس با یادآوری خاطره‌ی دیدار از آشویتس، گفت کشورها مسؤولیت دارند با یهودی‌ستیزی بجنگند، و علیه زدودن خاطره‌ی نسل‌کشی یهودیان اروپایی‌ هشدار داد.

پاپ فرانسیس گفت کشورها مسؤولیت دارند با یهودی‌ستیزی و «ویروسی بی‌اعتنایی» که خطر زدودن خاطره‌ی هولوکاست را به همراه دارد، بجنگند.

سخنان فرانسیس در کنفرانسی بین‌المللی در روز دوشنبه، زمانی اعلام شد که کشور لهستان که اکثریت مردم آن کاتولیک رومی هستند قانونی را تصویب می‌کنند که اشاره به مشارکت لهستان در جنایات هولوکاست و نیز بکار بردن عبارت «اردوگاه مرگ لهستان» غیرقانونی می‌کند.

لایحه‌ی مزبور آتش اعتراض‌ را در اسرائیل دامن زد، و بنیامین نتانیاهو نخست وزیر در گفتگوی تلفنی روز یکشنبه با همتای لهستانی خود، ماتیوز موراویکی، به این اقدام معترض شد.

نتانیاهو قانون مزبور را با عبارات «تحریف واقعیت، بازنویسی تاریخ، و انکار هولوکاست» مفتضح نمود.

فرانسیس به این مجادله اشاره نکرد، اما با یادآوری بازدید خود از اردوگاه مرگ نازی‌ها، آشویتس- بیرکن در ۲۰۱۶، گفت حجم «فریاد کر کننده‌ی سکوت» را به خاطر می‌آورد که جا تنها برای اشک، دعا، و طلب بخشودگی باز گذاشته بوده است.

وی مسیحیان و یهودیان را فراخواند تا از هولوکاست «خاطره‌ای مشترک» بسازند، و گفت «مسؤولیت ماست که این خاطره را با شیوه‌ای شایسته به نسل بعد بسپاریم».

بیانیه‌ی یکشنبه‌ی دفتر نتانیاهو حاکی است موراویکی «با انجام مذاکره‌ای فوری میان کارکنان دو کشور برای تلاش به دستیابی درکی مشترک از این قانون» موافقت کرده است.

صبح آن روز، وزیر خارجه معاون سفیر لهستان را برای شنیدن ابراز مخالفت اسرائیل با لایحه احضار کرده و گفته بود خواستار آن است که پیش‌نویس تا پیش از تأیید نهایی، اصلاح شود.

در این بیانیه آمده است که «این بیانیه به تداوم افشای حقیقت تاریخی کمکی نمی‌کند و ممکن است مانع آزادی پژوهش شود».

این لایحه که از صحن کوچک پارلمان لهستان تصویب شده، می‌بایست به تأیید سنا و رئیس جمهور لهستان برسد. با این حال، این گامی چشمگیر از سوی دولت ملی‌گرا است تا موضع رسمی خود بر این مبنا که لهستانی‌ها در طول جنگ فقط قهرمانی کرده‌اند را تثبیت نماید.

تاریخ‌شناسان می‌گویند بسیاری از لهستانی‌ها با نازی‌ها همکاری کرده‌ و مرتکب جنایات هولناک شده‌اند.