تنها چند روز پیش از آن‌که دوران‌ ترامپ آغاز شود، اوباما تلاش کرد به حامیان ترسیده‌ی خود انگیزه‌ و اطمینان ببخشد.

واشنگتن – باراک اوباما رئیس جمهور ایالات متحده در سخنرانی خداحافظی خود، پنجشنبه شب، فرصت را غنیمت شمرد تا از میراثی که بجای گذاشته دفاع کند و کوشید تا کشور دوپاره‌شده را متحد کند. با نگاهی به هشت سال حکومت خود در واشنگتن، قرارداد هسته‌ای با ایران را از دستاوردهای بنیادین دولت خود به شمار آورد، اما به تلاش‌های خود در دستیابی راه صلح اسرائیل و فلسطینیان اشاره نکرد.

برخلاف سنت معمول رؤسای جمهور، اوباما سخنرانی خداحافظی خود خطاب به ملت را به جای اتاق بیضی کاخ سفید، از شیکاگو، شهری که به عنوان شهر خود برگزیده و همسر خود را اولین بار آنجا ملاقات کرده و حیات سیاسی خود را در آنجا آغاز کرده، ایراد کرد.

ده روز مانده به ترک ریاست جمهوری، و وانهادن حکومت به دونالد ترامپ رئیس جمهور منتخب، اوباما کوشید خوش‌بینی حامیان خویش و شهروندان آمریکا به توانایی خود در حراست از ساختار دموکراتیک آمریکا را انگیخته و مطمئن سازد.

رئیس جمهور به تکرار به دستاورد ویژه‌ی دوران هشت ساله‌ی حکومت خود که گفت امضای او را بر خود دارد، اشاره کرد تا پیامی را منتقل کند مبنی بر این که مردم آمریکا قادرند حتی در دشوارترین شرایط و موقعیت‌ها آینده‌ی بهتری برای خود رقم زنند.

یکی از مثال‌های او برای انتقال این پیام، شیوه‌ای بود که دولت وی سیاست را، آنگونه که در قرارداد با تهران به‌کار گرفته شد، به‌کار گرفت.

اوباما گفت «اگر به شما گفته بودم که فصل تازه‌ای در روابط ما با کوبا باز خواهد شد، برنامه‌ی تسلیحات اتمی ایران، بدون شیلک یک گلوله، متوقف خواهد شد، و ذهنیت یازده سپتامبر از دور خارج خواهد شد… اگر به شما گفته بودم که قانون برابری ازدواج را تصویب خواهیم کرد، و برای ۲۰ میلیون نفر دیگر از شهروندان خود حق دسترسی به بیمه‌ی درمانی ایجاد خواهیم کرد، ممکن بود بگویید زیادی بلندپروازی می‌کنیم». و در ادامه گفت «اما این همان کاری است که ما کردیم. که شما کردید. تغییر، شما بودید».

در این سخنرانی هیچ اشاره‌ای به تلاش‌های گسترده‌ی رئیس جمهور برای دستیابی به قرارداد جامعه دو کشور برای دو ملت میان اسرائیل و فلسطینیان، که از اهم سیاست‌های خارجی دولت وی در شروع حکومت وی بود، نکرد.

در شروع حکومت خود، اوباما سناتور سابق نیویورک جرج میچل را به عنوان فرستاده‌ی ویژه‌ی صلح خاورمیانه انتخاب کرد تا مذاکرات را شروع کند و در دوره‌ی دوم حکومت خود وزیر خارجه جان کری را مأمور پروژه‌ی نه‌ماهه‌ی مذاکرات متمرکز برای دستیابی به مراحل نهایی قرارداد کرد. هر دو بار تلاش‌ها با شکست مواجه شدند.

سخنرانی خداحافظی رئیس جمهور دو هفته پس از آن ایراد شد که ایالات متحده به شورای امنیت سازمان ملل متحد اجازه داد قطعنامه‌ای صادر کند که شهرک‌سازی اسرائیل را به عنوان اقدام غیرقانونی محکوم می‌کند. این قطعنامه با خشم بنیامین نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل که رابطه‌ای آشفته‌ با اوباما داشته است، روبرو شد.