کارشناسان می‌گویند این محموله «بسته به کارآیی فرآیند غنی‌سازی»اش می‌تواند ذخیره‌ی اورانیوم ۱۰ بمب ساده‌ی هسته‌ای را فراهم کند.

وین – دیپلمات‌ها می‌گویند با تأیید دولت فعلی ایالات متحده و دیگر دولت‌هایی که به دنبال متعهد نگه‌داشتن ایران به توافق هسته‌ای هستند، ایران قرار است در ازای صادرات چندین تن سردکننده‌ی رآکتور، محموله‌ی عظیمی از اورانیوم طبیعی را از روسیه دریافت کند.

دو دیپلمات ارشد گفتند که ارسال این محموله اخیرا مورد موافقت ایالات متحده و پنج قدرت جهانی دیگری قرار گرفته و حاوی تقریبا ۱۳۰ تن اورانیوم طبیعی است. به گفته‌ی این دو دیپلمات، از آن‌جا که پنج قدرت امضاکننده‌ی برجام عضو دائم شورای امنیت هستند، تأیید شورای امنیت سازمان ملل گرچه مورد نیاز است اما جنبه‌ی تشریفاتی دارد.

اورانیم می‌تواند در سطوح مختلفی غنی‌سازی شود؛ از سوخت رآکتورها و اهداف پزشکی و پژوهشی گرفته تا هسته‌ی یک بمب اتمی. ایران می‌گوید علاقه‌ای به ساخت چنین سلاح‌هایی ندارد و فعالیت‌های این کشور، برای اطمینان از صلح‌آمیز بودن‌شان تحت نظارت دقیق قرار دارد.

تهران قبلا در سال ۲۰۱۵ در ازای ارسال اورانیوم غنی‌شده‌ی خود به روسیه، همین مقدار اورانیوم طبیعی را پس از مذاکراتی که منجر به توافق هسته‌ای شد دریافت کرد. اما محموله‌ی جدید نخستین محموله‌ای است که پس از اجرایی‌شدن توافق هسته‌ای در سال گذشته ارسال می‌شود.

این دیپلمات‌ها، که تمرکز اصلی‌شان برنامه‌ی هسته‌ای ایران است، روز دوشنبه اعلام کردند چون مجاز به بحث درباره‌ی جزئیات محرمانه‌ی این برنامه را ندارند، به شرط ناشناس ماندن حاضر به مصاحبه شدند.

این دو دیپلمات پیش از نشست این هفته‌ی نمایندگان ایران و ایالات متحده و روسیه و چین و انگلستان و فرانسه و آلمان در وین جهت بررسی شکایت‌های ایران مبنی بر تخلف ایالات متحده در رفع تحریم‌ها، سخن گفتند.

توافق اورانیوم طبیعی وارد دوره‌ی حساسی شده است. دولت آتی ایالات متحده و بسیاری از نمایندگان آمریکایی که به اثربخشی توافق هسته‌ای در صلح‌آمیز نگه‌داشتن برنامه‌ی هسته‌ای ایران در درازمدت بدبین هستند، ممکن است آن را شاهدی بر امتیازدهی بیش از حد به ایران قلمداد کنند.

این دیپلمات‌ها گفتند محموله‌های اورانیوم طبیعی ارسال‌شده به ایران پس از برجام، به‌مدت ۲۵ سال تحت نظارت شدید آژانس بین‌المللی انرژی اتمی سازمان ملل قرار خواهند گرفت.

آن‌ها گفتند تهران نگفته که قرار است با این محموله چه کار کند، اما احتمالا یا آن را ذخیره می‌کند و یا پس از غنی‌سازی پایین آن به‌عنوان سوخت رآکتوری صادرشان کند.

به‌رغم محدودیت‌های فعلی برنامه‌ی غنی‌سازی ایران و با توجه به مقدار بالای اورانیوم طبیعی این محموله، ایران احتمالا آن را ذخیره کند تا پس از اتمام مهلت محدودیت‌های فعالیت‌های هسته‌ای تهران در کم‌تر از یک دهه‌ی دیگر، از آن استفاده کند.

دیوید آلبرایت، که نهاد علوم و امنیت بین‌المللی وی اغلب با نمایندگان آمریکایی درباره‌ی برنامه‌ی هسته‌ای ایران جلسه برگزار می‌کند، می‌گوید این محموله «بسته به کارآیی فرآیند غنی‌سازی و طراحی سلاح هسته‌ای» می‌تواند اورانیوم بیش از ۱۰ بمب ساده‌ی هسته‌ای را فراهم کند.

این محموله در ازای ۷۷ تن آب‌سنگینی که ایران پس از انعقاد توافق هسته‌ای به ایالات متحده و روسیه و عمان صادر کرد، به این کشور ارسال می‌شود.

آب‌سنگین برای خنک‌کردن یک نوع رآکتور استفاده می‌شود که در مقایسه با رآکتورهایی که با آب‌سبک خنک می‌شوند، پلوتونیوم بیش‌تری تولید می‌کند. پلوتونیوم نیز مانند اورانیوم غنی‌شده، می‌تواند به هسته‌ی شکاف‌پذیر سلاح هسته‌ای تبدیل شود.