وزیر خارجه آمریکا گفت رئیس جمهور ایالات متحده «با احتیاط بسیار» عامل را از هر جانب می‌سنجد، از جمله این که آیا اسرائیل آن را مفید ارزیابی می‌کند یا نه.

واشنگتن – اسوشیتدپرس – وزیر خارجه، رکس تیلرسون گفت رئیس جمهور ایالات متحده دونالد ترامپ در حال بررسی است که ببیند آیا انتقال سفارت ایالات متحده در اسرائیل، به اورشلیم، به سود یا به زیان قطعیت بخشیدن به روند صلح میان اسرائیل و فلسطینیان است، و چارچوب تصمیم‌گیری ترامپ در موردی که احتمال انعکاس‌ آن در سراسر خاورمیانه می‌رود را آشکار نمود.

از زمان رسیدن به قدرت، ترامپ از وعده‌ی انتخاباتی خود مبنی بر انتقال سفارت به عنوان اقدامی در جلب نظر اسرائيل، عقب نشینی کرده و گفته است که وی همچنان مشغول بررسی مسأله است. اما تیلرسون برخورد ترامپ را مستقیما به انگیزه‌ی وی در میانجیگری صلح مربوط می‌‌داند.

تیلرسون در مصاحبه‌ای که روز یکشنبه از برنامه‌ی «دیدار با رسانه» کانال ان‌بی‌سی پخش شد، گفت: رئیس جمهور با احتیاط بسیار عمل می‌کند تا بفهمد چنین تصمیمی بر روند صلح چه تأثیری خواهد گذاشت». وی گفت تصمیم ترامپ بر اساس نقطه‌نظرات تمام جوانب درگیر خواهد بود، «به ویژه، این مورد که «آیا اسرائیل این اقدام را به سود صلح می‌داند یا انحراف از تمرکز بر صلح».

تصیم ترامپ هم‌اکنون که رئیس جمهور برای سفر خارجی خود در روز جمعه آماده می‌شود، زیر ذره‌بین است. پس از توقفی در عربستان سعودی، ترامپ در دنباله‌ی قصد قطعی خویش به میانجیگری صلح که از عهده‌ی پیشینان وی برنیامد، از اسرائیل و قلمرو فلسطینیان هردو، دیدار خواهد کرد.

موقعیت اورشلیم یکی از حساس‌ترین موضوعات منازعه است، و هر جانب ادعای مالکیت بر آن را دارند. اسرائيل در ۱۹۶۷ اورشلیم را که متعلق به اردن بود، تصرف کرد اما این اقدام از سوی جامعه‌ی جهانی تأیید نشد – اکنون فلسطینیان اورشلیم را پایتخت کشور آتی خود می‌دانند.

رؤسای جمهور هر دو حزب ایالات متحده بارها قانونی از قوانین آمریکا مبنی بر انتقال سفارت به اورشلیم است را به تعویق انداخته‌اند. مهلت آخرین حکم تعویق که از سوی باراک اوباما رئیس جمهور پیشین ایالات متحده امضا شد، در یکم ماه ژوئن به پایان می‌رسد. انتظار می‌رود که ترامپ نیز تا زمانی که بررسی‌های وی به انجام نرسیده، برگه‌ی تعویق شش‌ماهه‌ای پیش از به پایان رسیدن مهلت زمانی امضا کند.

نشانه‌ی دیگری از این که ترامپ با احتیاط مسأله را ارزیابی می‌کند این است که سفیر وی در اسرائیل، دیوید فریدمن ترجیح داده است در سفارت مستقر در تل‌آویو کار کند، نه در کنسولگری مستقر در اورشلیم که بسیاری وی را به انجام‌اش تشویق کردند. فریدمن که خود صاحب آپارتمانی در اورشلیم است، بنا به سنت می‌بایست در اقامتگاه رسمی سفیر در حرزیلیا در حومه‌ی تل‌آویو اقامت داشته باشد.

فلسطینیان مدعی‌اند که انتقال سفارت منجر به پیشداوری نسبت به یکی از مسأله‌ها‌ی بسیار حساس مورد منازعه خواهد شد و موقعیت میانجیگری ایالات متحده را تحت الشعاع قرار خواهد داد. نشانه‌هایی در دست است که دولت اسرائیل اگرچه در ظاهر از انتقال سفارت حمایت می‌کند اما به طور محرمانه ابراز نگرانی کرده است که چنین اقدامی آتش اختلافات سیاسی و امنیتی را دامن خواهد زد.

در این مصاحبه، تیلرسون نظراتی مبنی بر این که ایالات متحده می‌بایست در ابتدا مساله‌ی مداخله‌ی روسیه در انتخابات ایالات متحده را با قاطعیت حل کند، پس از آن در خصوص بهبود روابط با مسکو اقدام کند را بی‌اهمیت وانمود نمود. اگرچه تیلرسون گفت که وی اسناد مربوط به روسیه را دیده است و باور دارد که شکی نیست که روسیه مداخله کرده است، اما اضافه کرد که «این مساله فقط بخشی جزئی از دامنه‌ی گسترده‌ی روابط ایالات متحده با روسیه است که می‌بایست به آن پرداخته شود».

وی گفت چشم‌اندازی که تصور دارد می‌شود روابط با روسیه را «به حال اول برگرداند» – که اوباما و پرزیدنت جرج بوش بود این راه را رفتند- مسیری اشتباه بود.

تیلرسون گفت «گذشته را نمی‌شود انکار کرد. نمی‌توان از نو شروع کرد». «ما از همان جایی که متوقف شدیم، به راه می‌افتیم، و تمام مشکلات ما نیز در مسیر همین راه است».