دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، روز دوشنبه ۱۹ فروردین کلیت سپاه پاسداران رژیم ایران را در فهرست «سازمان‌های تروریستی خارجی» قرار داد. این اولین بار است که آمریکا یک نیروی نظامی رسمی را در فهرست گروه‌های تروریستی قرار می‌دهد.

به گزارش رادیو فردا، انتظار می‌رود که این اقدام باعث انزوای بیشتر ایران شده و پیامدهای گسترده‌ای روی سیاست و نیروهای آمریکایی در خاورمیانه و دیگر نقاط داشته باشد.

آقای ترامپ در بیانیه‌ای که به همین مناسبت منتشر کرد، گفت: «امروز، من رسما برنامه دولتم برای معرفی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از جمله نیروی قدس را، ذیل بخش ۲۱۹ قانون مهاجرت و امنیت، به عنوان سازمانی تروریستی اعلام می‌کنم».

وی افزود: «این اقدام بی‌سابقه که توسط وزارت خارجه صورت گرفته است، بیانگر این واقعیت است که ایران نه تنها یک کشور حامی تروریسم است، بلکه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی فعالانه در تامین مالی و ترغیب تروریسم به عنوان ابزاری برای کشورداری مشارکت دارد».

به گفته رئیس‌جمهوری آمریکا، «سپاه پاسداران ابزار اصلی حکومت ایران در راستای هدایت و اجرای کارزار بین‌المللی تروریسم است».

آقای ترامپ تصریح کرد: «این نخستین بار است که ایالات متحده بخش دیگری از حکومت [ایران] را در فهرست تروریستی وزارت خارجه قرار می‌دهد. آن بیانگر این حقیقت است که اقدامات ایران اساسا متفاوت از سایر کشورهاست».

وی افزود: «این تصمیم، کانون توجه و میزان فشار حداکثری بر رژیم ایران را بسط می‌دهد و خطرات معامله تجاری با، یا پشتیبانی کردن از، سپاه پاسداران را شفاف خواهد ساخت. اگر با سپاه پاسداران معامله کنید یعنی اینکه سرمایه تروریسم را فراهم کرده‌اید».

تصمیم آقای ترامپ در آستانه سالگرد خروج این کشور از توافق شش قدرت جهانی با ایران بر سر برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی و تشدید تحریم‌های تهران در حوزه‌های نفتی، کشتیرانی و بانکی است که اثرات منفی وسیعی بر اقتصاد ایران داشته است.

پیش از اعلام تصمیم واشینگتن، محمدعلی جعفری، فرمانده کل سپاه پاسداران، تهدید کرد که ایران دست به اقدام تلافی‌جویانه خواهد زد و «ارتش و نیروهای امنیتی آمریکا در منطقه غرب آسیا از آرامش امروز برخوردار نخواهند بود».

محمدجواد ظریف، وزیر خارجه آمریکا، نیز گفته است که اقدام احتمالی آمریکا در این خصوص، «پیامدهایی» برای نیروهایش در منطقه به دنبال خواهد داشت.

این تهدیدات در حالی ابراز می‌شود که فرمانده کل سپاه در ۲۸ تیر ۹۶ نیز گفته بود که در صورت اجرای قانون کاتسا، آمریکا باید پایگاه‌های نظامی خود در منطقه را از محدوده دو هزار کیلومتری برد موشک‌های ایران خارج کند.

کنگره آمریکا در سال ۲۰۱۷ قانون مقابله با دشمنان آمریکا از طریق تحریم‌ها -موسوم به کاتسا- را تصویب کرد، و این قانون مبنای قرار گرفتن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در شمول دستور اجرایی ۱۳۲۲۴ قرار گرفت.

در اجرای قانون کاتسا، وزارت خزانه‌داری آمریکا در اکتبر ۲۰۱۷ سپاه پاسداران را در زمره سازمان‌های تروریستی جهانی شناخت و این نیروی نظامی را تحریم کرد. البته پیش از آن، سپاه پاسداران مشمول بسیاری از تحریم‌های آمریکا بود اما این اقدام، کلیت سپاه را یک‌جا هدف تحریم قرار داد.

وزارت خزانه‌داری آمریکا پیشتر در سال ۲۰۰۷ و در چارچوب دستور اجرایی ۱۳۲۲۴، نیروی قدس سپاه را تحریم و به عنوان سازمانی تروریستی معرفی کرده بود.

با این حال به‌رغم آنکه هم نیروی قدس و هم کلیت سپاه توسط وزارت خزانه‌داری آمریکا در فهرست تروریستی قرار گرفته، و تحریم شده‌اند، این نخستین بار است که وزارت امور خارجه کلیت سپاه را وارد فهرست خود می‌کند.

سازمان‌ها، اشخاص یا گروه‌های خارجی به دو شکل متفاوت ممکن است در فهرست گروه‌ها و سازمان‌های تروریستی آمریکا قرار گیرند:‌ یا در فهرست وزارت خارجه آمریکا که به آن «اف‌تی‌او» (FTO) می‌گویند یا در چارچوب دستور اجرایی ۱۳۲۲۴ که در این صورت به این اشخاص یا سازمان‌ها عنوان «سازمان تروریستی خارجی» اطلاق می‌شود.

گرچه بسیاری از فرماندهان و نهادهای مرتبط با سپاه مدت‌هاست که در فهرست تحریم‌های آمریکا قرار دارند، اما تصمیم روز دوشنبه آمریکا، ناظر بر قرار گرفتن نام سپاه پاسداران در فهرست گروه‌های تروریستی وزارت خارجه آمریکا، می‌تواند تحولی مهم به‌شمار آید.

از سوی دیگر، به نوشته خبرگزاری آسوشیتدپرس، گرچه سپاه پاسداران کنترل و نفوذ گسترده‌ای در اقتصاد ایران دارد ولی مجازات جدید آمریکا علیه سپاه می‌تواند اثرات محدودی داشته باشد.

با این وجود، این اقدام می‌تواند فعالیت نظامی و سیاسی آمریکا را در منطقه، به‌ویژه در عراق، به طرز قابل توجهی پیچیده کند؛ جایی که شبه‌نظامیان شیعه و احزاب عراقی با حکومت ایران ارتباط تنگاتنگ دارند.

این امر همچنین در لبنان، کار را برای دیپلمات‌های آمریکایی در خصوص ارتباط با مهره‌های ذی‌نفوذ در این کشور محدودتر خواهد کرد، چرا که سپاه پاسداران با حزب‌الله که بخشی از دولت لبنان محسوب می‌شود، ارتباط نزدیک دارد.

وزیر خارجه آمریکا: خون سربازان آمریکایی روی دست سپاه است
بر اساس گزارش بی بی سی، بلافاصله پس از انتشار بیانیه روز دوشنبۀ دولت آمریکا، مایک پمپئو، وزیر خارجه آمریکا در یک کنفرانس خبری حاضر شد و گفت «نفرات سپاه انقلابی نیستند، دزد هستند. مسئولان فاسدی هستند که از قدرتشان سوءاستفاده کردند.»

او گفت «خون سربازان آمریکایی روی دست سپاه است».

به گفته وزیر خارجه آمریکا «سپاه و دولت ایران اقدامات تروریستی در دنیا انجام می‌دهند» و اضافه کرد «قاسم سلیمانی فرمانده نیروی قدس سپاه با روش‌های خشن می‌خواهد انقلاب ایران را صادر کند».

مقامات ارشد آمریکایی گفته بودند دونالد ترامپ رئیس جمهوری همواره بر این اعتقاد بوده است که سپاه پاسداران بایستی به عنوان یک سازمان تروریستی شناخته شود.

در چند روز گذشته، مقامات ارشد جمهوری اسلامی به شدت نسبت به قرار دادن نام سپاه پاسداران در فهرست تروریستی آمریکا هشدار داده بودند.